V SA/Wa 804/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-24
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze względu na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca, wykazując trudną sytuację materialną, w tym niski dochód i brak oszczędności, uzasadnił przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
M. C. złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z lutego 2011 r. dotyczącą odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną, w tym niski dochód z gospodarstwa rolnego, brak oszczędności oraz zajęcie rachunku bankowego przez komornika.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym: zwolniono od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
M. C. wnosząc skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] lutego 2011r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada 20 ha nieruchomości rolnych oraz budynki gospodarskie zapisane w testamencie. Utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości 782 złotych z tytułu sprzedaży mleka. Oświadczył również, że posiada ciągnik rolniczy z 1973 roku oraz samochód osobowy marki M. z 1995 roku.
W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy zarządzeniem z 21 kwietnia 2011 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów.
W dniu 9 maja 2011 r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenia w których wyjaśnił, że aktualnie nie posiada żądnych pieniędzy na wyżywienie i utrzymanie mieszkania, korzysta z wyżywienia u rodziców lub dziadków. Wskazał, że posiada rachunek bankowy, który obecnie jest zablokowany przez komornika w związku z prowadzoną egzekucją. Podał, iż otrzymuje dopłaty do gruntów w łącznej wysokości 15.944,27 złotych, które przeznaczył na: częściową spłatę kredytów – ok. 3000 złotych, zapłatę za usługi rolnicze – 3000 złotych, zakup pasz – 3000 złotych, zakup nawozów, paliwa, środków ochrony roślin – 4000 złotych, spłatę komornika – 2600 złotych. Dodatkowo wyjaśnił, że posiada problemy z opłatą ubezpieczenia KRUS (zaległości kilku składek), spłaca również kredyt zaciągnięty na zakup ziemi w wysokości 25.000 złotych. Do pisma załączył decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego, odpis zajęcia wierzytelności, wyciąg z rachunku bankowego z saldem na dzień 5 maja 2011r. w wysokości 0 złotych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną.
Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Wskazany dochód, po uwzględnieniu kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego, który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ponadto wzięto pod uwagę, iż wnioskodawca nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych oraz korzysta z pomocy osób bliskich.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło