V SA/Wa 790/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji producentów – w zakresie wydania dokumentu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. Sp. z o.o. w likwidacji kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym przez T. G. reprezentującego "[...]" Spółka z o.o. w likwidacji (dalej "skarżąca") postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr 1/2011 Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej "Prezes ARMiR" uchylił postanowienie Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej "Dyrektor" wydane w dniu [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie odmowy wykonania i doręczenia Panu T. G. Prezesowi Zarządu "[...]" sp. z o.o. w organizacji, kserokopii dokumentu z akt sprawy dotyczącej wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego "[...]" Sp. z o.o. w organizacji. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. T. G. w dniu [...] grudnia 2010 r. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z prośbą o wydanie z akt sprawy kserokopii "stanowiska Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] listopada 2010 r." W odpowiedzi na powyższe Dyrektor D. Oddziału ARiMR w dniu [...] grudnia2010 r. wydał postanowienie odmawiające wykonania i doręczenia T. G. kserokopii dokumentu z akt sprawy. Powołując się na art. 73 k.p.a Dyrektor wskazał, że organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W ocenie Dyrektora, z przepisu art. 73 k.p.a. nie wynika, ażeby organ administracji miał obowiązek sporządzenia i wydania z akt sprawy ksero dokumentów. Strona nie może więc żądać, aby takie kserokopie wykonał i dostarczył sam organ, którego obowiązkiem jest jedynie zapewnić stronie skorzystanie z możliwości sporządzania notatek czy odpisów z akt postępowania. Jednakże, jak podniósł organ, uprawnieniem strony pozostaje domaganie się uwierzytelnienia wcześniej sporządzonych przez siebie odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy tylko gdy uzasadni to ważnym interesem. Organ I instancji wskazał, iż [...] grudnia 2010 r. skarżącemu zostały udostępnione akta sprawy w siedzibie Dyrektora ARiMR we W., w związku z czym strona utraciła prawo do żądania, by organ wykonał kserokopię i doręczył ją stronie. Po rozpatrzeniu zażalenia od postanowienia wydanego w I instancji złożonego przez skarżącą w dniu [...] stycznia 2011 r. Prezes ARiMR w W. postanowieniem z [...] lutego 2011 r. o nr 1/2011 uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na przepisy art. 73 § 1 i 2 k.p.a. uznał, że postępowanie Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. było zgodne z przepisami prawa. Równocześnie organ II instancji mając na względzie słuszny interes strony oraz zasadę prowadzenia postępowania przez organ w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów administracji państwowej przychylił się do wniosku skarżącej i postanowił wydać spółce niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię dokumentu z akt sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o unieważnienie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podtrzymując zarzuty zawarte w złożonym zażaleniu od postanowienia organu I instancji, wskazała, iż Prezes ARiMR uchylił zaskarżone postanowienie, ale nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie, nie umorzył postępowania, nie skierował sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz nie wyjaśnił, czy wniosek o wydanie kopii dokumentu z akt sprawy podlega rozstrzygnięciu w trybie administracyjnym. W ocenie skarżącej wszystkie dokumenty wytworzone przez organ w trakcie postępowania administracyjnego, powinny bezwzględnie znaleźć się w aktach sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał motywy uchylenia postanowienia z [...] grudnia 2010 r. i wniósł o oddalenie skargi. Sporne pismo, jak podkreślił organ, zostało stronie udostępnione do wglądu w siedzibie organu, a następnie jego kserokopia została przesłana skarżącemu, pomimo, iż organ nie miał takiego obowiązku. Skarżący w odpowiedzi na pismo organu podtrzymał zarzuty zawarte w złożonej skardze oraz zażaleniu od postanowienia organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (w związku z art. 144 k.p.a.) organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze. Zgodnie z art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Elementy postanowienia administracyjnego określa przepis art. 124 k.p.a. Stosownie do art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. postanowienie powinno zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania (...). Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Zwrócić należy uwagę, że na podstawie art. 144 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 k.p.a. "Zażalenia", do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji odmówił skarżącej wydania z akt sprawy kserokopii jednego dokumentu. Organ odwoławczy po rozpoznaniu wniesionego zażalenia na rozstrzygnięcie organu I instancji uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdza, że podjęcie takiego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy nie jest wystarczające w świetle powołanego przepisu art. 138 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., tym bardziej, że istnieje wyraźna sprzeczność pomiędzy brzmieniem sentencji zaskarżonego postanowienia oraz jego uzasadnieniem. Zauważyć bowiem należy, że organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie odmawiające wydania z akt administracyjnych kserokopii dokumentu, a jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia wskazał na prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Następnie w końcowej części postanowienia, odwołując się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego stwierdził, że "należy przychylić się do wniosku strony (...) i wydać spółce niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię spornego dokumentu (...)." Ponadto w podstawie prawnej organ administracji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy w drugiej instancji utrzymuje w mocy zaskarżony akt administracyjny. Przyjęcie takiej konstrukcji postanowienia pozostaje w sprzeczności zarówno z przepisami określającymi warunki uznania aktu administracyjnego za postanowienie, jak i z przepisami regulującymi zasady ogólne tego postępowania. Zastosowanie się do treści art. 124 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. jest bowiem ważne zarówno ze względu na wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę ogólną – przekonywania stron, jak i wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania przez organy administracji w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej. Skoro organ odwoławczy uznał, że zaskarżone postanowienie nie może pozostać w obiegu prawnym, powinien w sposób wyraźny dać swojemu przekonaniu wyraz w sentencji postanowienia. Sentencja powinna uwzględniać wymogi przepisu art. 138 k.p.a. Równocześnie organ musi zwrócić uwagę na spójność podjętego rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienia, które stanowi integralną część aktu administracyjnego mającą na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jednoznaczny i zupełny i nie może ono wynikać z uzasadnienia postanowienia. Celem uzasadnienia nie jest bowiem załatwienie sprawy administracyjnej, a jedynie wyjaśnienie przesłanek prawnych i faktycznych jakimi kierował się organ, podejmując określonej treści rozstrzygnięcie. Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.