V SA/Wa 8/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Asesor WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o dofinansowanie projektu ze środków z budżetu Unii Europejskiej - oddala skargę - M. M. (zwany dalej: "Skarżącym") złożył w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (AR i MR) [...] września 2008 r. wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 4.2 "Działania społeczno – ekonomiczne" operacja 4.2.2. "utrata miejsca pracy na statku rybackim" w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006". We wniosku wyjaśnił, że utracił pracę w wyniku trwałego wycofania statku rybackiego "[...]" na którym pracował. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego AR i MR decyzją z [...] października 2008 r. nr [...] odrzucił wniosek Skarżącego z uwagi na niespełnienie wymogu zatrudnienia na statku rybackim przez okres co najmniej 12 miesięcy. Wyjaśnił, że Skarżący był już benificjentem operacji 4.2.2. z uwagi na utratę miejsca pracy na innym statku rybackim ("[...]"). W związku z tym dokumenty potwierdzające okres zatrudnienia na statku rybackim powinny obejmować okres 12 miesięcy licząc od ostatniego dnia 12 miesięcznego okresu zakazu powrotu do wykonywanego zawodu rybaka od dnia wypłacenia pomocy. Od powyższej decyzji Skarżący [...] października 2008 r. odwołał się. W odwołaniu podniósł, iż przepisach nie znalazał żadnego rozporządzenia lub wzmianki o rozdzielności 12 – miesięcznych okresów pracy po powrocie do zawodu rybaka. Zaznaczył, że przy wypłacie pierwszej rekompensaty dla rybaka z tego samego programu "2004-2006" wystarczające było zatrudnienie w momencie trwałego wycofania jednostki i obecność na liście załogi statku rybackiego dołączonej do wniosku przez właściciela o udzielenie pomocy finansowej, a miesiące uzupełniające do sumy 12 – miesięcznej pracy na statkach rybackich mogły być zebrane z całego życia zawodowego. Wyjaśnił także, że w 2005 r. otrzymał rekompensatę za utracone miejsce pracy na kutrze "[...]". Po 12 – miesięcznym okresie karencji w 2008 r. podjął ponownie pracę rybaka i nie przypuszczał, że nowa praca potrwa niespełna 7 miesięcy, ponieważ kuter na którym pracował zostanie zezłomowany. Prezes AR i MR decyzją z [...] października 2008 r. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") i art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.) – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że Skarżący nie spełnia wymogów § 107 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 września 2004 r. w sprawie warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej w ramach SPO "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004 – 2006" (Dz. U. Nr 213, poz. 2163 ze zm.) tj. nie wykazał co najmniej 12 – miesięcznego okresu w zawodzie rybaka na statku rybackim. Organ odwoławczy powołał się na stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Instytucji Zarządzającej Sektorowym Programem Operacyjnym "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004 – 2006" – które jasno wskazuje, iż "można uznać za dopuszczalne udzielenie pomocy jednemu beneficjentowi z tytułu utraty miejsca pracy na statku rybackim w wyniku trwałego wycofania tego statku więcej niż jeden raz, pod warunkiem, że utracił on miejsce pracy w wyniku trwałego wycofania innego statku rybackiego i wykaże, iż pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim przez okres co najmniej 12 miesięcy, a łączna kwota pomocy nie przekroczy określonej kwoty 10.000 euro. Z ogólnego zakazu podwójnego finansowania natomiast wynika, że wnioski nie mogą dotyczyć tego samego statku, ponadto wskazane okresy pracy na statku rybackim muszą być rozłączne". Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wskazał, że Skarżący [...] listopada 2005 r. uzyskał dofinansowanie z tytułu utraty miejsca pracy na jednostce rybackiej "[...]" w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004 – 2006". Kolejny wniosek o dofinansowanie za utratę miejsca pracy na statku rybackim Skarżący złożył [...] września 2008 r., po przepracowaniu 6,5 miesiąca od ukończenia rocznego okresu karencji. Dlatego też wniosek został odrzucony z uwagi na niespełnienie wymogu zatrudnienia na statku rybackim przez okres co najmniej 12 miesięcy, licząc od ostatniego dnia okresu karencji w zatrudnieniu po wypłacie poprzedniej rekompensaty. Na powyższą decyzję Skarżący [...] listopada 2008 r. złożył skargę w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie pomocy finansowej w kwocie 10.000 euro tj. 36.013 zł. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie § 107 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 września 2004 r. poprzez błędną interpretację tego przepisu i chybione przyjęcie, że Skarżący nie spełnił wymogu zatrudnienia na statku rybackim przez okres co najmniej 12 miesięcy, licząc od ostatniego dnia okresu karencji w zatrudnieniu po wypłacie poprzedniej rekompensaty, w sytuacji gdy prawidłowa analiza tego przepisu musi prowadzić do wniosku, że absolutnie nie jest warunkiem koniecznym otrzymania przez Skarżącego po raz drugi pomocy finansowej z tytułu utraty miejsca pracy w wyniku trwałego wycofania statku rybackiego wykazanie przez niego, że pracował on w zawodzie rybaka na statku rybackim przez okres co najmniej 12 miesięcy, a 12 – miesięczne okresy pracy w zawodzie rybaka na statku rybackim wykazane przez niego na potrzeby kolejnego wniosku muszą być rozłączne; 2. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego zbadania sprawy poprzez wybiórcze zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, zaniechaniu wyjaśnienia i należytej weryfikacji wszystkich okoliczności wynikających z niniejszej sprawy, a w szczególności 12 – miesięcznego okresu zatrudnienia Skarżącego w zawodzie rybaka na statku rybackim, nie udzielenie Skarżącemu informacji o dokumentach (zaleceniach) Departamentu Rybactwa AR i MR i traktowanie Skarżącego jako osoby trzeciej, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy i wydaniem błędnych decyzji przez oba organy. W motywach skargi Skarżący stanął na stanowisku, że wymóg co najmniej 12 – miesięcznego wykazania pracy w zawodzie rybaka na statku rybackim określony w § 107 pkt 2 ww. rozporządzenia, odnosi się do wykazania co najmniej takiego okresu pracy zebranego z całego życia zawodowego ubiegającego się o udzielenie pomocy finansowej, który to okres pracy Skarżący wykazał. Skarżący zaznaczył, że bez znaczenia jest, czy taki wniosek jest pierwszym wnioskiem, czy też drugim. Bezsporne jest jedynie to, że wnioski nie mogą dotyczyć tego samego statku. Skarżący podkreślił, że gdyby ustawodawca różnicował warunki przyznania pomocy finansowej po raz pierwszy od przyznania pomocy finansowej po raz drugi, to wynikałoby to bezpośrednio z przepisów prawa i takie ewentualne dodatkowe warunki zawarte zostałyby w stosowanym przepisie. Takich dodatkowych warunków ustawodawca nie przewidział, a to wskazuje na to, że warunki przyznania pomocy finansowej dla rybaka za utratę miejsca pracy na statku rybackim są jednakowe dla tego, który ubiega się o takową pomoc po raz pierwszy i dla tego, który o taką pomoc ubiega się po raz drugi. W odpowiedzi na skargę Prezes AR i MR wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty faktyczne oraz prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że kwestię udzielania pomocy finansowej ze środków Instrumentu Finansowego Wspierania Rybołówstwa o charakterze społeczno – ekonomicznym reguluje art. 12 rozporządzenia Rady (WE) Nr 2792/99 z dnia 17 grudnia 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady i uzgodnienia dotyczące pomocy strukturalnej Wspólnoty w sektorze rybołówstwa (Dz. U. WE L 337 z 30.12.1999, str. 10, ze zm.). Zgodnie z art. 12 ust. 3 lit. b tego rozporządzenia, pomoc finansowa może zostać udzielona, między innymi, z uwagi na przyznanie indywidualnych płatności rekompensat dla tych rybaków, którzy mogą wykazać, że co najmniej przez 12 miesięcy pracowali jako rybacy, w oparciu o kwalifikujący się koszt ograniczony do kwoty 10.000 euro na jednego beneficjenta, pod warunkiem, że statek rybacki, na którym beneficjenci byli zatrudnieni stanowił przedmiot środków mających na celu trwałe zatrzymanie działalności takiej jednostki. Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 4 tego samego rozporządzenia, organ zarządzający ustanowi konieczne zarządzenie w celu zapewnienia, w szczególności w drodze odpowiednich mechanizmów kontroli, że żaden z rybaków nie może skorzystać z więcej niż jednego środka, określonego w ust. 3 tego artykułu (czyli trwałe zaprzestanie wykonywania zawodu rybaka, utrata miejsca pracy, przekwalifikowanie, nabycie własności statku). Przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 września 2004 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004 – 2006" nie zawierają regulacji w zakresie wielokrotnego ubiegania się o pomoc w ramach operacji 4.2.2. Natomiast przepisy prawa wspólnotowego w odniesieniu do pomocy z tytułu utraty miejsca pracy w wyniku trwałego wycofania statku rybackiego, wprowadzają ograniczenie w postaci ustalenia maksymalnej kwoty pomocy na jednego beneficjenta. Przepisy ww. rozporządzenia nr 2792/1999 wprost wykluczają możliwość skorzystania przez rybaka z więcej niż jednego środka o charakterze społeczno – ekonomicznym, nie zawierają zaś regulacji odnośnie możliwości kilkukrotnego ubiegania się o pomoc z tego tytułu. Zdaniem organu, na podstawie powyższego, można uznać za dopuszczalne udzielenie pomocy jednemu beneficjentowi z tytułu utraty miejsca pracy na statku rybackim w wyniku trwałego wycofania tego statku więcej niż jeden raz, pod warunkiem, że utracił on miejsce pracy w wyniku trwałego wycofania innego statku rybackiego i wykaże, iż pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim przez okres co najmniej 12 miesięcy, a łączna kwota pomocy nie przekroczy określonej kwoty 10.000 euro. Z ogólnego zakazu podwójnego finansowania natomiast wynika, że wnioski nie mogą dotyczyć tego samego statku, ponadto wskazane okresy pracy na statku rybackim muszą być rozłączne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób i w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w oparciu o którąkolwiek z podstaw prawnych wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). W przedmiotowej sprawie spór dotyczy tego, jakie warunki musi spełniać wnioskodawca, aby mógł skorzystać ponownie z pomocy finansowej z tytułu utraty pracy na statku rybackim w ramach działania 4.2 "Działania społeczno – ekonomiczne" Sektorowego Programu Operacyjnego "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006". Kwestię udzielania pomocy finansowej ze środków Instrumentu Finansowego Wspierania Rybołówstwa, o charakterze środków społeczno – ekonomicznych reguluje art. 12 ust. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 2792/99 w myśl którego – pomoc finansowa ze środków ze środków IFOR może zostać udzielona z uwagi na przyznanie indywidualnych płatności rekompensat dla tych rybaków, którzy mogą wykazać, że co najmniej przez 12 miesięcy pracowali jako rybacy, w oparciu o kwalifikujący się koszt ograniczony do kwoty 10.000 euro na jednego beneficjanta, pod warunkiem że statek rybacki, na którym beneficjanci byli zatrudnieni stanowił przedmiot środków mających na celu trwałe zatrzymanie działalności takiej jednostki, w rozumieniu art. 7. Polski ustawodawca uregulował te warunki w § 107 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej w ramach SPO "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004 – 2006", zgodnie z którym – pomocy finansowej za utratę miejsca pracy na statku rybackim udziela się rybakowi, który: 1) utracił miejsce pracy w wyniku trwałego wycofania statku rybackiego; 2) wykazał, że pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim przez okres co najmniej 12 miesięcy. W myśl § 108 – wysokość pomocy finansowej za utratę miejsca pracy na statku rybackim w wyniku jego trwałego wycofania wynosi 10.000 euro. W myśl zaś § 109 – rybak, który powrócił do wykonywania zawodu rybaka przed upływem 12 miesięcy od wypłacenia mu pomocy finansowej za utratę miejsca pracy na statku rybackim w wyniku jego trwałego wycofania, jest zobowiązany do jej zwrotu (ust. 1). Środki wypłacone w ramach pomocy finansowej, o których mowa w ust. 1, zwraca się w wysokości 1/12 za każdy miesiąc, od dnia powrotu rybaka do wykonywania zawodu rybaka do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłacenia pomocy (ust. 2). Wskazać należy, że wyżej wymienione przepisy nie ograniczają możliwości powtórnego ubiegania się przez wnioskodawcę (rybaka) o przyznanie pomocy finansowej z tytułu utraty miejsca pracy na statku rybackim w wyniku trwałego wycofania tego statku. Jednakże aby rybak mógł otrzymać ponownie pomoc finansową musi wypełnić na nowo warunki przyznania tej pomocy tzn. utracić miejsce pracy w wyniku trwałego wycofania innego statku rybackiego niż poprzednio oraz wykazać staż pracy w zawodzie rybaka na statku rybackim przez okres co najmniej 12 miesięcy, a udzielona pomocy nie przekroczy kwoty 10.000 euro. Oznacza to, że przy złożeniu kolejnego wniosku, nie można powoływać się na te same okoliczności, które stanowiły podstawę do udzielenia pierwszej rekompensaty. Przyznanie pomocy finansowej wnioskodawcy konsumuje bowiem okoliczności (warunki) będące podstawą ich przyznania. Jeżeli zatem wnioskodawca, przy pierwszym wniosku o przyznanie pomocy finansowej, wykazał co najmniej 12 miesięczny okres pracy na statku rybackim w postaci prawie 30 – letniego stażu pracy w zawodzie rybaka, nie może przy kolejnym wniosku o przyznanie rekompensaty powoływać się na nowo na ten sam okres łącząc go stażem pracy wypracowanym po uzyskaniu rekompensaty. Poprzedni staż pracy został bowiem wykorzystany (skonsumowany) dla potrzeby pierwszego wniosku i między innymi za wypełnienie tego warunku wnioskodawca otrzymał pomoc finansową. Za taką interpretacją przemawia także to, iż przepis § 107 pkt 2 ww. rozporządzenia, wyraźnie mówi o wykazaniu okresu pracy w zawodzie rybaka na statku rybackim przez okres co najmniej 12 miesięcy, a nie jedynie okresu 12 miesięcy, a więc może to być 12 miesięcy i więcej czyli także prawie 30 lat. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd za prawidłową uznał stanowisko organu, że wskazane okresy pracy na statku rybackim muszą być rozłączne. W takiej sytuacji Sąd uznał, iż Prezes AR i MR prawidłowo stwierdził, że Skarżący – składając kolejny wniosek o przyznanie pomocy finansowej – nie wypełnił warunku przepracowania na statku rybackim co najmniej 12 miesięcy, ponieważ na kutrze "[...]" przepracował jedynie 6,5 miesiąca, a nie jest dopuszczalne – czego domaga się Skarżący – doliczenia do tego okresu stażu pracy wykazanego przy pierwszym wniosku. Samo zaś wypełnienie przez Skarżącego warunków utraty pracy w wyniku trwałego wycofania statku rybackiego ("[...]") oraz zachowania 12 miesięcznego okresu karencji niewykonywania zawodu rybaka są niewystarczające do przyznania pomocy finansowej z tytułu utraty pracy na statku rybackim. Poza tym wskazać należy, iż Skarżący po rozpoznaniu pierwszego wniosku w 2005 r. otrzymał rekompensatę pełnej wysokości tj. 40.774 zł. stanowiącą ówczesną równowartość 10.000 euro (k. 37 akt adm.). Na marginesie Sąd wskazuje, iż obecnie obowiązujące przepisy w ogóle nie dopuszczają możliwości powtórnego ubiegania się o rekompensatę z tytułu utraty pracy na statku rybackim. Zgodnie bowiem z art. 27 lit. "e" rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (DZ.Urz.UEL.2006.223.1), uchylającego rozporządzenie (WE) nr 2792/1999 – rekompensata dla rybaków, którzy przepracowali jako rybacy na podkładzie statku co najmniej 12 miesięcy, pod warunkiem że statek rybacki, na którym byli zatrudnieni, został objęty trwałym zaprzestaniem działalności połowowej jest nieodnawialna. Sąd za niezasadne uznał zarzuty dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego poprzez uchybienie przepisom art. 7, art. 9 i art. 81 k.p.a. Wbrew twierdzeniom Skarżącego organ dostatecznie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i zebrał wystarczający materiał dowodowy umożliwiający rozpoznanie sprawy. Prezes AR i MR co prawda uchybił obowiązkowi poinformowania Skarżącego o zakończeniu postępowania administracyjnego i prawie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie zgodnie z art. 10 k.p.a. Jednakże naruszenie to nie miało charakteru istotnego naruszenia, mającego wpływ na wynik sprawy, a tylko tego typu naruszenie – zgodnie z art. 145 § 1 c p.p.s.a. – daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.