V SA/Wa 814/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Konrad Łukaszewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi M.J. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 7 stycznia 2025 r. nr RPZ 1/2025 znak RPZ.431.8.2024.PG w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić M.J. kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi, wpisaną do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 11 lutego 2025 r., pod poz. 5462. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2025 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej zwany: "Prezesem Urzędu") odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia 25 listopada 2024 r. nr RPZ 7/2024 o odmowie rozłożenia na raty kary pieniężnej nałożonej prawomocną decyzją Prezesa Urzędu z dnia 31 maja 2022 r. nr RPZ 3/2022. Pismem z dnia 16 stycznia 2025 r. (wpływ do organu 21 stycznia 2025 r.) skarżący wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie, w piśmie z dnia 10 lutego 2025 r. skarżący wywiódł do tutejszego sądu skargę na postanowienie Prezesa Urzędu z dnia 7 stycznia 2025 r. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 52 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach albo konsul (§ 3). Stosownie do art. 61a § 2, art. 141 § 1 i § 2 i art. 127 § 3 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; zwanej dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 144 k.p.a. oraz z zw. z art. 83 ustawy z dnia z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1616) na postanowienie wydane w postepowaniu administracyjnym w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia stronie przysługuje wniosek do Prezesa Urzędu o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z brzmienia art. 52 § 3 p.p.s.a. jasno wynika, że w sytuacji, gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to ma ona możliwość wyboru środka ochrony prawnej, z którego chce skorzystać. Mianowicie, strona może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego skutkiem będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy przez właściwy organ, bądź może wnieść skargę na takie rozstrzygnięcie w administracyjnym toku instancji do sądu administracyjnego. Jednakże, w takiej sytuacji, warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest rezygnacja strony z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem, to do strony postępowania należy podjęcie decyzji, czy chce ona zainicjować kolejny etap postępowania administracyjnego, czy też – z pominięciem tego etapu, czyli etapu, w którym sprawa jest przez organ ponownie rozpatrywana – chce zaskarżyć od razu rozstrzygnięcie organu (wydane niejako w pierwszej instancji) do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2023 r. o sygn. akt I OSK 1607/23). Podkreślić trzeba, że pozostawienie w tym przypadku stronie prawa wyboru trybu zaskarżenia aktu lub czynności nie oznacza jednak dopuszczalności jednoczesnego skorzystania z obu trybów zaskarżenia, to jest: z trybu administracyjnego i sądowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 15 października 2019 r. o sygn. akt II OSK 3183/19; 15 grudnia 2020 r. o sygn. akt II OSK 3037/20 i 10 listopada 2022 r. o sygn. akt II OSK 2344/22). Artykuł 52 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego z pominięciem wyczerpania toku instancji na drodze administracyjnej, niemniej warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tym przypadku jest rezygnacja strony z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Omawiany przepis jest przy tym sformułowany w sposób jasny, czytelny, niewymagający skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych i – jako wyjątek od zasady – nie może być wykładany rozszerzająco (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2023 r. o sygn. akt I OSK 1607/23). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje powyższe poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący w pierwszej kolejności – w dniu 16 stycznia 2025 r. (wpływ do organu 21 stycznia 2025 r.) złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa Urzędu z dnia 7 stycznia 2025 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 25 listopada 2024 r. o odmowie rozłożenia na raty kary pieniężnej nałożonej prawomocną decyzją Prezesa Urzędu z dnia 31 maja 2022 r. Zatem skarżący, składając w pierwszej kolejności wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, dokonał w ten sposób wyboru trybu zaskarżenia wydanego przez Prezesa Urzędu postanowienia z dnia 7 stycznia 2025 r. Oznacza to, że wolą skarżącego było w pierwszej kolejności wyczerpanie drogi administracyjnej. Podsumowując, skoro skarżący wykorzystał możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to złożenie skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie będące przedmiotem wniosku nie jest dopuszczalne. Nie jest możliwe, aby ten sam akt był jednocześnie przedmiotem oceny organu w postępowaniu administracyjnym i sądu administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie 1 sentencji. Stosownie zaś do treści przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. W myśl § 2 cyt. przepisu postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając to ma uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w punkcie 2 sentencji.