V SA/Wa 796/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-15
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Sąd ocenia sytuację majątkową, dochody oraz obciążenia finansowe wnioskodawcy, uwzględniając jego sytuację rodzinną.Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku z postępowaniem egzekucyjnym i skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Wnioskodawca wykazał niskie dochody żony (emerytura obciążona zajęciem komorniczym), znaczące zadłużenie, straty z działalności gospodarczej, zamieszkiwanie w domu z innymi rodzinami oraz brak oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę wysokość wpisów sądowych w toczących się sprawach skarżącego oraz jego możliwości finansowe.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. W. – [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
M. W. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] stycznia 2012r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego żony, obciążonego zajęciem komorniczym i którego wysokość do wypłaty wynosi 951,22 zł. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni 300 m2, budynek gospodarczy o powierzchni 50 m2 oraz działkę o powierzchni 520 m2, na której znajdują się powyższe budynki i która obciążona jest hipoteką. W domu natomiast mieszkają 3 rodziny. Wskazał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi jedynie straty, na dowód czego przedstawił zeznania PIT-36 oraz PIT/B – strata w wys. 13.917,88 zł. Podał również, że jest osobą zadłużoną w bankach, instytucjach i u osób trzecich, na dowód czego przesłał wypowiedzenie umowy kredytowej z [...] listopada 2009r., wyrok o zapłatę z [...] maja 2006r. oraz dwa zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Oświadczył, że żona jest osobą schorowaną (załączył dwie karty leczenia szpitalnego) oraz, że nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych.
Z akt administracyjnych i sądowych wynika, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w wyniku, którego zajęto m.in. dwa rachunki bankowe.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawczynię.
Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe.
Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się w przedmiotowej sprawie wpis od skargi w wysokości 100 złotych. W tutejszym Wydziale V WSA w Warszawie ze skarg M. W. obecnie toczą się 5 postępowań, łączna wysokość wpisów we wszystkich sprawach wynosi 500 złotych. W takim też zakresie rozpoznano powyższy wniosek.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z koniecznością uiszczenia wpisu sądowego oraz możliwością powstania w przyszłości innych kosztów sądowych należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Przede wszystkim wnioskodawca nie posiada wystarczającego źródła dochodu, które pozwoliłoby mu ponieść koszty związane z udziałem w postępowaniu sądowym bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oceniając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę jego sytuację rodzinną, majątkową oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez żonę skarżącego w wysokości ok. 950 złotych miesięcznie, po uwzględnieniu koniecznych wydatków rodziny skarżącego, pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych oraz że wobec niego i jego żony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. W przytoczonych okolicznościach skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło