V SA/Wa 816/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-10
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej pomimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień uzupełniających, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący D. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Wnioskodawca oświadczył, że jego dochody z pracy są przeznaczane na utrzymanie trzyosobowej rodziny, a działalność gospodarcza nie przyniosła dochodu. Posiada kredyt mieszkaniowy oraz majątek w postaci domu i mieszkania. Sąd uznał, że złożone oświadczenie jest niewystarczające i wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "P." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...) w przedmiocie określenie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy D. W.i (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe. Podstawą utrzymania rodziny jest dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.690 zł. Skarżący dodał, że prowadzi również działalność gospodarczą, ale w 2013 r. nie uzyskał z tego tytułu dochodu. Małżonka skarżącego przebywa na urlopie bezpłatnym i nie uzyskuje żadnych dochodów. Ze względu na stan zdrowia jej powrót do pracy jest wątpliwy. Skarżący spłaca również kredyt mieszkaniowy. Do majątku skarżący zaliczył dom o powierzchni 100 m.kw. oraz mieszkanie o powierzchni 37 m.kw. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, ponieważ całość wynagrodzenia przeznacza na miesięczne koszty utrzymania rodziny (opłaty za media, rata kredytu, koszty wyżywienia, produkty pierwszej potrzeby).
Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącego, skarżącego, za pośrednictwem pełnomocnika, wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 7 dni. Wezwanie zostało doręczone w dniu 8 maja 2014 r. pełnomocnikowi. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Referendarz sądowy ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada.
W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż skarżący nie wykazał, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Analizując oświadczenia złożone przez skarżącego na formularzu PPF zauważyć należy, że skarżący nie jest pozbawiony majątku oraz posiada źródło dochodów. Do skarżącego należy dom i mieszkanie, skarżący pracuje.
Mając na uwadze, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie i nie przedstawił dodatkowych dokumentów, nie było możliwe podjęcie innego rozstrzygnięcia, ponieważ brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi.
W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło