V SA/Wa 806/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-12

Skład orzekający: Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie dla adwokata z urzędu za zastępstwo prawne w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinno zostać ustalone w wysokości opłaty maksymalnej, czy też wystarczające jest przyznanie wynagrodzenia w wysokości połowy opłaty maksymalnej, gdy czynności procesowe nie były szczególnie skomplikowane ani czasochłonne?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego, odmawiając przyznania adwokatowi z urzędu wynagrodzenia w wysokości opłaty maksymalnej. Stwierdzono, że czynności procesowe, takie jak zapoznanie się z aktami sprawy i jednokrotne stawiennictwo na rozprawie, są typowe i nie uzasadniają przyznania wyższego wynagrodzenia niż połowa opłaty maksymalnej, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Adwokat A.F. wniosła sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie, który przyznał jej wynagrodzenie za zastępstwo prawne z urzędu w kwocie 240 zł plus VAT. Adwokat domagała się przyznania opłaty maksymalnej w wysokości 480 zł plus VAT, argumentując wykonaniem wszystkich niezbędnych czynności procesowych z należytą starannością. Sąd rozpoznał sprzeciw, analizując przepisy dotyczące ustalania wynagrodzenia dla adwokatów z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokat A. F. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2017 r. w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) lutego 2016 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 19 lipca 2017 r. starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie przyznał adwokat A.F. ze środków budżetowych WSA w Warszawie kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 55,20 zł stanowiącą 23% podatku od towarów i usług. Na powyższe postanowienie adwokat A.F. wniosła sprzeciw, wskazując, iż winna jej być przyznana opłata maksymalna wynosząca 480 zł, powiększona o podatek od towarów usług. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że reprezentując skarżącego dokonała wszystkich czynności jakich należało dokonać (zapoznała się z aktami sprawy, a następnie reprezentowała skarżącego na rozprawie) przy jednoczesnym zachowaniu należytej staranności. Sąd zważył, co następuje. Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy - art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". W myśl art. 250 § 1, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (tj. 2 listopada 2016 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801), zwanego dalej "rozporządzeniem z 22 października 2015 r.". W § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 22 października 2015 r. wskazano, że opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji 480 zł. Opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy (§ 4 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2015 r.). Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2015 r., a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r.). Opłatę, o której mowa w ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2015 r., podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia z 22 października 2015 r.). Uwzględniając, stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r., zarówno niezbędny nakład pracy wyznaczonej adwokat, jak i charakter sprawy, nie znaleziono podstaw do ustalenia opłaty wyższej niż 1/2 opłaty maksymalnej określonej w wyżej powołanych przepisach. Wykonane przez pełnomocnika skarżącego czynności (jednokrotne stawiennictwo w Sądzie w celu zapoznania się z aktami sprawy, oraz reprezentowanie skarżącego na rozprawie) są czynnościami typowymi, związanymi z prawidłową realizacją obowiązków pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wykonanych czynności nie można zatem zakwalifikować do czynności, za które przysługuje wynagrodzenie wyższe niż 1/2 opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł. Zgodnie bowiem z cytowanym już powyżej § 4 ust. 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż 1/2 opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej (czyli 480 zł) następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W niniejszej sprawie wnosząca sprzeciw nie wykazała, a Sąd nie dopatrzył się, aby ilość, rodzaj i czasochłonność czynności prze nią wykonanych wypełniał przesłanki z § 4 ust. 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. Przejrzenie akt sądowych (do których dołączona była 1 teczka akt administracyjnych) i reprezentacja skarżącego podczas jednej rozprawy nie uzasadniają przyznania wynagrodzenia wyższego niż zasadnicze wynagrodzenie w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej. Pełnomocnik skarżącego niezasadnie utożsamia należyte wykonanie powierzonych jej czynności z obowiązkiem przyznania opłaty maksymalnej w wysokości 480 zł. Czynności te, wykonano prawidłowo, ale jest zasadą - zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2015 r. - przyznanie opłaty w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej, chyba że wystąpią szczególne okoliczności z § 4 ust. 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. (a te - jak wyżej wskazano - nie zaszły). W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 i 3 w zw. z art. 259 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło