V SA/Wa 8/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Urzędu Statystycznego we W. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia ... listopada 2014 r., nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych oddala skargę. Przedmiotem skargi Urzędu Statystycznego we W. (dalej jako Skarżący) jest decyzja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT) w Warszawie z ... listopada 2014 r. nr...o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia ... kwietnia 2014 r. dot. odmowy umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym : Pismem z dnia ... grudnia 2013 r. Urząd Statystyczny we W. wniósł o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych, wskazując, że wniosek ten uzasadniony jest okolicznościami, w których doszło do niepowiadomienia operatora o zaprzestaniu używania odbiorników. Skarżący stwierdził, że na skutek rozbudowanej struktury organizacyjnej, pomimo wycofania z użytkowania w latach 2011 i 2012 części odbiorników w Oddziale w J. oraz w Oddziale w L., nie dokonano formalnie ich wyrejestrowania. Okoliczność ta wyszła na jaw w wyniku przeprowadzonej kontroli wewnętrznej. Skarżący wskazywał, że wniosek o umorzenie uzasadniają także względy społeczne i zasady współżycia społecznego. Pismem z dnia 8 stycznia 2014 r. poinformowano Skarżącego o przesłankach przyznania ulgi w spłacie zaległości w płatności opłat abonamentowych, określonych w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Zgodnie z informacją przekazaną przez Pocztę Polską S.A. pod adresem podanym przez wnioskodawcę widniało kilku indywidulanych abonentów, w związku z czym KRRiT pismem z dnia 27 lutego 2014 r. zwróciła się do Skarżącego o podanie dokładnego spersonalizowanego numeru identyfikacyjnego. Odpowiednie numery Skarżący przekazał w piśmie z dnia 17 marca 2014 r. (INI 01685092). Decyzją z dnia ... kwietnia 2014 r. nr ... KRRiT odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 styczna 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w wysokość ... złotych wraz z odsetkami w wysokości ... złotych. W wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia ... kwietnia 2014 r. KRRiT decyzją z dnia ... listopada 2014 r. nr ... utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Urząd Statystyczny we Wrocławiu skierował na decyzję KRRiT z dnia ... listopada 2014 r. nr ... skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniesiono o uchylenie wskazanej decyzji. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych przez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki do umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych oraz 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia decyzji odnoszącego się do przedmiotu sprawy, co miało wpływ na wynik postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże z mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania przez organ w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż oceniając - w powyższym kontekście – treść tego rozstrzygnięcia administracyjnego wskazać trzeba, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. 2005 r. Nr 85 poz. 728 z p. zm., obecnie Dz. U. z 2014r., poz. 1204, dalej jako ustawa) za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. poz. 1676) o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego przez 1) złożenie w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych, wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika 2) przesłanie przesyłką listową, z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. Na podstawie § 12 ww. rozporządzenia Operator wyznaczony umożliwia użytkownikowi powiadomienie o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, za pośrednictwem strony internetowej, przez udostępnienie elektronicznego formularza do wypełnienia tymi danymi i informacjami. Analogiczny obowiązek nakładały na abonentów wcześniejsze, nieobowiązujące już rozporządzenia, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2005, nr 141, poz. 1190) – wskazujące w § 3, iż posiadacz książeczki, o której mowa w § 2 ust. 2, powiadamia placówkę operatora publicznego, o której mowa w § 1, o zmianie nazwiska albo nazwy (firmy), miejsca zamieszkania albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany lub zaistnienia zdarzenia (rozporządzenie to było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 1993, nr 70, poz. 338) oraz rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2007 Nr 187 poz. 1342) – w którym w § 4 wskazano, iż o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa § 2 ust. 2, a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. Samo więc zaprzestanie używania odbiornika telewizyjnego czy radiowego w świetle obowiązującego prawa nie uprawnia osoby zobowiązanej do zaniechania uiszczania opłat abonamentowych. Konieczne jest w takim wypadku dopełnienie także wymagań formalnych. Wobec tego to na osobie posiadającej odbiornik spoczywa obowiązek zawiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie okoliczności, które miały wpływ na ustanie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lipca 2014 r., sygn.. akt V SA/Wa 459/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie w myśl art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Należy przy tym wskazać, że okoliczność taka może, lecz nie musi stanowić przyczynę dla umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. Skarżący pomimo wezwań organu nie przedstawił okoliczności uzasadniających stwierdzenie, że w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowa sytuacja, o której mowa w art. 10 ustawy , a wobec tego w wyniku przeprowadzonego postępowania organ zasadnie uznał, że Skarżący nie wykazał w dostatecznym stopniu, że w jego wypadku zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. Natomiast podnoszona przez Skarżącego okoliczność braku wyrejestrowania odbiorników nie może zatem – zdaniem Sądu – stanowić podstawy do skutecznego żądania umorzenia zaległych należności w świetle brzmienia cyt. przepisu ustawy. Należy bowiem w powyższym kontekście zauważyć, iż użyte przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych określenie "Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty" oznacza, że decyzja w sprawie umorzenia lub rozłożenia zaległości w płatności opłat abonamentowych dokonywana jest w ramach uznania administracyjnego. Wobec tego organ ma prawo, a nie obowiązek, umorzyć lub rozłożyć ww. zaległości na raty (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2686/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Takie rozstrzygnięcie, w ocenie Sądu, mieści się w ramach uznania administracyjnego. Reasumując zatem - zdaniem Sądu orzekającego w sprawie - rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, bowiem na gruncie stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo zastosowanych przepisów prawa zaistniały w określonym zakresie okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych. Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym wskazywanego przepisu art. 107 k.p.a. Zdaniem Sądu postępowanie dowodowe zostało prawidłowo przeprowadzone, uzasadnienie faktyczne zaskarżonych decyzji jest prawidłowe i zawiera ustalenie faktów, na których oparły się orzekające organy, ponadto uzasadnienie prawne odnosi się do zastosowanych przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Tym samym - mając na uwadze zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez organ I jak i II instancji - Sąd uznał, że organy te wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd zauważa przy tym istniejące braki w uzasadnieniu, jednakże nie można stwierdzić, że wypełniają one wskazaną wyżej przesłankę niezbędną do uwzględnienia skargi. Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.