V SA/Wa 817/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.S. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie wniosku o dofinansowanie projektu postanawia odrzucić skargę. W dniu 11 lutego 2005 r. D.S. (zwana dalej: skarżącą) zwróciła się do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom". Wobec zaakceptowania powyższego wniosku w dniu [...] sierpnia 2005 r., została zawarta pomiędzy skarżącą, a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umowa cywilnoprawna nr [...] na podstawie, której skarżącej została udzielona pomoc finansowa. Po przeprowadzeniu przez Agencję kontroli wypełniania zobowiązań wynikających z umowy, pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżąca została poinformowana o uruchomieniu procedury windykacji kwoty udzielonej jej pomocy finansowej, gdyż wbrew obowiązkowi wynikającemu z umowy nie uzupełniła posiadanego wykształcenia, nie spełnia zatem wymogu dotyczącego kwalifikacji zawodowych. Od powyższego pisma skarżąca złożyła odwołanie, po analizie którego pismem z [...] lutego 2011 r. znak [...] ARiMR poinformowała skarżącą o jego negatywnym rozpatrzeniu. Pismem z [...] marca 2011 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "decyzję" z [...] lutego 2011 r. wnosząc m.in. o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, jako nie należącej do właściwości sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.], dalej - p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Natomiast zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Sąd wskazuje, że w przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła skargę na pismo ARiMR z [...] lutego 2011 r. dotyczące wyników kontroli realizacji przez skarżącą zobowiązań wynikających z umowy cywilnoprawnej oraz związanych z tym działań Agencji podjętych w celu dochodzenia zwrotu kwoty pomocy finansowej wypłaconej w związku z realizacją projektu w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom". Należy wskazać, iż w wyniku czynności kontrolnych dokonanych przez Agencję, stwierdzono że do [...] lutego 2010 r., w którym upłynął termin zastrzeżony w § 5 ust. 1 pkt 10 Umowy do ARiMR nie wpłynęły dokumenty potwierdzające spełnienie przez skarżącą "brakujących" zobowiązań umownych. Z uwagi na powyższe, stosownie do postanowień ww. umowy, Agencja podjęła działania cywilnoprawne w celu odzyskania wypłaconej kwoty pomocy finansowej. Nie ulega wątpliwości, iż wskazany przez skarżącą przedmiot zaskarżenia nie stanowi podejmowanego w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ocena prawidłowości realizacji zobowiązań wynikających z umowy cywilnoprawnej przez jej strony wraz ze wszystkimi kontraktowymi konsekwencjami dokonania takiej oceny, podlega kontroli sądów powszechnych w razie zaistnienia sporu w tym zakresie, a nie sądów administracyjnych. W omawianym zakresie Prezes ARiMR jako organ administracji publicznej nie ma kompetencji do określania w sposób władczy i jednostronny sytuacji prawnej indywidualnie oznaczonych adresatów. Zakwestionowane przez skarżącą pismo z [...] lutego 2011 r. nie stanowi autorytatywnej wypowiedzi władzy administracyjnej, lecz dotyczy konsekwencji niewykonania przez skarżącą zobowiązań przewidzianych umową zawartą [...] sierpnia 2005 r. Agencja, dochodząc zwrotu kwoty pomocy wypłaconej na podstawie umowy, działa jako strona stosunku cywilnoprawnego, realizująca swoje uprawnienia kontraktowe, a nie jako organ administracji publicznej. Wskazanie na umowę jako podstawę udzielenia pomocy, zawiera zarazem odwołanie się do trybu dochodzenia roszczeń wynikających z takiego zgodnego oświadczenia woli stron. Zgodnie zaś z postanowieniami ww. umowy, w przypadku stwierdzenia zaistnienia co najmniej jednej z okoliczności, o których mowa w ust. 1 § 6 Umowy, Agencja ma prawo wezwać beneficjenta do zwrotu kwoty otrzymanej pomocy finansowej wraz z odsetkami, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania do zapłaty. Oczywistym jest, że ewentualne roszczenia Agencji wynikające z zawartej ze skarżącą umowy podlegają dochodzeniu na drodze postępowania cywilnego. Powyższe koresponduje z regulacją art. 30 ust. 1 ustawy o ARiMR, zgodnie z którym w sprawach dotyczących ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy w związku z realizacją m.in. sektorowego programu operacyjnego, pochodzących z Unii Europejskiej, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej - stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Zdaniem Sądu nie powinno zatem budzić wątpliwości, że spór zaistniały między Agencją a skarżącą jest sprawą cywilną, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym, stwierdzić należy, iż na pismo z [...] lutego 2011 r. skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, co stanowi przesłankę do odrzucenia skargi będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.