V SA/Wa 80/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA -Barbara Wasilewska, Sędzia WSA -Joanna Zabłocka, Sędzia WSA -Beata Krajewska (spr.), Protokolant -Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stwierdza nieważność decyzji zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2007r. , Nr [...] W dniu 29 czerwca 2004 r. J. K. złożył wniosek do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - zwanej dalej ARiMR, o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uwzględnił w całości ww. wniosek J. K. i przyznał mu płatność na 2004 r. w łącznej wysokości 1.768,66 zł. Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, w związku z przeprowadzoną kontrolą, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego - zwanej dalej k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] doręczoną zainteresowanemu w dniu 19 września 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił ww. decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. oraz odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej i Uzupełniającej Płatności Obszarowej. Pismem z dnia 12 marca 2007 r. J. K. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o umorzenie sprawy dotyczącej przyznanych mu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 r. W uzasadnieniu swojego wniosku wskazał m.in., iż jest osobą schorowaną, utrzymującą się z zasiłku z opieki społecznej i prosi jedynie o umorzenie w jego sprawie, co jak wynika z treści tego pisma dotyczy zwrotu pobranej dopłaty. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2006 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia [...] września 2006 r. Pismem z dnia 11 września 2007 r. J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie z dnia [...] sierpnia 2007 r. wskazując, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w sprawie niniejszej po stronie skarżącej nie wystąpiły żadne okoliczności uzasadniające przewrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniesiona skarga skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału ARiMR w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2007 r. oznaczonej nr [...], aczkolwiek nie w oparciu o argumenty podane w skardze, ale z racji uchybień podniesionych przez Sąd z urzędu do czego upoważnia treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej "ppsa", mającej zastosowanie w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu zajmując stanowisko w niniejszej sprawie uwzględnić należało, iż skarżący występował w niej w postępowaniu administracyjnym bez pełnomocnika zawodowego. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabierała konieczność dokonania przez rozstrzygający organ wszechstronnych, wyczerpujących wyjaśnień, zgodnie z art. 7 k.p.a., jaki w istocie charakter miały składane przez stronę zainteresowaną pisma procesowe. Wskazać także należy, iż organ administracyjny w oparciu o treść przepisu art. 9 k.p.a., w przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących intencji strony wnioskującej, obowiązany jest do ich wyjaśnienia oraz przekazania stronie stosownych informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony oraz uwarunkowaniach ich złożenia. Zdaniem Sądu przyjęcie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, iż intencją pisma J. K. z dnia 12 marca 2007 r. było przywrócenie terminu do złożenia odwołania z uwagi na kwestionowanie decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2006 r., było na etapie wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia bezpodstawne i skutkowało rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika bowiem z analizy treści przedmiotowego pisma z dnia 12 marca 2007 r. zatytułowanego "Podanie", J. K. w sposób wyraźny określił swoje żądnie jako prośbę o umorzenie jego sprawy. Co prawda wskazał w treści pisma, iż nie mógł złożyć odwołania w ciągu 14 dni od decyzji organu I instancji z uwagi na zły stan zdrowia, jednak w kontekście całości przedstawionego w piśmie wywodu wnioskujący, nie był zainteresowany wzruszeniem decyzji organu I instancji, a jedynie zniesieniem przez Dyrektora Regionalnego ARiMR obowiązku zwrotu przyznanej mu w 2004 r. kwoty z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych. W świetle powyższego uznać należy, iż interpretacja faktycznych intencji pisma J. K. z dnia 12 marca 2007 r. była zatem co najmniej przedwczesna - jako dokonana bez poczynienia niezbędnych ustaleń w tym zakresie. W zaistniałym stanie faktycznym sprawy organ obowiązany był zatem do wyjaśnienia stanowiska J. K. oraz ewentualnego pouczenia go o przysługujących mu we wnioskowanym zakresie prawach i obowiązkach a dopiero w następnej kolejności do wydania stosownych orzeczeń. Organ II instancji wbrew obowiązkowi określonemu w przepisie art. 7 i art. 9 k.p.a. w dniu 1 sierpnia 2007 r. wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bez uprzednich ustaleń co do rzeczywistej woli strony w sytuacji, gdy z treści "Podania" z 12 marca 2004 r. wynikało dążenie do uniknięcia obowiązku zwrotu pobranego z mocy uchylonej decyzji z [...] listopada 2004 r. świadczenia. W konsekwencji powyższego uznać należało, iż postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r. jak i z [...] sierpnia 2007 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jako wydane bez podstawy prawnej winny zostać uznane za nieważne. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w sentencji.