V SA/Wa 826/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi V.K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oraz stwierdzenia braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2006 r. V. K. zwrócił się do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskodawca zadeklarował, iż jest obywatelem [...] narodowości [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazał iż wyjechał z [...] bowiem był świadkiem rewolucji w 2005 r., a od tego czasu osoby pochodzenia [...] są tam prześladowane. Podniósł, iż został zwolniony z pracy i miał problemy z uzyskaniem paszportu. W trakcie przesłuchania w dniu 10 listopada 2006 r. Cudzoziemiec wyjaśnił m.in., iż przez ostatnie 10 lat mieszkał praktycznie we [...] przyjeżdżając do [...] na wakacje. W roku 2004 wrócił do ojczystego kraju celem wymiany paszportu, który został już cały zapełniony pieczęciami. Wskazał, iż miał problemy z uzyskaniem nowego paszportu, bowiem jak oficjalnie wskazywano brakowało w kraju blankietów paszportowych. Zdaniem przesłuchiwanego, w rzeczywistości jednak tylko w zamian za korzyść majątkową (łapówkę) możliwe było uzyskanie paszportu. Ponadto powołał się na trudną sytuację w [...] (korupcja) - zwłaszcza dla osób pochodzenia [...], oraz napady grup [...], którzy chodzili wieczorami i kazali się wyprowadzać dając jedynie środki na podróż dla wypędzanych. Podczas przesłuchania wskazał także, iż trzykrotnie był zatrzymywany. Wskazał, iż formalnie zatrzymania polegały na wylegitymowaniu, jednakże w rzeczywistości zawsze celem takich zatrzymań było wymuszenie pieniędzy. Jeden raz, kiedy nie miał przy sobie pieniędzy, zatrzymano go na trzy dni i wypuszczono dopiero po uiszczeniu przez znajomego ustalonej kwoty. Wyjaśnił także, iż nigdy nie był członkiem jakiejkolwiek organizacji politycznej, społecznej czy etnicznej, bowiem zawsze zajmował się [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców odmówił Cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy i nakazał opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po rozpatrzeniu odwołania strony rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2007 r. zostało utrzymane decyzją Rady do Spraw Uchodźców nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. W dniu 26 kwietnia 2007 r. V. K. ponownie zwrócił się do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Uzasadniając kolejny wniosek wskazał m.in., iż był prześladowany z powodów religijnych, gdyż nie jest wyznawcą [...]. Podniósł również, iż miał problemy bowiem nie wygląda na [...] i uważany był za obywatela [...]. Zadeklarował narodowość [.]. Wskazał, iż dwukrotnie był zatrzymywany na okres trzech dni. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Prezes Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy i nakazał opuszczenie terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję w dniu [...] października 2007 r. W dniu [...] października 2007 r. V. K. złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kolejny – trzeci - wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż wyjechał z kraju pochodzenia z uwagi na groźby kierowane do niego i jego rodziny. Wyjaśnił, iż często wyjeżdżał za granicę i jako szef [...] zarabiał dużo pieniędzy. Po powrocie do [...] zgłosiły się do niego "pewne osoby", i zażądały grożąc przy tym, aby podzielił się z nimi swoimi pieniędzmi. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania statusu uchodźcy i stwierdzić, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż Wnioskodawca nie podaje żadnych nowych okoliczności, które nie istniały w dniu wydania poprzedniej decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy i w pierwszym wywiadzie statutowym. Podkreślono, iż eskalacja zeznań Cudzoziemca, mająca miejsce w toku kolejnych postępowań nie może świadczyć na jego korzyść. Orzekając w sprawie na skutek odwołania wnioskodawcy, Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymała w mocy ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ administracyjny przytoczył ustalony w sprawie stan faktyczny i wyjaśnił powody wydanego rozstrzygnięcia. Wskazano m.in., iż wyjaśnienia wnioskodawcy oraz inne dowody wzięte pod uwagę przez organ I instancji, jak również informacje zawarte w odwołaniu ani nie potwierdziły doznawania przez Stronę prześladowań w kraju pochodzenia, ani też nie wykazały, że może Ona żywić rzeczywistą obawę przed tymi prześladowaniami. W swoim kraju Strona nie była poddana żadnym z negatywnych oddziaływań, które wymienia ustawa jako przejawy prześladowań. Wskazano także, iż zgodnie z wiarygodnymi doniesieniami o sytuacji mniejszości [...] w [...], sytuacja ta nie różni się od sytuacji innych grup narodowościowych i etnicznych, nie istnieją wzmianki o aktach prześladowań osób narodowości [...]. Podkreślono, iż w dniu 10 listopada 2006 r., w trakcie szczegółowego przesłuchania na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju oraz przeżytych lub spodziewanych prześladowań, V.K. stwierdził, że w okresie 2004-2006 przebywał w [...] gdzie zajmował się zawodowo [...] informując również, iż aktualnie rozważa propozycję podjęcia pracy w [...] na stanowisku [...]. Powołano, iż w trakcie przesłuchania Cudzoziemiec nie odniósł się natomiast do przypadków prześladować podjętych bezpośrednio wobec własnej osoby, wskazując jedynie na kwestie o charakterze ekonomicznym oraz zagadnienia utrudnień administracyjnych (dotyczącej wszystkich obywateli), zjawiska korupcji, rosnącej przestępczości itp. Oceniając opisane przez cudzoziemca okoliczności Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że nie wykazał on, aby w jego indywidualnym przypadku istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej. W skardze na powyższą decyzję V. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, oraz naruszenie art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne uzasadnienie faktyczne decyzji. Skarżący podniósł między innymi, że organ administracyjny nie rozpoznał nowych środków dowodowych zgłoszonych w niniejszym postępowaniu administracyjnym, poprzestając na dotychczasowych ustaleniach. W konsekwencji organ administracyjny zdaniem Skarżącego nie był w stanie stwierdzić braku podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, status uchodźcy nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim. Stosownie do postanowień art. 1 lit. a pkt 2 powołanej Konwencji i art. I Protokołu z 31 stycznia 1967 r., termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem, i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniami jest uzasadniona, musi być dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku osoby wnioskującej. Oceniając złożoną skargę Sąd uznał, iż nie jest ona zasadna. Organ administracji zasadnie przyjął, iż przesłanki uznania Cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w niniejszej sprawie. Z wyjaśnień Strony nie wynika, aby w państwie, którego jest obywatelem – [...], był zagrożony prześladowaniami w rozumieniu cyt. Konwencji i Protokołu. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji przede wszystkim wskazać należy, iż uprzednio już dwukrotnie - w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy w przedmiotowej sprawie, Skarżący starał się bezskutecznie o uzyskanie wnioskowanej ochrony. Okoliczność ta zważywszy na zarzuty skargi, jest bardzo istotna, bowiem uzasadnia późniejsze działania organu w zakresie nowych wniosków dowodowych (o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia). We wniosku o nadanie statusu uchodźcy, który skutkował wydaniem zaskarżonej decyzji, Wnioskodawca wskazał, iż wyjechał z kraju pochodzenia z uwagi na groźby kierowane do niego i jego rodziny. Charakteryzując podstawy swoich obaw przed prześladowaniami Skarżący powoływał się na przynależność do mniejszości [...] oraz brak stabilności w kraju swego pochodzenia. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, co znajduje także wyraźne potwierdzenie w Podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.), że ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się o uznanie tego statusu. Organy administracyjne rozstrzygające w niniejszej sprawie dokonały oceny oświadczeń Wnioskodawcy jak również odniosły się do powoływanych przez niego okoliczności w kontekście sytuacji ogólnej Republiki [...]. Podejście to pozostaje w zgodzie z wymogami Konwencji Genewskiej związanymi z koniecznością indywidualizacji prześladowań, potrzebą oceny racjonalności obawy w połączeniu z oceną wiarygodności aplikanta, wreszcie oceną faktycznych i przewidywanych kroków, jakie zostały lub mogą zostać podjęte przeciwko tej osobie, biorąc pod uwagę jej poglądy i odczucia. Tylko w takim zakresie może mieć znaczenie ogólna sytuacja społeczno-prawna i polityczno-ekonomiczna kraju pochodzenia cudzoziemca. [v. wyrok NSA z 12 06 2001 r., V SA 3095/00, LEX nr 51275]. Jak wynika z oświadczeń Skarżącego składanych w toku postępowania administracyjnego, nigdy nie był On członkiem żadnej organizacji politycznej, religijnej, kulturalnej, społecznej lub etnicznej. Z treści złożonego wniosku o nadanie statusu uchodźcy wynika też, że nie brał czynnego udziału w działaniach przeciwpaństwowych, nigdy nie był też skazany. Podkreślić należy, iż powoływane okoliczności w zakresie odnoszącym się do przesłanek statusu uchodźcy stanowią w zasadzie same ogólniki. Jak wynika z poczynionych ustaleń Skarżący powołując się na obawę prześladowań, wskazywał przy tym, iż motywem jego działań były względy rodzinne (chęć częstych kontaktów z synem mieszkającym we [...]) oraz ekonomiczne (możliwość wysokich zarobków w [...] zachodniej Europy). W ocenie Sądu słusznie zatem organy administracyjne odmówiły wiarygodności argumentom o rzekomym prześladowaniu Skarżącego na terenie [...]. Tezie tej przeczą bezpośrednio powoływane w toku postępowań uchodźczych okoliczności. Wskazać tutaj należy, iż Skarżący wielokrotnie (przez okres 10 lat) wyjeżdżał do pracy w zachodnich [...] i jak to określił; wracał do [...] jedynie na wakacje. Zważywszy na status osoby będącej uchodźcą, nie sposób zatem uznać, iż osoba, której swobodę podróży ograniczało jedynie miejsce na pieczęcie w posiadanym paszporcie, spełniała wymagane prawem kryteria uzyskania wnioskowanej ochrony. Ponadto wskazać należy, że także w okresie bezpośrednio poprzedzającym podjęcie starań o uzyskanie statusu uchodźcy, Skarżący wbrew powoływanym twierdzeniom (dwukrotne wylegitymowanie i wobec braku dokumentu tożsamości zatrzymanie na okres 3 dni) nie był w żadnym stopniu zagrożony prześladowaniami. Jak wynika bowiem z przeprowadzonego w dniu 10 listopada 2006 r. przesłuchania strony, w okresie 2004-2006 (tj. w czasie oczekiwania na nowy paszport) przebywał on w [...] gdzie zajmował się zawodowo [...]. Cudzoziemiec zeznał również, iż obecnie (rok 2006) rozważa propozycję podjęcia pracy w [...] na stanowisku [...]. W świetle powyższych okoliczności nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, iż organy administracyjne słusznie uznały, że powoływanie się na okoliczności zatrzymań (kontroli tożsamości) oraz długie oczekiwanie na uzyskanie nowego paszportu (który Skarżący ostatecznie uzyskał) nie może uzasadniać spełnienia przesłanek nadania statusu uchodźcy w rozumieniu definicji uchodźcy określonej w art. 1A Konwencji Genewskiej. Całość zgromadzonego materiału dowodowego niewątpliwie wskazuje bowiem, iż Skarżący nie jest narażony na prześladowania w ojczystym kraju a składając kolejny wniosku o nadanie statusu uchodźcy dokonuje pewnych zmian swojego stanowiska w sprawie celem uwiarygodnienia swojego wniosku. Słusznie zatem organy administracyjne odmówiły wiarygodności tym twierdzeniom Skarżącego, które odnoszą się do rzekomych działań represyjnych skierowanych wobec Skarżącego w czasie pobytu w [...]. W zakresie drugiej okoliczności uzasadniającej złożony wniosek tj. zagrożenie prześladowaniem z uwagi na narodowość Skarżącego wskazać należy, iż także w tym zakresie ocena organów administracyjnych przeprowadzona została w sposób prawidłowy. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sytuacja mniejszości [...] w K. nie różni się od sytuacji innych grup narodowościowych i etnicznych. Słuszność twierdzeń organu w tym zakresie potwierdzają powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji raporty i opracowania (k. 5 decyzji). Podkreślić tutaj należy, iż Skarżący nie uwiarygodnił swoich twierdzeń o rzekomej dyskryminacji ze względu na narodowość. Co więcej w toku swoich postępowań administracyjnych w zakresie swojej narodowości zmieniał treść swoich oświadczeń, powołując się na narodowość [...] a następnie [...]. Odnosząc się natomiast do zarzutów procesowych skargi należy wskazać, iż tut. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów orzekających w sprawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organy obu instancji podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Dodać tutaj należy, iż zarzuty skargi dotyczące postępowania dowodowego nie zasługiwały na uwzględnienie. Należy bowiem mieć na uwadze, iż jak słusznie wskazywał organ administracyjny, żądanie dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Istotnym jest tutaj, iż materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego był wystarczający do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Zdaniem Sądu w świetle całokształtu przedmiotowej sprawy, uzasadnione było wykorzystanie uprzednio zgromadzonego materiału dowodowego celem rozpoznania złożonego wniosku. Mając na uwadze omówione okoliczności i dyspozycję art. 7, 77 i 107 § 3 kpa należy stwierdzić, że ze względu na podane przez skarżącego okoliczności i powody opuszczenia kraju organy orzekające w sposób prawidłowy oceniły, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do uznania Skarżącego za Uchodźcę. Wskazać również należy, iż zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom stawianym przepisem art. 107 § 3 kpa. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i z tych względów na podstawie przepisu art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.