V SA/Wa 813/08

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie A. B. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 20 maja 2008 r. oraz pismem z 3 czerwca 2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką, posiada mieszkanie spółdzielcze o pow. [...] m2 oraz "jest posiadaczem zależnym lokalu użytkowego o pow. [...] m2", natomiast nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył iż, nie posiada stałego źródła dochodów, "za rok 2007 moje dochody brutto wyniosły 292,27 zł miesięcznie", zaś jego małżonka posiada miesięczny dochód w wysokości 1191, 50 zł. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 10 czerwca 2008 r. wezwano go do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania oraz złożenia wskazanych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. Pismem procesowym z 20 czerwca 2008 r. wnioskodawca wyjaśnił, iż miesięczne wydatki małżonków związane z zamieszkaniem wynoszą 410 zł. Skarżący posiada rodzinę ale nie otrzymuje od niej pomocy, zaś jego małżonka nie posiada oszczędności pieniężnych ani majątku ruchomego. Do pisma załączył m. in. kserokopie zaświadczenia o zarobkach małżonki, zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego oraz wyciągu z posiadanego rachunku bankowego. Mając na uwadze złożone wyjaśnienia – zarządzeniem z 25 czerwca 2008 r. – skarżący został ponownie wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz określonych dokumentów pozwalających na wykazanie posiadanego majątku. W odpowiedzi nadesłał pismo z 8 lipca 2008 r., w którym poinformował, iż nie posiada innych (niż wcześniej ujawniony) rachunków bankowych ani żadnych oszczędności w innych bankach. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę opisaną przez skarżącą sytuację majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W pozostałej części – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – wniosek strony jest bezprzedmiotowy i jako taki podlega oddaleniu. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem skarżący nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu. Natomiast wobec tego, iż przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują możliwości umorzenia postępowania z wniosku o prawo pomocy w razie jego bezprzedmiotowości, należało orzec jak w punkcie 2 sentencji postanowienia. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.