V SA/Wa 805/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-05
Skład orzekający: Andrzej Kania, Michał Sowiński, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych z powodu niespełnienia przez wnioskodawcę wymogu posiadania co najmniej 1 ha trwałych użytków zielonych (TUZ) na obszarze Natura 2000, biorąc pod uwagę stan na dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków?Ratio decidendi
Organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej, ponieważ wnioskodawca nie spełnił wymogu posiadania co najmniej 1 ha trwałych użytków zielonych (TUZ) na obszarze Natura 2000, zgodnie ze stanem na dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków (28 września 2017 r.). Wnioskodawca nabył kluczową działkę dopiero 25 października 2017 r., a dane z systemu LPIS na dzień 28 września 2017 r. wykazywały mniejszą powierzchnię TUZ.Stan faktyczny
Skarżący S. L. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na inwestycje w gospodarstwach na obszarach Natura 2000. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy, wskazując na niespełnienie warunku posiadania co najmniej 1 ha trwałych użytków zielonych (TUZ) na obszarze Natura 2000. Skarżący podniósł, że organ błędnie ustalił powierzchnię TUZ, powołując się na umowę darowizny i zaświadczenie potwierdzające większą powierzchnię TUZ. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organu za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi S. L. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) marca 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. L. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ") z [...] marca 2018 r., nr [...], którym odmówiono przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
W dniu 27 października 2017 r. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie pomocy na "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W piśmie z dnia [...] marca 2018 r. organ poinformował Stronę o odmowie przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1469) – dalej jako: "rozporządzenie wykonawcze". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że na podstawie danych z wniosku i dokumentów złożonych w dniu 27 października 2017 r. oraz danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, ustalono, iż Strona nie spełnia warunków przyznania pomocy, tj. nie jest posiadaczem gospodarstwa, w którym łączna powierzchnia trwałych użytków zielonych (TUZ) i pastwisk trwałych w rozumieniu rozporządzenia wykonawczego wynosi co najmniej 1 ha.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wniósł o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. Do skargi dołączono wypis z aktu notarialnego (Repertorium A Nr [...]) umowy darowizny z dnia 25 października 2017 r., przenoszącej na rzecz Skarżącego własność działki o numerze ewidencyjnym 41/1.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
W piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2018 r. (data nadania) Skarżący wskazał, że rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o błędne ustalenia faktyczne co do maksymalnego obszaru kwalifikowalnego, który określony został w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) i o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie pomocy (Dz.U. z 2017 r., poz. 1853). Skarżący zauważył przy tym, iż organ przyznał, że pozyskał dane ujawnione w systemie LPIS w dniu 28 września 2017 r. Natomiast dane dotyczące wektorowych granic oraz powierzchni, o których mowa w art. 9a ust. 1 ww. ustawy w ocenie Skarżącego świadczą, że spełnił on warunki do otrzymania pomocy, tj. był posiadaczem gospodarstwa, w którym łączna powierzchnia TUZ na obszarze Natura 2000 wynosiła 1 ha. Do pisma Skarżący dołączył zaświadczenie nr [...] z dnia 14 czerwca 2018 r. wystawione przez Biuro Powiatowe ARiMR w K., potwierdzające, że maksymalny kwalifikowalny obszar TUZ działki 41/1 wynosi 1,03 ha. Skarżący dołączył również wydruk wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 r., w którym zadeklarował działkę 41/1, na której znajdują się trwałe użytki zielone o powierzchni wymaganej rozporządzeniem wykonawczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Według art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1- 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktu, jak i czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd uznał, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego oraz, że przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Stosownie do przepisu art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562, z późn. zm.) w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14 tej ustawy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
Jednocześnie w art. 35 ust. 2 ww. ustawy zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc w trybie art. 52 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wnioskował o przyznanie pomocy w ramach działania "Inwestycje w środki trwałe", poddziałanie "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych", typ operacji "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" objętego PROW na lata 2014-2020. Z tego względu w rozpoznawanej sprawie miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia "Pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art, 17 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli: w gospodarstwie, którego jest posiadaczem, łączna powierzchnia trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608. z późn. zm.), zwanych dalej "trwałymi użytkami zielonymi", położonych na obszarze Natura 2000 w rozumieniu art. 5 pkt 2b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134, 2249 i 2260 oraz z 2017 r, poz. 60, 132 i 1074), zwanym dalej "obszarem Natura 2000", wynosi co najmniej 1 ha".
Z powołanych regulacji wynika, że do oceny spełnienia potwierdzenia kryterium dostępności na operacje typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 brana jest pod uwagę tylko powierzchnia TUZ na obszarze Natura 2000 (zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013) nie zaś powierzchnia całej działki ewidencyjnej, która jest położona na tym obszarze lub przez którą przebiega częściowo obszar Natura 2000. Jeżeli łącznie wśród gruntów posiadanych przez rolnika jest poniżej 1 ha TUZ na obszarze Natura 2000 nie można uznać, iż kryterium dostępu do pomocy określone w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, zostało spełnione. Równie istotne w niniejszej sprawie jest określenie daty ustalenia powierzchni TUZ położonej na takim obszarze.
Podkreślić należy, że zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego ustalając spełnienie kryteriów określonych w ust. 2 pkt 1-3 uwzględnia się grunty wchodzące w skład gospodarstwa posiadanego przez rolnika w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy wymienione w § 2 ust. 7, z tym że powierzchnię trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 ustala się według stanu na dzień, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, biorąc pod uwagę dane zawarte w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W powyższym kontekście Sąd wskazuje, że Skarżący trafnie zauważa, że ustalenie powierzchni TUZ w przedmiotowej sprawie powinno odbyć się w oparciu o dane zawarte w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), o których mowa w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie pomocy. Skarżący zdaje się jednak nieprecyzyjnie określać datę, według której organ powinien ustalić powierzchnię TUZ położonych na obszarze Natura 2000. Powołuje się bowiem na umowę darowizny działki nr 41/1 z dnia 25 października 2017 r., jak również na zaświadczenie z dnia 14 czerwca 2018 r., które to dokumenty potwierdzają w ocenie Skarżącego, że powierzchnia TUZ położona na obszarze Natura 2000 wynosiła ponad 1 ha, co uprawniało go do uzyskania wnioskowanej pomocy na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego.
W rozpoznawanej sprawie pierwszy dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy w ramach PROW na lata 2014-2020 "Inwestycje w środki trwałe" przypadał na 28 września 2017 r. Z tego względu organ pozyskał bazę danych z systemu LPIS w zakresie powierzchni TUZ na obszarach Natura 2000 właśnie według stanu na ten dzień. Z danych tych wynikało natomiast, że Skarżący nie spełnia warunków przyznania wnioskowanej pomocy, albowiem nie jest posiadaczem gospodarstwa, w którym łączna powierzchnia trwałych użytków zielonych, wymaganych przez § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, wynosi co najmniej 1 ha – co zostało wprost wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia z [...] marca 2018 r. Podkreślić należy, że stwierdzonej w ten sposób powierzchni Skarżący w żaden sposób nie podważył, tj. nie wykazywał, że w ww. dacie powierzchnia TUZ w posiadanym gospodarstwie rolnym była większa. Skarżący wszedł w posiadanie działki nr 41/1 w dniu jej nabycia w drodze darowizny, tj. 25 października 2017 r.
W zaistniałym stanie faktycznym organ zobowiązany był uznać, że Skarżący nie spełnił warunków przyznania pomocy określonych w § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, tj. nie był posiadaczem gospodarstwa, w którym łączna powierzchnia TUZ na obszarze Natura 2000 wynosi co najmniej 1 ha.
Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło