V SA/Wa 826/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M. O.o tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2011 r. Rada do Spraw Uchodźców (dalej: Rada) utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z [...] sierpnia 2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: M. K. (dalej: skarżąca), obywatel [...], deklarująca narodowość [...], [...] lutego 2010 r. złożyła wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy. We wniosku skarżąca wskazała, że "ubiega się w Polsce o status uchodźcy, ponieważ nie może wrócić do ojczyzny. Nie mam nic nowego do dodania na temat przyczyn, jakie kierowały mną, gdy opuszczałam [...]. Jestem już tutaj tak długo, wiem że kolejną decyzją jaką otrzymam będzie negatywna. Ludzie mówią co powiedzieć, aby otrzymać status, ale ja nie chcę kłamać jak inni. Jedynie co chcę, to dołączyć to zaświadczenie od przedstawicieli władz w [...] gdzie jest napisane, dlaczego wróciliśmy z mężem do [...], po tym jak otrzymaliśmy w RP zgodę na pobyt tolerowany. Chcę żyć i mieszkać w Polsce, gdybym szukał lepszego życia to jak inni wyjechałbym dalej na zachód". W decyzji I instancji z [...] sierpnia 2010 r. Szef Urzędu wskazał, że jest to kolejny (piąty) wniosek o nadanie statusu uchodźcy, złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielania zgody na pobyt tolerowany (decyzja Rady z [...] stycznia 2010 r.). Skarżąca zeznała wówczas, że "Przyjechała do Polski, ponieważ obawiałam się o swoje życie. Dowiedzieliśmy się od krewnej pracującej w radzie wsi, że komendantura w [...] poszukuje rodzin, które wcześniej były za granicą i prosiły o status. Był przypadek, że jedną rodzinę z tego właśnie powodu zabili. Mając tutaj pobyt udaliśmy się mężem do [...], ponieważ matka męża zachorowała i wymagała naszej opieki". W trakcie postępowania skarżąca załączyła zaświadczenie od przedstawicieli władz w [...] z [...] kwietnia 2008 r. z informacją dlaczego opuściła wraz z mężem (T. D.) terytorium RP i udała się do kraju pochodzenia. W poprzednim postępowaniu organ oceniając ten dowód uznał, że przedstawione w nim informacje nie potwierdzają istnienia nowych okoliczności w sprawie cudzoziemki, które mogłyby wesprzeć jej oświadczenie w kwestii prześladowań i przesądzić o nadaniu statusu uchodźcy. W przedmiotowym postępowaniu Szef Urzędu zauważył, że wszystkie okoliczności podane we wniosku z [...] lutego 2010 r. wraz z załączoną dokumentacją nie wnoszą istotnych okoliczności w sprawie i nie potwierdzają prześladowań cudzoziemki. Wniosek jest oparty na tych samych podstawach co poprzedni, w związku z tym należało go – na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472; dalej: ustawa o ochronie) – uznać za niedopuszczalny, a związku z tym postępowanie należało umorzyć. Po rozpoznaniu odwołania Rada w decyzji z [...] lutego 2011 r. stwierdziła, że założenie, iż w sprawie nie zachodzą żadne nowe okoliczności organ przyjął na podstawie oświadczeń skarżącej zawartych w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Przepis art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie nie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązku przeprowadzenia w takiej sytuacji przesłuchania strony. Obowiązkiem organu jest zbadanie podstaw, na których oparty jest kolejny wniosek i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku stwierdzenia, że po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Zdaniem Rady skarżąca nie była i nie jest obiektem zainteresowania ze strony władz kraju pochodzenia i nie jest tym samym zagrożone jej bezpieczeństwo na terytorium [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 marca 2011 r. skarżąca wniósł o uchylenie decyzji Rady w całości i utrzymanej w mocy decyzji Szefa Urzędu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 40 ust. 1, art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie, poprzez uznanie jej wniosku za niedopuszczalny mimo, że nastąpiła zmiana przepisów dotycząca udzielania ochrony cudzoziemcom na terytorium Polski; - art. 15 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy o ochronie, poprzez nierozważenie przesłanek udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium RP i znowelizowanych przesłanek zgody na pobyt tolerowany; - a także istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony i niezapewnienie dostępu do nowych form ochrony międzynarodowej, naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów, a także nieuwzględnienie aktualnej na dzień wydania decyzji sytuacji w kraju pochodzenia, art. 15 k.p.a. poprzez niezapełnienie dwuinstancyjności postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, naruszenie przepisu art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie poprzez uchylenie się od merytorycznego rozstrzygnięcia i nie zbadania czy nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody pobyt tolerowany lub ochrona uzupełniającej. Skarżąca powołując się na art. 8 EKPCz, jak też orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wywodzi, że wskazują one na konieczność ochrony życia rodzinnego, jak też prawo nawiązywania i rozwijania relacji z innymi ludźmi i światem zewnętrznym. Wywodzi z tego, że oprócz przebywającej Polsce jej bliskiej rodziny, która uzyskała zgodę z racji mieszkania w naszym państwie od szeregu lat związywała się ze środowiskiem i biegle zna język polski. Wyraża opinię, że wydalenie długoterminowego imigranta należy odczytać jako ingerencję w życie rodzinne. Dla udokumentowania tej tezy dołączyła do skargi oświadczenia sąsiadów, którzy wynajmują skarżącej mieszkanie. Ponadto powołując się na wniosek dowodowy z 20 stycznia 2011 r. w sprawie stanu zdrowia jej rodziców, postawiła zarzut organowi, że nie odniósł się do niego. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie prezentując jednocześnie stan faktyczny i prawny sprawy oraz ustosunkowując się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżąca jest zamężna z T. D. obywatelem [...], narodowości [...] , który także ponownie złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Sądowi z urzędu wiadomo, że decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny, została wyrokiem tutejszego Sądu z 14 marca 2012 r. sygn. akt 1910/11 uchylona. W tej sytuacji przyjąć należy – biorąc pod uwagę art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o ochronie i prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności – iż oddalenie skargi mogłoby spowodować, że skarżąca będzie w innej sytuacji prawnej niż jej mąż, co mogłoby doprowadzić do jej wydalenia bez męża, a w konsekwencji naruszyć prawo do życia w rodzinie. Zdaniem Sądu niniejsza sprawa związana jest nierozerwalnie ze sprawą męża i organ ponownie rozpoznając sprawę skarżącej winien wziąć pod uwagę także rozstrzygnięcie jakie zapadnie w stosunku do jej męża. Tylko powyższa przyczyna było jednym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji. W pozostałym zakresie Sąd podzielił argumentację Rady, że skarżąca występując z kolejnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy oparła go na tych samych okolicznościach, jak wnioski poprzednie. Z treści przepisu art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie jednoznacznie wynika, iż wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Organy obu instancji właściwie oceniły, iż ta właśnie sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca we wniosku z [...] lutego 2010 r., wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie nie wskazała nowych okoliczności faktycznych, które nie byłyby rozpatrywane przez organy administracyjne obu instancji w kilku poprzednich postępowaniach prowadzonych z wniosków skarżącej. Zasadnie stanowiło to podstawę do uznania, zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie, przez organy orzekające obu instancji wniosku za niedopuszczalny. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż podstawę wszystkich składanych przez skarżącą wniosków o nadanie statusu uchodźcy stanowiła chęć ułożenia normalnego życia rodzinnego poza krajem pochodzenia, w którym warunki życia obiektywnie są bardzo trudne, a także w kraju w którym obecnie przebywa obecnie ojciec, matka i brat skarżącej. Skarżąca nie wykazała jednak w najmniejszym nawet stopniu spełnienia przesłanek uzasadniających objęcie ją którąś z form ochrony międzynarodowej z uwagi na jej prześladowania lub inne zagrożenia dla chronionych wartości w kraju pochodzenia. Niemniej jednak biorąc pod uwagę to, że w stosunku do jej męża T. D. będzie przeprowadzone ponowne postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy i nie da się wykluczyć podjęcia przez organ decyzji pozytywnej dla cudzoziemca, zaskarżoną decyzję Rady należało uchylić. Rada ponownie rozpoznając sprawę powinna mieć na uwadze postępowanie prowadzone w stosunku do męża skarżącej T. D., której rozstrzygnięcie będzie istotne dla wydania decyzji w stosunku do skarżącej. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a), orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).