V SA/Wa 806/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-19

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie zakończonej przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. należy stosować przepisy dotychczasowe, a jeśli tak, to w jaki sposób obliczyć należne wynagrodzenie adwokata?
Ratio decidendi
W przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, należy stosować przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Wynagrodzenie adwokata ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w przepisach, a następnie podwyższa o podatek od towarów i usług.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi A. F. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, ustanawiając adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 r. WSA uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów. Pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. F. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym wynagrodzenie w kwocie 240 zł oraz podatek VAT w kwocie 55,20 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) lutego 2016 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny p o s t a n a w i a przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata A. F., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. pełnomocnik wystąpił ustnie do protokołu z wnioskiem o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje: Zgodnie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718; zwanej dalej: p.p.s.a.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 24, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Wobec tego, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie wskazanego powyżej rozporządzenia, stosownie do jego przepisu przejściowego należało ustalić należne adwokatowi wynagrodzenie w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801; zwanego dalej: "rozporządzeniem z 2015 r."). Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Sposób ustalania opłaty, o której mowa w § 2 pkt 1), został wskazany w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. i polega on na ustaleniu w pierwszej kolejności opłaty maksymalnej, określonej w rozdziałach 2-4. Opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone zostały w Rozdziale 4 rozporządzenia z 2015 r. W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2015 r., opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 480 zł. Po ustaleniu opłaty maksymalnej, należało następnie ustalić opłatę należną pełnomocnikowi, stosując zasadę wynikającą z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r., zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej. W konsekwencji, za udział pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. Jednocześnie, mając na uwadze udział pełnomocnika w sprawie sprowadzający się jedynie do stawiennictwa na rozprawie, referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek doszedł do przekonania, iż brak jest podstaw do podwyższenia należnej pełnomocnikowi opłaty ponad 1/2 opłaty maksymalnej (§ 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r.). Obliczone w ten sposób wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług, o czym stanowi przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r. Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały pokryte ani w całości ani w części – na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło