V SA/Wa 794/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2010 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... lutego 2010 r. nr ... w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z ... października 2009 r. nr ...; 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz K. D. kwotę ... (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący – K. D. – pismem z ... kwietnia 2009 r. uzupełnionym pismem z ... maja 2009 r. wystąpił do Państwowego Funduszu Rehabilitacji i Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) z wnioskiem o wypłacenie refundacji składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące styczeń i luty 2009 r. Prośbę swą umotywował tym, że dokumenty na rentę złożył ... listopada 2008 r., a na komisję lekarską stanął ... marca 2009 r. Decyzję o przyznaniu renty otrzymał w kwietniu 2009 r. i od razu złożył wniosek o refundację opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Do pisma załączył wypełnione druki Wn-U-G. Prezes Zarządu PFRON powyższe pismo skarżącego zakwalifikował jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U-G) i postanowieniem z ... października 2009 r. nr ... odmówił jego przywrócenia. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 8, poz. 42) osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą przesyła do Funduszu wraz z pierwszym wnioskiem o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne (Wn-U-G) dane wnioskodawcy w celu rejestracji jako beneficjent otrzymywanej pomocy. Organ wskazał, że skarżący ... kwietnia 2009 r. dokonał rejestracji w Biurze PFRON w W., tego też dnia przekazał dokumenty o wpłatę refundacji za miesiące luty i marzec 2009 r. Zdaniem organu skarżący, nie spełnił przesłanek o jakich mowa w § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Następnie organ wyjaśnił, że podane przez skarżącego wyjaśnienia nie spełniają przesłanek wymienionych w art. 58 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.), umożliwiających przywrócenie wnioskowanego terminu. Zdaniem organu samo wniesienie prośby przez skarżącego nie stanowi przesłanki umożliwiającej przywrócenie wnioskowanego terminu, koniecznym jest bowiem także niezwłoczne dopełnienie czynności dla których określony jest termin. Skarżący ... grudnia 2009 r. złożył zażalenie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, w którym podniósł, iż nie mógł złożyć wniosku o refundację składek na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia do marca 2009 r., ponieważ decyzję o przyznaniu renty otrzymał dopiero w kwietniu 2009 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z ... lutego 2010 r. nr ...– wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia – osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek Wn-U-G w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Następnie wyjaśnił, że uzyskanie renty nie jest podstawą do ubiegania się o refundację, bowiem zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz wskazanego wcześniej rozporządzenia, w procesie ubiegania się refundację składek na ubezpieczenie społeczne strona musi legitymować się aktualnym orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem traktowanym na równi z tym orzeczeniem. W związku z tym, że skarżący nie posiadał ważnego orzeczenia o niezdolności do pracy w styczniu i lutym 2009 r. (pierwsze takie orzeczenie skarżący uzyskał w marcu 2009 r.), to nie mógł skutecznie ubiegać się o refundację składek na ubezpieczenia społeczne, gdyż nie należał do kręgu osób niepełnosprawnych, które mogły o refundację składek wnioskować. Dlatego też w tym zakresie należało postępowanie umorzyć. W skardze z ... marca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł zarzuty, jak w pismach z ... kwietnia i ... maja 2009 r. oraz zażaleniu z ... grudnia 2009 r. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć zaskarżone postanowienie z ... lutego 2010 r. oraz poprzedzające je postanowienie z ... października 2009 r. zostały uchylone z innych przyczyn niż wskazane w skardze. W rozpoznawanej sprawie Sąd dopatrzył się naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 25 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 14, poz. 92 ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji) – Fundusz refunduje osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą obowiązkowe składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe do wysokości odpowiadającej wysokości składki, której podstawą wymiaru jest kwota określona w art. 18 ust. 8 oraz art. 18a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), pod warunkiem terminowego opłacenia tych składek w całości. Przepis art. 25d ust. 4 ustawy o rehabilitacji, nałożył na Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego obowiązek określenia, w drodze rozporządzenia szczegółowego trybu przekazywania oraz rozliczania refundacji składek na ubezpieczenia społeczne. Minister Pracy i Polityki Społecznej 9 stycznia 2009 r. wydał rozporządzenie w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 8, poz. 42; zwane dalej: rozporządzeniem). § 6 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek Wn-U-G w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie natomiast z § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia – osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą przesyła do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, wraz z pierwszym wnioskiem Wn-U-G kopię aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia traktowanego na równi z tym orzeczeniem. W myśl § 9 rozporządzenia – terminy do złożenia wniosku Wn-U-G (...) przywraca się na prośbę wnioskodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do wyżej omówionych przepisów przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji może zostać dokonane w oparciu o przepis art. 58 k.p.a., a także na podstawie przepisu § 9 rozporządzenia. W art. 58 k.p.a. ustanowione zostały 4 przesłanki przywrócenia terminu. Pierwsza przesłanka to uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu; druga to wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; trzecia to dochowanie 7 dniowego terminu do wniesienia wniosku, przy czym termin ten zaczyna biec dopiero od ustania przyczyny uchybienia terminu i czwarta przesłanka to dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, tej czynności dla której był ustanowiony termin. W § 9 rozporządzenia, ustanowione zostały dwie przesłanki przywrócenia terminu: pierwsza to uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu, druga to wniesienie wniosku przez osobę zainteresowaną. Te dwie przesłanki są identyczne jak przesłanka pierwsza i druga z art. 58 k.p.a. Mając na uwadze powyższe unormowania organ, do którego strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji ma obowiązek zbadać wszystkie wymienione powyżej przesłanki. W niniejszej sprawie tak się nie stało. Przede wszystkim wskazać należy, że Prezes Zarządu PFRON w postanowieniu z ... października 2009 r. jedynie stwierdził, że samo wniesienie prośby przez skarżącego nie stanowi przesłanki umożliwiającej przywrócenie wnioskowanego terminu, koniecznym jest bowiem także niezwłoczne dopełnienie czynności dla których określony jest termin. Przy czym organ nie wyjaśnił o jaką czynność chodzi, jak również nie zbadał, czy skarżący wypełnił pozostałe przesłanki o jakich mowa w art. 58 k.p.a. i § 9 rozporządzenia tj. czy skarżący zachował 7 dniowy terminu do wniesienia wniosku od ustania przeszkody oraz czy uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu tego terminu. Natomiast Minister Pracy i Polityki Społecznej w postanowieniu odwoławczym z ... lutego 2010 r. w ogóle nie zajął się kwestią przywrócenia terminu, czyli przedmiotem sprawy i merytorycznie rozpoznał wniosek stwierdzając, że skarżący nie należy do kręgu osób niepełnosprawnych, które mogły o refundację składek wnioskować. Poza tym organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie przed organem I instancji bez podania przyczyn takiego załatwienia sprawy. Działanie takie jest błędne zważywszy, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wniosek skarżącego o przywrócenie terminu nadal pozostaje aktualny. Rozpoznając sprawę ponownie, organ powinien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o refundację badając wszystkie przesłanki z art. 58 k.p.a. i § 9 rozporządzenia. Natomiast kwestią braku posiadania przez skarżącego ważnego orzeczenia o niezdolności do pracy w styczniu i lutym 2009 r. organ powinien się zająć dopiero w sytuacji, gdy ewentualnie skarżącemu zostanie przywrócony termin do złożenia wniosku o refundację. Mając powyższe okoliczności na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o uchyleniu zaskarżonych postanowień. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.