V SA/Wa 826/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-06

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej, która wykazała znaczną wartość środków trwałych i środków pieniężnych na rachunku bankowym, pomimo poniesienia straty podatkowej, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osobie prawnej nie można przyznać prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Posiadanie znacznego majątku (środków trwałych, środków pieniężnych na rachunku bankowym) oraz uiszczenie wpisu sądowego wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, nawet jeśli jednostka wykazała stratę podatkową. Zobowiązania publicznoprawne (np. wobec ZUS czy podatek dochodowy) nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami sądowymi.
Stan faktyczny
Skarżący, S. P. O.R. L. w T., wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Skarżący wykazał znaczną wartość środków trwałych (ponad 291 tys. zł) i środków pieniężnych na rachunkach bankowych (ponad 35 tys. zł), które przeznaczone są na bieżące zobowiązania publicznoprawne. Jednocześnie wykazał stratę za rok 2011 i pierwszy kwartał 2012 r. Skarżący uiścił już wpis od skargi w kwocie 200 zł.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. P. O.R. L. w T. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za [...] 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego S. P. O.R. L. w T., dalej: "skarżący" albo "ośrodek" wystąpił z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, jaki rodzaj działalności prowadzi, wskazał, że zatrudnia 33 osoby w tym 4 osoby niepełnosprawne. Wstrzymanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zmniejszyło przychody ośrodka łącznie o kwotę 82.065,46 zł (za okres od października 2010 r. do marca 2012 r.), co odpowiada miesięcznemu funduszowi wynagrodzeń wszystkich pracowników ośrodka. Za I kwartał 2012 r. ośrodek wygenerował stratę w wysokości [...] zł. Pomimo prób znalezienia dodatkowych źródeł dochodów ([...],[...]) sytuacja finansowa ośrodka ulega pogorszeniu. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżący wskazano, iż kapitał założycielski wynosi [...] zł, kapitał zapasowy wynosi [...] zł, zysk z lat ubiegłych stanowi kwotę [...] zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok - 291.668,23 zł. Podano również, że wysokość straty za rok 2011 wynosi [...] zł, a za I kwartał 2012 r. [...] zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że skarżący posiada środki pieniężne na 3 rachunkach bankowych w łącznej kwocie 35.148,84 zł. Skarżący wyjaśnił, że środki pieniężne na koncie bankowym przeznaczone są na zapłatę zobowiązań publiczno-prawnych, tj. wobec ZUS oraz na podatek dochodowy od wynagrodzeń pracowniczych za kwiecień 2012 r. w łącznej kwocie 35.894,43 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Podkreślić przede wszystkim należy, że skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 200 zł, co oznacza, że jego skarga zostanie rozpoznana przez Sąd, a na obecnym etapie postępowania na skarżącym nie spoczywa obowiązek uiszczenia innych kosztów sądowych. Oceniając złożony wniosek oraz oświadczenia zawarte na urzędowym formularzu PPPr stwierdzić należy, że ośrodek na prawo pomocy nie zasługuje, bowiem nie wykazał, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżący wskazał, że posiada środki trwałe o wartości 291.668,23 zł, a więc majątek o znacznej wartości, jak i środki finansowe na rachunku bankowym. Podkreślić należy, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącego, a zobowiązania publicznoprawne nie korzystają z pierwszeństwa w ich zaspokojeniu, przed kosztami sądowymi. Dlatego nie może uzasadniać zwolnienia od kosztów sądowych okoliczność, że zgromadzone na rachunku bankowym środki pieniężne są przeznaczone na zapłatę składek wobec ZUS oraz zaliczek na podatek dochodowy. Stwierdzić należy, iż za zwolnieniem skarżącego od kosztów postępowania nie przemawia również argument, iż skarżący poniósł stratę za 2011r. oraz wykazuje stratę za I kwartał 2012 r. Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Samo wykazanie straty nie stanowi automatycznie o braku majątku albo środków finansowych, tym bardziej, że w poprzednich latach ośrodek uzyskał zysk. Ponieważ skarżący posiada środki pieniężne na rachunku bankowym, posiada majątek, a ponadto uiścił wpis sądowy, nie jest zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, bowiem warunkiem pozytywnego rozpoznania wniosku jest wykazanie, że skarżący nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło