V SA/Wa 783/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału", "organ odwoławczy" lub organ "II instancji") z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z/s w W. (dalej: "Kierownik Biura" lub "organ I instancji") z dnia [...] października 2015 r. nr [...] o ustaleniu W. Spółka Akcyjna [...] Spółka Komandytowo-Akcyjna w W. (obecnie I. Spółka Akcyjna [...] Spółka Komandytowo-Akcyjna w W.; dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 137.129,06 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał R.S. płatność rolnośrodowiskową na rok 2010 w łącznej wysokości 99.583,37 zł za powierzchnię 152,11 ha, natomiast decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] ten sam organ przyznał R.S. płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 w łącznej wysokości 99.583,45 zł za powierzchnię 152,11 ha. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał Z.S. płatność rolnośrodowiskową na rok 2010 w łącznej wysokości 99.583,37 zł za powierzchnię 152,11 ha, natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] ten sam organ przyznał Z.S. płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 w łącznej wysokości 99.583,45 zł za powierzchnię 152,11 ha. W dniu [...] maja 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynęły wnioski R.S. oraz Z.S. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. Z kolei w dniu [...] września 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. wpłynęły wnioski Z.D. o wstąpienie do toczących się postępowań w sprawie przyznania R.S. oraz Z.S. płatności rolnośrodowiskowej w związku z przeniesieniem posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części albo stada zwierząt ras lokalnych. Wraz z wnioskami Z.D. złożyła Oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PRO W na lata 2007- 2013. Z treści ww. oświadczeń wynikało, iż w dniu [...] lipca 2012 r. Z.D. przejęła posiadanie działek rolnych, na których R.S. oraz Z.S. zobowiązani byli realizować program rolnośrodowiskowy od dnia [...] marca 2010 r. na powierzchni 47,46 ha w wariancie 2.1. Uprawy rolne (z certyfikatem zgodności). Kierownik Biura, decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], przyznał Z.D. płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 w łącznej wysokości 37.493,40 zł za powierzchnię 47,46 ha. W dniu [...] maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR [...] wpłynął wniosek Skarżącej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, wraz z którym Spółka złożyła Oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007- 2013, podjętego przez Z.D. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku oraz oświadczenia Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w przypadku przeniesienia posiadania gruntów rolnych lub stada zwierząt ras lokalnych. Do wniosku dołączyła Oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007-2013 oraz akt notarialny Repertorium [...] Nr [...], z treści których wynikało, iż w dniu [...] kwietnia 2013 r. Spółka przejęła posiadanie działek rolnych, na których Z.D. zobowiązana była realizować program rolnośrodowiskowy. W oparciu o materiał zgromadzony w sprawie, Kierownik Biura, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] przyznał Spółce płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w wysokości 37.493,40 zł za powierzchnię 47,46 ha. W dniu [...] maja 2014 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Kierownik Biura, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], odmówił przyznania Spółce wnioskowanej płatności, bowiem w jego ocenie w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej Dyrektor Oddziału, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Następnie, mając na uwadze fakt, iż Spółka w 2014 roku nie spełniła warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U z 2013 r., poz. 361 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z 13 marca 2013 r.", Kierownik Biura wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych R.S., Z.S., Z.D. oraz Skarżącej na podstawie powyższych decyzji. W dniu [...] października 2015 r. Kierownik Biura wydał decyzję nr [...] ustalającą Skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności i zobowiązująca do zwrotu płatności w wysokości 137.129,06 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki Dyrektor Oddziału, decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy stwierdził, że Spółka nie spełniła warunku przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonego w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit, c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha. Zaznaczył, że powyższe skutkowało m.in. odmową przyznania Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Opierając się na aktach administracyjnych zgromadzonych w toku postępowania z wniosku Skarżącej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 Dyrektor Oddziału ustalił, że grunty zgłoszone do płatności przez Skarżącą są zarządzane przez W. S.A. i stanowią część posiadanego przez tę spółkę gospodarstwa rolnego. W. S.A. dokonała bowiem sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, tworząc podmioty faktycznie zarządzane przez nią, a formalnie występujące o płatności jako odrębni producenci rolni. Zdaniem organu II instancji utworzenie podmiotu zależnego (w niniejszej sprawie Skarżącej, tj. W. Spółka Akcyjna [...] Spółka Komandytowo Akcyjna), jako jednego z wielu, miało na celu stworzenie sztucznych warunków przyznania płatności wyłącznie dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Aplikowanie bowiem o pomoc przez W. S.A. w ramach kilkunastu spółek kapitałowych było działaniem celowym, skierowanym na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Organ wykazał związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wnioskującymi o przyznanie płatności (oznaczonymi numerami od [...] do [...]), które to podmioty były zarządzane przez spółkę dominującą (W. S.A.). Organ odwoławczy zaznaczył, iż Spółka, składając oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007-2013, podjętego przez Z.D. (przejętego od R.S. i Z.S.), zobowiązała się do kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego o powierzchni 47,46 ha do końca okresu objętego tym zobowiązaniem, tj. do dnia [...] marca 2015 r. Przez złożenie powyższego oświadczenia Skarżąca zobowiązała się również do zapłaty na rzecz ARiMR równowartości kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 39 ust. 1-3 lub 5 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. Dalej Dyrektor Oddziału stwierdził, że przepis § 39 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. zobowiązuje go do ustalenia Skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2010 – 2013, po czym dokonał wyliczenia wysokości tej kwoty. Zaznaczył, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności pozwalające odstąpić od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności i stanowisko swoje uzasadnił. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podał, że z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy beneficjent nie spełnił warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Oznacza to, że dla ustalenia kwot świadczeń nienależnie pobranych przez Skarżącą nie było konieczne wzruszenie decyzji przyznających pomoc i dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostają ostateczne decyzje przyznające płatności za poszczególne lata. Dyrektor Oddziału zaznaczył nadto, że § 39 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. nie przewiduje żadnych innych przesłanek zwrotu pobranych płatności, oprócz stwierdzenia, iż beneficjent nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w ww. rozporządzeniu. Dyrektor Oddziału uważa również, że nienależne płatności powstały z przyczyn leżących po stronie Spółki, bowiem przyznanie płatności w nieprawidłowej wysokości wynikało z zamierzonego działania wnioskodawcy nakierowanego na uzyskanie korzystniejszego wsparcia finansowego mimo ograniczeń przewidzianych w przepisach prawa. Uzasadniając nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia organ odwoławczy powołał się na art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. I z 23.12.1995 r. z późn. zm.), który stanowi, że okres przedawnienia do ustalenia obowiązku zwrotu dla płatności pobranych nienależnie finansowanych w całości lub części ze środków unijnych wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w przypadku przerwania okresu przedawnienia, a w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. Za datę dopuszczenia się nieprawidłowości w niniejszej sprawie organ uznał [...] maja 2014 r., tj. dzień złożenia wniosku będącego następstwem stworzenia przez Skarżącą sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Tym samym w sprawie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, gdyż przed upływem 4 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, tj. w dniu [...] października 2015 r. Spółce doręczono decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Oddziału z dnia [...] lutego 2016 r. Spółka zarzuciła organowi: 1. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23), dalej: "k.p.a.", co polegało na: a) niewskazaniu podstawy prawnej w sentencji decyzji i jej niewyjaśnieniu w uzasadnieniu, b) niewskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmów wiarygodności i mocy dowodowej, c) przyjęciu nielogicznej argumentacji prawnej i faktycznej, jako stojącej za rozstrzygnięciem, co w rażący sposób godzi w realizację zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a także mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż konstrukcja uzasadnienia czyni niemożliwym dokonanie oceny jej prawidłowości, ponieważ nie można mieć pewności, jakie przepisy zostały zastosowane przez organ, a więc nie wiadomo na jakich przesłankach prawnych i faktycznych w istocie oparto rozstrzygnięcie, a także świadczy o wadliwości rozumowania stojącego za rozstrzygnięciem; 2. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata. 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 173), dalej: "ustawa o wspieraniu", poprzez przyjęcie, że w postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, obowiązują modyfikacje reguł postępowania dowodowego, określone w treści tych przepisów, podczas gdy należało przyjąć, że przepisy te mają zastosowanie jedynie w postępowaniu "w sprawie dotyczącej przyznania pomocy" (art. 21 ust. 2 in principio), do której to kategorii nie należy sprawa o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, a więc przepisy te nie mogły mieć w niniejszej sprawie zastosowania, a stosowane winny być bez modyfikacji reguły dotyczące postępowania dowodowego określone w k.p.a., w szczególności w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przyjmując za obowiązujące te modyfikacje zasad postępowania dowodowego organ m.in. przyjął, że w niniejsze sprawie nie jest obowiązany "do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do zebrania materiału dowodowego", a także, że "to strona musi się wykazywać wzmożoną aktywnością w gromadzeniu i przedstawianiu dowodów", co mogło w konsekwencji doprowadzić do tego, że organ uznał za udowodnione okoliczności uzasadniające przyjęcie, że Skarżąca nienależnie pobrała płatności, w sytuacji, gdy ich zaistnienie nie zostało w sposób przekonujący wykazane w przeprowadzonvn postępowaniu dowodowym; 3. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie oceny zebranego materiału w sposób dowolny (przekraczający dostępną organowi swobodę), co w szczególności polegało na zaniechaniu poczynienia własnych ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu, a oparciu się jedynie na częściowej rekonstrukcji ustaleń faktycznych poczynionych w innej sprawie administracyjnej oraz na treści decyzji kończącej tę inną sprawę, której kopie zostały włączone do akt sprawy przez organ pierwszej instancji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w wyniku tych naruszeń organ poczynił ustalenia faktyczne, które doprowadziły go do przyjęcia, że Skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową i ustalenia zaskarżoną decyzją kwoty nienależnie pobranych płatności; 4. naruszenie przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2014 r. poz. 1438 ze zm.), dalej: "ustawa o ARiMR", w związku z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, dalej: "rozporządzenie 65/2011", poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w razie odmowy przyznania płatności beneficjentowi płatności z powodu uznania, że stworzone zostały sztucznie warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania ich w sposób niezgodny z celami wsparcia, dopuszczalne jest ustalenie, że doszło do nienależnego pobrania płatności w latach poprzednich bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu, np. w trybie wznowienia postępowania, decyzji przyznających płatności w latach poprzednich, podczas gdy należało przyjąć, że w sytuacji, gdy doszło do odmowy przyznania płatności z powodu stwierdzenia, że stworzone zostały sztucznie warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania ich w sposób niezgodny z celami wsparcia, aby dopuszczalne było stwierdzenie nienależnego pobrania płatności w latach poprzednich, niezbędne jest: – wcześniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji przyznających płatności za lata poprzednie, a następnie wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, – lub też wykazanie, że płatności zostały pobrane nienależnie z innego powodu niż tylko ten, że w roku kolejnym stwierdzono stworzenie sztucznie warunków wymaganych do otrzymania płatności w celu uzyskania ich w sposób niezgodny z celami wsparcia, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż z powodu przyjęcia takiej wykładni organ uznał, że dopuszczalne jest prowadzenie postępowania w wyniku którego zapadła zaskarżona decyzja, a także nie poczynił szczegółowych ustaleń faktycznych mających na celu stwierdzenie, czy zaszła któraś z przesłanek uznania pobranych płatności za nienależne; 5. naruszenie przepisu § 39 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. w związku z art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że w razie odmowy przyznania beneficjentowi płatności rolnośrodowiskowej z powodu uznania, że stworzone zostały sztucznie warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania ich w sposób niezgodny z celami wsparcia oznacza, że beneficjent taki nie spełnia warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu, podczas gdy należało przyjąć, że odmowa przyznania tej płatności z powodu stworzenia sztucznie warunków w celu uzyskania tej płatności w sposób niezgodny z celami danego wsparcia nie jest jednoznaczna z brakiem spełnienia przez taką osobę warunków przyznania płatności, gdyż przesłanką odmowy przyznania płatności z powodu stworzenia sztucznych warunków jest m.in właśnie spełnianie warunków przyznania wsparcia, w przeciwnym razie odmowa przyznania płatności musiałaby być motywowane brakiem spełniania przesłanek jej przyznania, a nie sankcyjną odmową przyznania wsparcia (z powodu stworzenia sztucznych warunków), co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż z powodu przyjęcia takiej wykładni organ uznał, że fakt odmowy przyznania płatności skarżącej z powodu stworzenie sztucznych warunków jest wystarczający do przyjęcia, że skarżąca nie spełnia przesłanej jej przyznania, a więc, że wcześniej nienależnie pobrała płatności; 6. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, art. 28 ust. 1 i 3 ustawy o wspieraniu, § 39 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1-4 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu w ustalonym stanie faktycznym, że Skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową i ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym nie było podstaw do przyjęcia, że Skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową i ustalenia zaskarżoną decyzją kwoty nienależnie pobranych płatności. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na trakcie rozprawy w dniu 9 marca 2017 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." z uwagi na brak członków zarządu w organie komplementariusza reprezentującego Skarżącą spółkę. Na tę okoliczność adwokat złożył odpis protokołu z posiedzenia Rady Nadzorczej I. S.A. – komplementariusza Skarżącej - z dnia [...] listopada 2016 r. z listą obecności oraz odrębną uchwałą nr [...] podjętą na tym posiedzeniu o odwołaniu członka zarządu oraz poświadczone przez siebie za zgodność odpisy wypisów aktów notarialnych o numerach Rep. [...] (1 strona odpis wypisu natomiast kolejne strony tego aktu to skany), Rep. [...], Rep. [...], Rep. [...], Rep. [...] – zawierające: pierwszy dokument to akt założycielski i statut spółki, kolejne dokumenty to protokoły z walnych zgromadzeń spółki z podjętymi uchwałami. Pełnomocnik oświadczył, że składane protokoły z walnych zgromadzeń stanowią całość dotyczącą aktualnie obowiązującej wersji statutu spółki I. S.A. Odpowiadając na pytanie Przewodniczącej składu orzekającego pełnomocnik oświadczył, że nie posiada dokumentu potwierdzającego powiadomienie członków Rady Nadzorczej I. S.A. o terminie posiedzenia tego organu w dniu [...] listopada 2016 r. Zaznaczył, że w protokole z tego posiedzenia zostało wpisane, iż zwołano je prawidłowo i wniósł o udzielenie 14 dniowego terminu na złożenie takiego dokumentu, jeżeli jest taka potrzeba. Adwokat oświadczył również, że do chwili obecnej nie został złożony wniosek do KRS I. S.A. o wykreślenie członka zarządu wg. treści złożonej uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., bowiem nie ma podmiotu uprawnionego do złożenia takiego wniosku. Odwołany skład zarządu spółki S.A. nie jest uprawniony do złożenia wniosku do KRS o jego wykreślenie. Pełnomocnik nie potrafił również podać kto i kiedy złożył w imieniu I. S.A. wnioski do Sądu Rejestrowego zakończone wpisami w KRS tej spółki z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] i z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie dopatrzył się wskazanych naruszeń prawa przez organy orzekające, które dawałyby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności w całości lub w części zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na gruncie ustawy o wspieraniu obowiązek zwrotu pobranych nienależnie płatności wynika wprost z jej art. 28 ust. 1, według którego pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 28 ust. 3 tej ustawy właściwość i tryb ustalania kwot pomocy pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, chyba że przepisy wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 stanowią inaczej. Ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z Unii Europejskiej lub krajowych następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR). Podstawę prawną żądania zwrotu przyznanej płatności w ramach Programu Rolnośrodowiskowego doprecyzowuje § 39 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy o wspieraniu. Stosownie do § 39 ust. 1 wskazanego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Ponadto płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik: 1) nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, w szczególności w związku z dokonaniem wymiany działek, o której mowa w art. 10 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych, zwierząt lub miedz śródpolnych objętych danym wariantem; 2) zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem; 3) zmniejszył liczbę zwierząt danej rasy lokalnej objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 do poziomu niższego niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana: a) pierwsza płatność rolnośrodowiskowa lub b) płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r. – w przypadku gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tego pakietu zostało podjęte przed dniem 15 marca 2011 r. – przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do zwierząt objętych zmniejszeniem oraz zwierząt, które zostały zastąpione przez te zwierzęta na podstawie § 8 ust. 1; 4) nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej za realizację danego wariantu albo informacji, o której mowa w § 23 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana za realizację tego wariantu (§ 39 ust. 2 rozporządzenia z 13 marca 2013 r.). Zdaniem Dyrektora Oddziału Spółka pobrała nienależnie płatności rolnośrodowiskowe gdyż nie spełniła warunku przyznania tych płatności określonego w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. W myśl tego przepisu płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha (brzmienie obowiązujące w dniu składania przez Skarżącą wniosku o płatność rolnośrodowiskową na rok 2014). Sformułowane w skardze obszerne zarzuty Spółki sprowadzają się w istocie do dwóch kwestii spornych, mianowicie: 1) czy przed wydaniem decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych koniecznej jest uprzednie wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznających te płatności, np. w trybie nadzwyczajnym (wznowienia postępowania)? 2) czy w postępowaniu mającym na celu ustalenie, czy strona pobrała nienależnie płatności organ winien dokonać wszystkich ustaleń faktycznych samodzielnie, czy też może oprzeć się na materialnego dowodowym zgromadzonym w innym postępowaniu i ustaleniach zawartych w decyzji kończącej to inne postępowanie, tj. np. w decyzji odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowej z powodu niespełnienia jednego z warunków jej przyznania? Wymaga podkreślenia, że w kontekście drugiego z zagadnień bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy pozostają wywody Spółki opisane w pkt 2 zarzutów skargi, tj. problem czy w postępowaniu mającym na celu ustalenie, czy strona pobrała nienależnie płatności postępowanie dowodowe ma charakter w pełni wynikający z przepisów k.p.a., czy też zmodyfikowany zapisami art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy o wspieraniu. W ocenie Sądu skoro ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z Unii Europejskiej lub krajowych następuje w drodze decyzji administracyjnej, to nie może budzić wątpliwości, iż postępowanie toczy się w oparciu o przepisy k.p.a. Zastosowanie znajdą zatem art. 75 § 1 oraz art. 76 § 1 k.p.a., których obowiązywanie nie zostało wyeliminowanie "w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy" mocą art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy o wspieraniu. Zgodnie przywołanymi przepisami k.p.a. dowodami w sprawie administracyjnej mogą być dokumenty, a dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Bez wątpienia dokumentem urzędowym jest decyzja administracyjna. W realiach rozpoznawanej sprawy istnieje w obrocie prawnym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s W. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], mocą której odmówiono Spółce przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora [...] Regionalnego Oddziału ARiMR w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji prowadzone było na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR i bezsprzecznie jest ono samodzielnym postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie przyznania płatności. Pomimo tego ustalenie w tym postępowaniu czy przyznane kwoty pomocy są przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać zarówno z ustaleń dokonanych w toku tego postępowania, jak też z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. Sąd stoi na stanowisku, że w sytuacji w której prowadząc postępowanie w trybie ww. art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR organ podejrzewa, iż nienależne pobranie płatności nastąpiło wskutek niespełnienia warunków jej przyznania, tym bardziej zasadne jest sięgniecie do ustaleń poczynionych w toku wyspecjalizowanego postępowania prowadzonego stricte w celu sprawdzenia, czy strona spełniła przesłanki pozwalające na przyznanie jej pomocy w ramach programu rolnośrodowiskowego. Sądowi wiadome jest także z urzędu, że wyrokiem z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3707/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki na ww. decyzję Dyrektora Oddziału z dnia [...] czerwca 2015 r. Powyższa okoliczność jest też znana stronom niniejszego postępowania z uwagi na fakt, iż uczestniczyły w toku postępowania zakończonego wskazanym wyrokiem. W wyroku tym Sąd za prawidłowe uznał stwierdzenie organu, że tworzenie wielu podmiotów prawa krajowego przez tą samą osobę lub grupę osób fizycznych i prawnych i jednoczesne ubieganie się o przyznanie płatności w ramach poszczególnych jednostek zarządzanych przez ten sam podmiot jest stworzeniem sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia. W. S.A. (obecnie I. S.A.) utworzyła [...] spółek komandytowo-akcyjnych, oznaczonych kolejnymi cyframi od [...] do [...] (w tym także Skarżącą), które ubiegały się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2014 do powierzchni 184 ha. Sąd zauważył, że zgodnie z § 20 ust 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. płatność do powierzchni 100 ha objęta byłaby stawka 100% natomiast powierzchnie przekraczające 100 ha i nie większe niż 200 ha objęte byłyby stawką 50%. Powierzchnia 184 ha została więc podzielona między poszczególne spółki komandytowo-akcyjne, co umożliwiłoby uzyskanie pełnej 100% stawki płatności. Tymczasem zadeklarowane do płatności przez wszystkie spółki komandytowo-akcyjne grunty, stanowią w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne i powinny być deklarowane przez jednego rolnika, za którego należy uznać spółkę nadrzędną i zarządzającą poszczególnymi jednostkami, tj. W. S.A. (obecnie I. S.A.). Z tej samej przyczyny Dyrektor Oddziału określił Skarżącej w zaskarżonej decyzji kwotę nienależnie pobranych płatności. Organ oparł się na swoich ustaleniach poczynionych w innym postępowaniu, których prawidłowość potwierdził Sąd oddalając skargę Spółki ww. wyrokiem. Z uwagi na powyższe Sąd nie uwzględnił zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie oceny zebranego materiału w sposób przekraczający dostępną organowi swobodę, co w szczególności polegało na zaniechaniu poczynienia własnych ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu, a oparciu się jedynie na częściowej rekonstrukcji ustaleń faktycznych poczynionych w innej sprawie administracyjnej oraz na treści decyzji kończącej tę inną sprawę. W tym miejscu należy odnieść się do drugiego zasadniczego zarzutu Skarżącej. Spółka twierdzi, że przed wydaniem decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności konieczne było uprzednie wzruszenie sześciu decyzji przyznających płatności rolnośrodowiskowe jej, Z.D, R.S. i Z.S. W cenie Sądu stanowisko Skarżącej w tej kwestii jest błędne. Jak zostało już zaakcentowanej powyżej postępowanie prowadzone w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy ARiMR jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozważano już przedmiotowy problem i przyjmuje się, że warunkiem koniecznym wydania w omawianym trybie decyzji ustalającej kwoty nienależnie, czy nadmiernie pobranych środków nie jest uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. np. wyroki NSA: z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 96/12 oraz z 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11, z dnia 21 października 2016r. sygn. akr II GSK 2115/16). Pierwsze z postępowań dotyczy bowiem przyznanego stronie prawa do świadczeń ze środków publicznych za rok rozliczeniowy, natomiast drugie z postępowań dotyczy ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranej w świetle złożonej przez stronę wcześniejszej deklaracji i stwierdzonych dopiero ex post okoliczności faktycznych. Są to zatem dwa różne postępowania i różny jest też przedmiot wydanych w ich wyniku decyzji. Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy beneficjent otrzymał płatności, które nigdy nie powinny być mu przyznane z uwagi na niespełnienia wymogów ich przyznania, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Oznacza, że dla ustalenia kwot świadczeń nienależnie pobranych przez Skarżącą w latach 2010-2013 nie było konieczne wzruszenie decyzji przyznających pomoc i dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostają ostateczne decyzje przyznające płatności za lata 2010-2013. Organy obu instancji również prawidłowo uznały, że to Skarżąca ma obowiązek zwrócić płatności przyznane bezpośrednio jej jak i wcześniej Z.D., R.S. i Z.S. Spółka złożyła "Oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013" przejętego przez Z.D. od R.S. i Z.S. Zasadnie organy uznały, iż było to równoznaczne z zobowiązaniem do zapłaty na rzecz ARiMR równowartości kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 39 ust. 1-3 lub 5 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. W tym kontekście trzeba dodatkowo zwrócić uwagę, że obowiązek zwrotu płatności rolnośrodowiskowych ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Program ten ma charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązku spełniania warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w jednym roku nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się z zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku. Tylko wywiązywanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniane w okresie całego pięcioletniego okresu zobowiązania. Wymogi nałożone na stronę w programie rolnośrodowiskowym wiążą stronę przez cały okres trwania zobowiązania. Niespełnienie warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego. Nie mógł zostać uwzględniony zarzut opisany w pkt 5 skargi, że odmowa przyznania beneficjentowi płatności rolnośrodowiskowej z powodu stworzenia sztucznie warunków w celu uzyskania tej płatności w sposób niezgodny z celami danego wsparcia nie jest jednoznaczna z brakiem spełnienia przez taki podmiot warunków przyznania płatności, gdyż przesłanką odmowy przyznania płatności z powodu stworzenia sztucznych warunków jest m.in właśnie spełnianie warunków przyznania wsparcia. W ocenie Sądu jest to argumentacja podlegająca rozważeniu w toku postępowania toczącego się wskutek złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Niezrozumiały jest dla Sądu zarzut naruszenia art. 4 § 8 rozporządzenia 65/2011, zgodnie z którym nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Naruszenie tego przepisu nastąpiłoby bowiem w sytuacji gdy organ ustaliwszy, że Skarżąca stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, mino tego przyznałby Spółce płatność rolnośrodowiskową. Niezasadne okazały się tez zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. Wbrew twierdzeniom Skarżącej w zaskarżonej decyzji wskazano podstawę prawną jej wydania i obszernie wyjaśniono dokonaną przez organ wykładnię znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa. W ocenie Sądu, dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ przeanalizował każdy aspekt sprawy. Ustalił nie tylko czy Skarżąca pobrała nienależnie płatności, ale również czy w sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania dostatecznie wyjaśniając zajęte stanowisko w odniesieniu do każdego z zarzutów. Sąd postanowił oddalić zgłoszony na rozprawie wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu Sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W czasie ogłoszonej przerwy w rozprawie Sąd zapoznał się z urzędu z informacją zamieszczoną w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr 32/2017 ([...]) i nr 44/2017 ([...]) umieszczonym na stronie internetowej Lex Omega on-line oraz informacją zamieszczoną na tej stronie w zakładce Baza Wiedzy IPG, z których wynika, że w KRS [...] I. SA zostały dokonane następujące wpisy: 1. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] dotyczący wykreślenia w rubryce 2 dotychczasowej siedziby i adresu spółki i wpisania nowego adresu spółki; wpisania informacji w rubryce nr [...] o zmianie statutu spółki wg. aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz o wykreśleniu prokurenta A.J.; 2. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] o wykreśleniu 2 członków Rady Nadzorczej i wpisaniu 2 innych członków Rady Nadzorczej. W ocenie Sądu przestawione wpisy w KRS spółki I. S.A. są wybiórcze w stosunku do jej działań i poświadczają, iż spółka działa, gdyż składane są stosowne wnioski na podstawie podjętych udokumentowanych działań. Przykładowo wykreślenie prokurenta z KRS musiało być poprzedzone jego odwołaniem, a o odwołaniu prokurenta stanowi zarząd spółki, zmiana umowy spółki (statutu) musi być dokonana przez Walne Zgromadzenie, a to oznacza, że Walne Zgromadzenie musi być zwołane przez właściwe podmioty. W tych warunkach nie złożenie do Sądu Rejestrowego wniosku z uchwałą Rady Nadzorczej z dnia [...] listopada 2016 r. o odwołaniu składu zarządu, a natomiast przedstawianie tej uchwały w innych wybranych postępowaniach sądowych, jak np. przedmiotowe, oznacza, w ocenie Sądu, wykorzystywanie tej uchwały na użytek znany spółce. Okoliczność ta została wzięta pod uwagę przez Sąd w połączeniu z faktem, iż pełnomocnik nie wykazał żądnym dokumentem należytego powiadomienia członków Rady Nadzorczej o posiedzeniu tego organu w dniu [...] listopada 2016 r. Nie można uznać aby w warunkach niniejszej sprawy Skarżąca wykazała prawidłowość podjęcia tej uchwały skutkującą odwołaniem zarządu i w konsekwencji brakiem organu spółki I. S.A. uniemożliwiającym jej działanie, a przez to uniemożliwiającym działanie Skarżącej. Co więcej przedstawiana uchwała została podjęta [...] listopada 2016 r., zaś pełnomocnictwo zostało udzielone [...] listopada 2016 r., natomiast Skarżąca została powiadomiona o terminie rozprawy w dniu [...] lutego 2017 r. Tym samym miała możliwość zgromadzenia dokumentów celem wykazania zaistnienia sytuacji objętej wnioskiem o zawieszenie postępowania. Nie było zatem konieczne udzielenie przez Sąd dodatkowego terminu pełnomocnikowi Skarżącej do złożenia dokumentów mających na celu uzasadnienie podnoszonej okoliczności. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.