V SA/Wa 810/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-16
Skład orzekający: Irena Jakubiec – Kudiura, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo żądać zwrotu środków dofinansowania od beneficjenta, który nie zrealizował projektu w pełnym zakresie i nie wywiązał się z obowiązku utrzymania projektu w okresie trwałości, pomimo ogłoszenia upadłości beneficjenta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji miał prawo żądać zwrotu środków dofinansowania, ponieważ beneficjent nie zrealizował projektu w pełnym zakresie i nie wywiązał się z obowiązku utrzymania projektu w okresie trwałości, co stanowiło naruszenie umowy. Ogłoszenie upadłości beneficjenta nie stanowiło przeszkody do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o zwrocie środków, ponieważ syndyk masy upadłości był prawidłowo powiadamiany i brał czynny udział w postępowaniu, a przepisy prawa upadłościowego nie wymagały obligatoryjnego zawieszenia postępowania w tej sytuacji.Stan faktyczny
Spółka zawarła umowę o dofinansowanie projektu budowy fabryki płytek ceramicznych. W trakcie realizacji projektu stwierdzono zaprzestanie produkcji, brak zatrudnienia wymaganej liczby pracowników oraz niezrealizowanie jednego z działań projektu. W międzyczasie ogłoszono upadłość spółki. Po przeprowadzeniu kontroli i wezwaniu do zwrotu środków, organ I instancji wydał decyzję o zwrocie dofinansowania. Minister Rozwoju utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka w upadłości wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa upadłościowego poprzez odmowę zawieszenia postępowania i prowadzenie go w stosunku do syndyka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w S. na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie Minister Rozwoju i Finansów) z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu; oddala skargę
Decyzją z [....] stycznia 2016 r. nr [...] Minister Rozwoju – obecnie Minister Rozwoju u Finansów - (dalej: "Minister", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") działając jako Instytucja Zarządzająca dla Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (dalej: "IZ POIG") po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Syndyka Masy Upadłości [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżący, "Beneficjent" lub "Strona") utrzymał w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP", "IW" lub "organ I instancji") z [...] września
2015 r. znak: [...] określającą kwotę zobowiązania do zwrotu środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie na 32.137.032,60 zł oraz odsetki od tej kwoty.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:
Dnia [...] grudnia 2008 r. [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] (obecnie: [...] Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...]) zawarła z PARP umowę o dofinansowanie nr [...]. Przedmiotem umowy było dofinansowanie realizacji projektu pt. "Budowa fabryki płytek ceramicznych opartej o innowacyjną technologię produkcji "CONTINUA" ze środków publicznych w ramach działania 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym osi priorytetowej 4 Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. Strony podpisały 13 aneksów do umowy. Celem projektu była budowa nowoczesnej fabryki płytek ceramicznych opartej o innowacyjną technologię produkcji CONTINUA.
W toku realizacji projektu [...]" Spółka z o.o. z siedzibą w [...] złożyła pięć wniosków o płatność. Wniosek o pierwszą płatność (nr [...]) wpłynął do Regionalnej Instytucji Finansującej - Staropolskiej Izby Przemysłowo-Handlowej (dalej: "RIF") 4 lutego 2009 r. We wniosku tym przedstawiono do refundacji wydatki związane z nabyciem prawa własności budynków i gruntu. W trakcie kontroli przeprowadzonej w związku z weryfikacją wniosku stwierdzono, iż zapłata należności za nieruchomość nastąpiła w formie kompensaty wzajemnych zobowiązań pomiędzy [...] Spółka z o.o. - reprezentowaną przez [...] a [...] - jako osobą fizyczną. W związku z tą sytuacją, wydatki dotyczące zakupu nieruchomości przedstawione we wniosku o płatność nr 1 zostały uznane za niekwalifikowane. Spółce wypłacono natomiast płatności zgłoszone we wnioskach od nr 2 do nr 4.
Od momentu złożenia wniosku o płatność nr 4 do zakończenia realizacji projektu pozostała realizacja działania 6 "Koszt zakupu środków transportu" i "Koszt zakupu wyposażenia budynku administracyjnego". Okres realizacji działania 6 (a tym samym zakończenia realizacji całego projektu) był na wniosek [...] Spółka z o.o. sześciokrotnie przedłużany. Ostatecznie termin zakończenia realizacji projektu został przedłużony z 25 grudnia 2009 r. do 25 stycznia 2014 r.
W dniu 30 lipca 2013 r. RIF przeprowadziła kontrolę doraźną w miejscu realizacji projektu. Podczas wizyty kontrolnej stwierdzono, że od ostatniej kontroli przeprowadzonej 14 i 15 grudnia 2011 r. Spółka zaprzestała produkcji wyrobów gotowych, a wewnątrz hali produkcyjnej odbywały się jedynie prace związane z wykorzystaniem części urządzeń, tj. pracownicy wykonywali czynności związane z pakowaniem produktów gotowych w kartony. Z przeprowadzonej kontroli została przygotowana "Informacja pokontrolna w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013 do umowy nr [...]", zawierająca ustalenia z przeprowadzonej kontroli oraz zalecenia pokontrolne.
Odpowiadając na informację pokontrolną Beneficjent wskazał, że przyczyną wstrzymania produkcji w zakładzie była trudna sytuacja finansowa, która zaistniała z powodów niezależnych od Spółki, tj. braku spodziewanej wypłaty transzy dofinansowania z PARP na podstawie wniosku nr 1, wydłużenia rozruchu technologicznego oraz kryzysu gospodarczego.
W piśmie z 8 października 2013 r. organ został poinformowany, że postanowieniem z 14 sierpnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Kielcach V Wydział Gospodarczy, sygn. akt V GU 42/13, ogłosił upadłość [...] Spółka z o.o. w [...] i określił, że upadłość prowadzona będzie z możliwością zawarcia układu. Sąd zaakceptował plan naprawczy przedstawiony przez Spółkę.
W dniu 25 lutego 2014 r. RIF przeprowadziła dodatkową kontrolę na miejscu realizacji projektu, w wyniku której stwierdziła, iż działalność produkcyjna w zakładzie nadal jest wstrzymana. Ponadto Beneficjent nie dokonał zakupów, które zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym miały być zrealizowane w ramach działania 6 oraz nie zatrudnił zadeklarowanej w umowie liczby pracowników. Wyjaśniając zastałą sytuację Strona wskazała okoliczności tożsame z przedstawionymi na etapie poprzedniej kontroli. Dodała, iż spodziewa się, że zakład produkcyjny zostanie uruchomiony w ciągu 3 - 4 miesięcy. Ponieważ Beneficjent nie wykonał zaleceń kontroli, raport został zatwierdzony 13 maja 2014 r. z wynikiem negatywnym.
W dniu 18 czerwca 2014 r. PARP wezwała Stronę do zwrotu wypłaconych w ramach projektu środków wraz z odsetkami.
Wobec niewykonana wezwania, 25 lipca 2014 r. wszczęto postępowanie administracyjne, w wyniku którego [...] września 2015 r. organ I instancji wydał decyzję określającą kwotę zobowiązania do zwrotu środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie wraz z odsetkami.
Uzasadniając decyzję organ I instancji stwierdził, że Skarżąca nie zrealizowała w pełnym zakresie projektu "Budowa fabryki płytek ceramicznych opartej o innowacyjną technologię produkcji CONTINUA", do którego wykonania zobowiązała się w umowie o dofinansowanie z 30 grudnia 2008 r. Wskazano, że Spółka zrealizowała działania od nr 1 do nr 5, ale nie zrealizowała działania nr 6. Ponadto, nie wywiązała się z obowiązku utrzymania projektu w okresie jego trwałości oraz nie zwróciła środków otrzymanych na jego realizację. W ocenie organu I instancji Strona naruszyła postanowienia umowy w zakresie:
a) § 2 ust. 2 umowy, w którym zobowiązała się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 5 ust. 3 umowy z należytą starannością, zgodnie z umową i jej załącznikami, z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, w szczególność polityk wspólnotowych, w tym przepisami dotyczącymi konkurencji, udzielania zamówień publicznych, pomocy publicznej, ochrony środowiska oraz równouprawnienia kobiet i mężczyzn;
b) § 5 ust. 4 umowy, w którym zobowiązała się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie i w terminie określonym w § 5 ust. 3 umowy;
c) § 7 ust. 1 umowy, w którym zobowiązała się do osiągnięcia założonych celów i wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie oraz umowie, zapewnienia trwałości efektów realizacji projektu i utrzymania inwestycji w obrębie danego województwa przez okres 5 lat, a w przypadku mikro- oraz małych i średnich przedsiębiorstw przez okres 3 lat od dnia zakończenia realizacji projektu.
Ponadto organ I instancji przedstawił kolejne czynności podejmowane w związku z ogłoszeniem upadłości Spółki. Wskazał, że 24 października 2014 r. Sąd Rejonowy w Kielcach wydał postanowienie o zmianie sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego [...] Spółka z o.o. w upadłości układowej na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego, odwołaniu nadzorcy masy upadłości oraz powołania syndyka.
Wobec powzięcia informacji o ogłoszeniu upadłości, pismem z 1 grudnia 2014 r. PARP zawiadomiła o prowadzonym postępowaniu administracyjnym Syndyka Masy Upadłości [...] Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej. W dniu 29 grudnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Kielcach wydał postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego [...] Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej.
Ze względu na brak wiedzy o umorzeniu postępowania upadłościowego, PARP pismem z 17 kwietnia 2015 r. zawiadomiła o zakończeniu postępowania dowodowego Syndyka. W odpowiedzi Syndyk poinformował o umorzeniu postępowania upadłościowego, co skutkowało zwróceniem się PARP do Sądu z prośbą o przekazanie postanowienia umarzającego to postępowanie.
W dniu 14 maja 2015 r. PARP zawiadomił [...] Spółka z o.o. o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie zwrotu środków na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. Jednakże postanowieniem z 20 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Kielcach, sygn. akt V GU 42/15 ogłosił upadłość dłużnika [...] Spółka z o.o. oraz wyznaczył Sędziego Komisarza oraz Syndyka.
Syndyk masy upadłości [...] Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej zwrócił się 8 czerwca 2015 r. do organu I instancji z wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków z umowy, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 144 ust. 1 p.u.n. Organ I instancji wyjaśnił, że pismem z 9 lipca 2015 r. poinformował Syndyka masy upadłości [...] Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej o toczącym się z urzędu postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwrotu środków na podstawie art. 207 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.f.p.
Odnosząc się do wniosku Syndyka o zawieszenie postępowania administracyjnego złożonego 8 czerwca 2015 r. stwierdził, iż toczące się postępowanie może być dalej prowadzone przeciwko Syndykowi oraz przy jego czynnym udziale.
Pismem z 30 lipca 2015 r. PARP zawiadomiła Syndyka o zakończeniu postępowania dowodowego. Wobec dokonanych ustaleń organ I instancji stwierdził, że Strona wykorzystała dofinansowanie niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j: Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm.), dalej "u.f.p." i w związku z tym zasadne jest odzyskanie przekazanych środków na realizację projektu w trybie art. 207 ust. 9 u.f.p. w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p.
W toku postępowania odwoławczego przeprowadzonego w związku ze złożonym odwołaniem, Minister zapoznał się z przekazaną dokumentacją w sprawie, rozpatrzył cały materiał dowodowy i na tej podstawie stwierdził, że organ I instancji prawidłowo określił kwotę do zwrotu w wysokości 32.137.032,60 zł wraz z odsetkami.
Organ II instancji uznał za bezzasadny podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2016 poz. 2171 ze zm.), dalej: "p.u.n." i art. 145 ust. 1 p.u.n. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 209 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 poz. 201), dalej: o.p. Wskazał, że zgodnie z art. 75 ust. 1 p.u.n. w brzmieniu ustawy Prawo upadłościowe obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r., jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości. Dokonując wykładni przepisów art. 144 ust. 1 i 2 p.u.n. oraz art. 160 p.u.n. wskazał, że przepisy prawa upadłościowego mają charakter przepisów szczególnych w stosunku do przepisów k.p.a. oraz o.p. w zakresie dotyczącym strony postępowania w znaczeniu formalnym. Wyłączną legitymację procesową w zakresie postępowań dotyczących masy upadłości posiada syndyk. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach, które dotyczą masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym - jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął określony spór.
Odnosząc się do wniosku Syndyka o zawieszenie postępowania administracyjnego złożonego 8 czerwca 2015 r. podzielił ocenę organu I instancji, iż toczące się postępowanie może być dalej prowadzone przeciwko Syndykowi oraz przy jego czynnym udziale. Podkreślił, że decyzja została wydana na rzecz ustanowionego przez sąd gospodarczy Syndyka masy upadłości, po uprzednim zawiadomieniu go o zakończeniu postępowania. W ocenie organu odwoławczego oznaczenie w decyzji PARP strony niniejszego postępowania administracyjnego nie było wadliwe, gdyż tak jak zostało to wskazane w zaskarżonej decyzji właściwe oznaczenie strony i adresata korespondencji winno brzmieć: Syndyk masy upadłości [...] Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej.
Kwestionując zarzut naruszenia art. 75 k.p.a. i art. 77 k.p.a., poprzez oddalenie zgłoszonych przez Stronę wniosków dowodowych stwierdził, iż zgłoszone wnioski dowodowe nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, wobec czego ich przeprowadzenie nie było uzasadnione. Za bezpodstawne uznał również zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w sposób dostateczny oraz dokonywanie wadliwej wykładni postanowień umowy oraz przywołanych przepisów prawa.
W zakresie zarzutu dotyczącego poprawności określenia kwoty do zwrotu oraz uznania, iż Beneficjent nie zrealizował projektu w pełnym zakresie oraz nie wywiązał się z utrzymania projektu w okresie jego trwałości, wobec czego naruszył postanowienia § 2 ust. 2, § 5 ust. 3 i 4 i § 7 ust. 1 umowy organ odwoławczy ocenił, iż zarówno stan faktyczny został wnikliwie wyjaśniony, jak i poprawnie zastosowano postanowienia § 5 ust. 3 i 4 umowy i § 7 ust. 1 umowy oraz przepisy art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o uchylenie decyzji wydanej w I instancji przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (i decyzji jej poprzedzającej) oraz o zawieszenie postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie przepisów:
1. art. 144 ust. 1 oraz art. 145 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 209 § 1 O.p., poprzez odmowę zawieszenia postępowania, podjęcie postępowania w stosunku do Syndyka masy upadłości oraz wydanie decyzji;
2. art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w sposób dostateczny oraz dokonywanie wadliwej wykładni zapisów umowy oraz przywołanych przepisów prawa;
3. art. 75, art. 77 k.p.a., poprzez oddalenie wniosków dowodowych, mimo że przeprowadzenie zgłoszonych dowodów mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie było sprzeczne z prawem.
W ocenie Strony podjęcie postępowania w stosunku do Syndyka masy upadłości oraz wydanie przedmiotowej decyzji było bezzasadne, co Strona szeroko uzasadniła we wniesionej skardze.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując motywy rozstrzygnięcia wskazane w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik Skarżącej oświadczył, że sporna należność została uznana na liście wierzytelności. Postanowienie sądu dotyczące tej kwestii nie zostało jeszcze ogłoszone w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, nie ma pewności co do jego prawomocności. Cofnął wniosek o zawieszenie postępowania sądowo-administracyjnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.); określanej dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem a więc legalności.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Ministra Rozwoju z [...] stycznia 2016 r.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie.
Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Należy wyjaśnić, iż Skarżąca 30 grudnia 2008 r. zawarła z PARP umowę o dofinansowanie nr [...]. Przedmiotem umowy było dofinansowanie realizacji projektu pt. "Budowa fabryki płytek ceramicznych opartej o innowacyjną technologię produkcji "CONTINUA". Celem projektu była budowa nowoczesnej fabryki płytek ceramicznych opartej o innowacyjną technologię produkcji CONTINUA, rozpoczęcie i utrzymanie w niej produkcji, zatrudnienie wskazanej liczby osób.
W toku przeprowadzonej 30 lipca 2013 r. kontroli doraźnej w miejscu realizacji projektu stwierdzono, że Spółka zaprzestała produkcji wyrobów gotowych, a wewnątrz hali produkcyjnej odbywały się jedynie prace związane z wykorzystaniem części urządzeń, tj. pracownicy wykonywali czynności związane z pakowaniem produktów gotowych w kartony. Odpowiadając na informację pokontrolną Beneficjent wskazał, że przyczyną wstrzymania produkcji w zakładzie była trudna sytuacja finansowa, która zaistniała z powodów niezależnych od Spółki, tj. braku spodziewanej wypłaty transzy dofinansowania z PARP na podstawie wniosku nr 1, wydłużenia rozruchu technologicznego oraz kryzysu gospodarczego.
Także dodatkowa kontrola na miejscu realizacji projektu przeprowadzona 25 lutego 2014 r. stwierdziła, iż działalność produkcyjna w zakładzie jest wstrzymana. Ustalono ponadto, że Beneficjent nie dokonał zakupów, które zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym miały być zrealizowane w ramach działania 6 oraz nie zatrudnił zadeklarowanej w umowie liczby pracowników. Wyjaśniając zastałą sytuację Strona wskazała okoliczności tożsame z przedstawionymi na etapie poprzedniej kontroli. Dodała, iż spodziewa się, że zakład produkcyjny zostanie uruchomiony w ciągu 3 - 4 miesięcy. Ponieważ Beneficjent nie wykonał zaleceń kontroli, raport został zatwierdzony 13 maja 2014 r. z wynikiem negatywnym, a 18 czerwca 2014 r. PARP wezwała Stronę do zwrotu wypłaconych w ramach projektu środków wraz z odsetkami. Wobec niewykonana wezwania, 1 września 2015 r. organ I instancji wydał decyzję administracyjną określającą kwotę zobowiązania do zwrotu środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie wraz z odsetkami.
W opisanym stanie faktycznym Minister zasadnie stwierdził, że Skarżąca nie zrealizowała w pełnym zakresie projektu "Budowa fabryki płytek ceramicznych opartej o innowacyjną technologię produkcji CONTINUA", do którego wykonania zobowiązała się w umowie o dofinansowanie z 30 grudnia 2008 r. Prawidłowo wskazano, że Spółka zrealizowała działania od nr 1 do nr 5, ale nie zrealizowała działania nr 6 oraz że nie wywiązała się z obowiązku utrzymania projektu w okresie jego trwałości oraz nie zwróciła środków otrzymanych na jego realizację. Działania takie naruszyła postanowienia umowy w zakresie:
§ 2 ust. 2 umowy, w którym zobowiązała się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 5 ust. 3 umowy z należytą starannością, zgodnie z umową i jej załącznikami, z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, w szczególność polityk wspólnotowych, w tym przepisami dotyczącymi konkurencji, udzielania zamówień publicznych, pomocy publicznej, ochrony środowiska oraz równouprawnienia kobiet i mężczyzn;
§ 5 ust. 4 umowy, w którym zobowiązała się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie i w terminie określonym w § 5 ust. 3 umowy;
§ 7 ust. 1 umowy, w którym zobowiązała się do osiągnięcia założonych celów i wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie oraz umowie, zapewnienia trwałości efektów realizacji projektu i utrzymania inwestycji w obrębie danego województwa przez okres 5 lat, a w przypadku mikro- oraz małych i średnich przedsiębiorstw przez okres 3 lat od dnia zakończenia realizacji projektu.
Zdaniem Sądu, za niezasadne przy tym należy uznać zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania. W szczególności nieuprawnione jest twierdzenie, iż organy dokonały dowolnej, wybiórczej oceny dowodów, wyprowadzając wnioski sprzeczne z materiałem dowodowym. Należy podkreślić, iż Skarżąca w istocie nie kwestionuje istotnych dla treści decyzji faktów takich jak: zaprzestania produkcji, braku osiągnięcia i utrzymania wymaganego zatrudnienia czy realizacji całości inwestycji. Skupia się raczej na przyczynach niepowodzenia biznesowego. Zgromadzone przez organ dowody były przy tym aż nadto wystarczające do przeprowadzenia ustaleń istotnych dla rozstrzygania. Co więcej Skarżąca zgłaszając wynikającą z kontestowanej decyzji wierzytelność na listę wierzytelności uznał ją w istocie za bezsporną. Tym samym Sąd uznaje za bezzasadny zarzut naruszenia art. 75 k.p.a. i art. 77 k.p.a., poprzez oddalenie zgłoszonych przez Stronę wniosków dowodowych.
Z tej samej przyczyny za bezpodstawne uznać także należy zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w sposób dostateczny oraz dokonywanie wadliwej wykładni postanowień umowy oraz przywołanych przepisów prawa.
Nie ma też uzasadnienia sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. art. 144 ust. 1 oraz art. 145 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 209 § 1 O.p., poprzez odmowę zawieszenia postępowania, podjęcie postępowania w stosunku do Syndyka masy upadłości oraz wydanie decyzji.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przepis art. 144 ust. 1 p.u.n. w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r., stanowił, że: jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (ust. 2). Powołany przepis oznacza, że syndykowi przysługuje legitymacja do występowania w tych postępowaniach. Legitymację syndyka określa się w nauce jako tzw. legitymację formalną. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), tzn. działa w postępowaniu we własnym imieniu. Natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości, pozostaje upadły. On bowiem jest podmiotem stosunku prawnego, na tle którego wyniknął spór. Prowadzenie sporu przez syndyka odbywa się więc na rzecz upadłego. Użyte w art. 144 ust. 1 p.u.n. wyrażenie, iż postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "jedynie" przez syndyka lub przeciwko niemu oznacza, że upadły będąc stroną w znaczeniu materialnym pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. Podstawienie syndyka w miejsce upadłego ma więc bezwzględny charakter. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Należy jednak zaznaczyć, iż przepis art. 144 pr. p.u.n. określa jedynie status prawny syndyka jako zarządcy masy upadłości. Mając na uwadze treść art. 52 i 61 p.u.n. masa upadłości powstaje w dniu, w którym ogłoszono upadłość. Masę upadłości można zdefiniować jako część majątku upadłego, który służy zaspokojeniu wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. Celem postępowania upadłościowego jest zaspokojenie wierzycieli w jak najwyższym stopniu. W trakcie postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku upadłego, zaspokojenie wierzycieli następuje w drodze likwidacji masy upadłości (czyli przez spieniężenie jej składników) i podziału uzyskanych funduszów między wierzycieli.
Z kolei zgodnie z art. 145 ust. 1 p.u.n. postępowanie sądowe lub administracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. W pierwszym rzędzie należy więc ustalić, czy kontrolowane postępowanie administracyjne jest postępowaniem dotyczącym masy upadłości oraz wierzytelności podlegającym zgłoszeniu do tej masy. Jak wyjaśnił to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 stycznia 2009 r. w sprawie sygn. akt III CSK 244/2008, postępowanie dotyczy masy upadłości, jeżeli jego wynik mógłby mieć wpływ na stan masy upadłości i możliwość zaspokojenia się z niej. Do postępowań tych zalicza się postępowania, w których upadłemu przypada rola strony, bez różnicy czy chodzi w nich o pozycje czynne czy bierne masy upadłości, jak też bez różnicy, czy sprawa jest sprawą o świadczenie, ukształtowanie lub ustalenie (wyrok z 14 września 2003, uchwała z 24 maja 2002 r., III CZP 25/02, OSNC 2003/7-8, p. 94, uchwała z 10 lutego 2006 r., IV CZP 2/06, OSNC 2007/1/3). Z powołanego wyżej przepisu art. 145 p.u.n. wynika zakaz podjęcia po ogłoszeniu upadłości wszczętego wcześniej postępowania z tytułu wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości. Zakaz ten odnosi się także do wszczętego przed ogłoszeniem upadłości postępowania administracyjnego toczącego przed organami administracji. W ocenie Sądu zakaz podjęcia dotyczyć może jednak jedynie postępowań, które uległy zawieszeniu. Innymi słowy, podjęte może być tylko to postępowanie (wszczęte przed ogłoszeniem upadłości), które zostało wcześniej zawieszone. Samo zawieszenie postępowania ma na celu przede wszystkim umożliwienie syndykowi wstąpienia do postępowania ze względu na to, że jemu, zgodnie z art. 144, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości.
Sąd stoi przy tym jednak na stanowisku, że gdyby zamiarem ustawodawcy była wola unormowania zawieszenia postępowań administracyjnych, w przypadku upadłości strony, znalazłoby to wyraz w szczególnym akcie normatywnym, jakim jest Prawo upadłościowe i naprawcze. Samo wstąpienie syndyka do postępowania administracyjnego może nastąpić przecież także bez zawieszenia postępowania. Uregulowania zawarte w art. 145 Prawa upadłościowego i naprawczego nie mogą zatem odnosić się do postępowania wszczętego przed ogłoszeniem upadłości, jeśli nie podlegało ono zawieszeniu, a tym samym jest cały czas w toku i nie zachodzi potrzeba jego podejmowania. Na mocy art. 144 Prawa upadłościowego i naprawczego wszczęte postępowania sądowe i administracyjne syndyk może prowadzić lub przeciwko niemu mogą się przecież te postępowania toczyć (por. prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt I SA/Bd 54/07 z 21 marca 2007 r., LEX nr 235025). Pogląd o możliwości kontynuowania po ogłoszeniu upadłości wcześniej wszczętego postępowania administracyjnego prezentowano przy tym wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA sygn. akt I FSK 1149/11 z 12 kwietnia 2012 r.).
W realiach sprawy postępowanie administracyjne wszczęto 25 lipca 2014 r. - w czasie trwania postępowania układowego dotyczącego Skarżącej. W toku postępowania administracyjnego po raz pierwszy ogłoszono upadłość likwidacyjną Skarżącej postanowieniem z 24 października 2014 r., jednak już 29 grudnia 2014 r. to postępowanie upadłościowe umorzono. Następnie ogłoszono upadłość Skarżącej postanowieniem z 20 maja 2015 r. (co opublikowano w MSiG 10 lipca 2015 r.). W toku postępowania administracyjnego organy każdorazowo po powzięciu informacji na temat losów Skarżącej powiadamiały Syndyka o prowadzonym postępowaniu. Przystępował on do udziału w nim i podejmował czynności bez potrzeby zawieszenia tego postępowania. Zasadnie zatem organy nie znajdowały przyczyn do zawieszenia postępowania.
Decyzja organu odwoławczego została wydana [...] września 2015 r., a więc przed zgłoszeniem spornej ówcześnie kwoty do listy wierzytelności (co PARP uczyniła 10 września 2015 r.).
W tej sytuacji nie było podstaw do zawieszenia prowadzonego postępowania administracyjnego. Zarówno w dacie rozstrzygania PARP jak i Ministra organy prawidłowo stosowały przepisy prawa w tym art. 144 ust. 1 i art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego. Niezrozumiały jest przy tym dla sądu formułowany w skardze zarzut naruszenia art. 209 O.p., skoro w toku postępowania zastosowanie miały przepisy k.p.a. a nie działu IV Ordynacji podatkowej, zaś podstawą materialną wydania decyzji jest ustawa o finansach publicznych.
Organ II instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on istotne dla rozstrzygania okoliczności faktyczne oraz dokonał ich obiektywnej i wnikliwej ich oceny.
Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji stwierdza, że odpowiada ona prawu materialnemu i wydano ją po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.
Sąd nie stwierdza, by zawierała wady, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 – 3 p.p.s.a. Tym samym w sprawie brak możliwości umorzenia postępowania administracyjnego (art. 145 § 3 p.p.s.a.).
Aktualna możliwość dochodzenia należności, której dotyczy sprawa, w toku postępowania upadłościowego nie ma wpływu na legalność kontrolowanego rozstrzygnięcia, nie czyni też bezprzedmiotowym niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Z tych przyczyn na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło