V SA/Wa 814/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-03

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne może zostać wstrzymane bez zgody wierzyciela na podstawie trudnej sytuacji materialnej zobowiązanego?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji może być wstrzymane tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i wyłącznie za zgodą wierzyciela. W sytuacji, gdy wierzyciel nie wyrazi zgody na wstrzymanie egzekucji, organ nadzorujący nie może samodzielnie wstrzymać postępowania, nawet jeśli zobowiązany powołuje się na trudną sytuację finansową.
Stan faktyczny
L.T. złożyła wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z powodu trudnej sytuacji materialnej i konieczności zaciągnięcia kredytu. Organ egzekucyjny oraz Dyrektor Izby Skarbowej odmówili wstrzymania egzekucji, powołując się na brak zgody wierzyciela. Minister Finansów utrzymał w mocy odmowę wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Skarżąca złożyła skargę do WSA w Warszawie, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi L.T. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. A.C. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) a nadto 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez L.T. (powoływanej dalej jako: "Skarżąca") jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego w okresie od grudnia 2009 r. do lutego 2010 r. Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. działając jako organ egzekucyjny na podstawie tytułów wykonawczych o numerach:[...] obejmujących zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 06/2007 do 10/2008 dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego zobowiązanej L.T. Pismem z dnia 12 sierpnia 2009 r. doprecyzowanym następnie w piśmie z dnia 8 września 2009 r. L.T. wystąpiła do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na okres od października 2009 r. do lutego 2010 r. powołując się na bardzo trudną sytuację materialną i konieczność zaciągnięcia kredytu, celem odzyskania płynności finansowej. Pismem z dnia 11 września 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. zwrócił się do Wierzyciela o zajęcie stanowiska w części dotyczącej okresu od grudnia do lutego 2010 r., z uwagi na fakt, że w zakresie miesięcy października i listopada 2009 r. toczyło się już postępowanie wszczęte wcześniejszym wnioskiem Skarżącej z dnia 24 czerwca 2009 r., gdzie wydano w dniu [...] lipca 2009 r. postanowienia nr [...] o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Inspektorat w K. postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nie wyraził zgody na wstrzymanie we wskazanym wyżej okresie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanej. Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego w okresie od grudnia 2009 r. do lutego 2010 r. oraz postanowieniem z tego samego dnia o nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej miesięcy października i listopada 2009 r. Pismem z dnia 23 października 2009 r. L.T. wniosła zażalenie na ww. postanowienia z dnia [...] października 2009 r. W uzasadnieniu ponownie zwróciła się o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w okresie październik 2009 r. – luty 2010 r. z uwagi na trudną sytuację finansową. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. o nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny przytoczył mające zastosowanie przepisy prawa oraz wyjaśnił zasadnicze powody wydanego rozstrzygnięcia. Zdaniem Ministra Finansów zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji należało utrzymać, bowiem organy rozpoznające przedmiotową sprawę związane są stanowiskiem wierzyciela zawartym w postanowieniu z dnia [...] września 2009 r. o braku zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Następnie, Skarżąca pismem z dnia 1 marca 2010 r. za pośrednictwem Ministra Finansów wniosła skargę na rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]. Skarżąca podniosła, iż brak zgody Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na wstrzymanie prowadzonej egzekucji jeszcze bardziej pogarsza jej ciężką sytuację materialną, zaś wstrzymanie postępowania egzekucyjnego pozwoliłoby jej na uregulowanie zaległości wobec banku, wyrejestrowanie działalności oraz przetrwanie trudnego okresu. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne organów administracyjnych orzekających w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Oceniając - w powyższym kontekście - treść skargi, wskazać trzeba, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem Sąd w postępowaniu toczącym się przed organami administracji publicznej nie dopatrzył się okoliczności przemawiających za tym aby zaskarżone postanowienie usunąć z obiegu prawnego. Postępowanie egzekucyjne w administracji podlega wstrzymaniu w przypadku zaistnienia przesłanek opisanych w art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), który stanowi materialno – prawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną są uprawnione do wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Natomiast przepis art. 23 § 7 powołanej ustawy określa, że czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych, mogą być wstrzymane przez dyrektora izby skarbowej wyłącznie za zgodą wierzyciela. W przedmiotowym przepisie został, zatem zawarty zakaz wstrzymania postępowania egzekucyjnego bez zgody wierzyciela. W niniejszej sprawie wierzyciel – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Inspektorat w K. postanowieniem z dnia 29 września 2009 r. nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w okresie od grudnia 2009 r. do lutego 2010 r. Przedstawione stanowisko wierzyciela zawierało wyjaśnienia dotyczące zasadniczych powodów odmowy wstrzymania toczącego się postępowania egzekucyjnego, a ponadto wskazówki co do ewentualnych możliwości wystąpienia przez Skarżącą z wnioskiem w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zadłużenia w postaci układu ratalnego. Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, iż - jak słusznie podnosił organ administracyjny – wierzyciel ma pełną swobodę w zakresie oceny wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, natomiast przedstawiane w tym zakresie stanowisko wierzyciela jest dla organu nadzorującego wiążące. W świetle brzmienia powoływanych przepisów art. 23 § 6 i § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przytaczane przez Skarżącą argumenty dotyczące jej trudnej sytuacji finansowej, nie mogły zatem stanowić o realizacji przesłanki do wstrzymania prowadzonej egzekucji administracyjnej. Przepisy powołanego artykułu regulują, bowiem w sposób ścisły warunki, które muszą być spełnione, aby postępowanie egzekucyjne zostało wstrzymane. Dodać tutaj należy, iż Dyrektor Izby Skarbowej został wyposażony w kompetencje w przedmiocie postępowania egzekucyjnego, jednakże jest to kompetencja subsydiarna w stosunku do tej, która przysługuje wierzycielowi. Zasadnie, zatem Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego w przedmiotowym okresie. Trafne jest w tej mierze również rozstrzygnięcie organu II instancji. Mając powyższe na względzie Sąd - stosownie do treści art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło