V SA/Wa 83/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2010r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M.J. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) plus tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). W dniu [...] grudnia 2007r. S. D. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w związku z nielegalnym pobytem w Polsce. Cudzoziemiec nie posiadał stosownego zezwolenia na pobyt ani środków finansowych na utrzymanie. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że S. D. wjechał do naszego kraju w roku [...] na podstawie dokumentu podróży [...] i dotychczas nie wyjeżdżał z Polski. W czasie pobytu w naszym kraju utrzymywał się z pomocy finansowej przekazywanej przez rodzinę z R. K. oraz z handlu artykułami gospodarstwa domowego na targowiskach w [...]. W roku [...] wskazany wyżej dokument podróży złożył w Ambasadzie [...] w W. Wobec powyższego S.D. został umieszczony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w L. a w dniu [...] grudnia 2007r. Wojewoda [...] wydał decyzję Nr [...] orzekającą o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod konwojem Policji. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach. W ustawowym terminie Cudzoziemiec wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołanie od wyżej wskazanej decyzji. W uzasadnieniu odwołania Skarżący powołał się na wieloletni pobyt w Polsce twierdząc, że obecnie nie posiada żadnego obywatelstwa. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i wyznaczył termin opuszczenia przez Cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy stwierdził zasadność wydania decyzji o wydaleniu Cudzoziemca z naszego kraju, albowiem przebywał On w Polsce bez stosownego zezwolenia i nie posiadał środków na pokrycie kosztów pobytu. Zdaniem organu postępowanie Skarżącego jednoznacznie wskazuje na Jego lekceważący stosunek do obowiązującego w Polsce porządku prawnego, w tym do powszechnie uznawanych w stosunkach międzynarodowych norm prawnych ustanowionych dla ochrony granic państwowych i kontroli pobytu cudzoziemców. Organy administracji publicznej nie są zobowiązane do respektowania wyboru przez cudzoziemca miejsca pobytu tym bardziej, jeżeli narusza on obowiązujące w naszym kraju normy prawne. Organ dodał, że przepisy art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 mają charakter obligatoryjny i zobowiązują organy administracji publicznej do wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca w przypadkach określonych w tych przepisach. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyjaśnił, że stosownie do postanowień art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli: 1) zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006r. Nr 234, poz. 1695 z późn. zm.); 2) cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dia obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia; 3) wobec cudzoziemca toczy się postępowanie o nadanie statusu uchodźcy. Natomiast art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie: 1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z 1995 r. Nr 36, poz, 175, 176 i 177, z 1998 r. Nr 147, poz. 962 oraz z 2002 r. Nr 127, poz. 1084); 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu lub od cudzoziemca. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi można udzielić zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, do którego wydanie cudzoziemca jest niedopuszczalne na podstawie orzeczenia sądu o niedopuszczalności wydania cudzoziemca albo na podstawie rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości o odmowie jego wydania, uwzględniając przyczynę, z powodu której odmówiono wydania cudzoziemca, oraz interes Rzeczypospolitej Polskiej, Po zapoznaniu się z przedstawionym wyżej stanem faktycznym i materiałem dowodowym organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania postanowienia art. 89 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy o cudzoziemcach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, S.D. wniósł o uchylenie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2008 r. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: ← art.7, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niedopełnienie nałożonego na organy administracji publicznej obowiązku wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, ← art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nieuwzględnienie faktu, iż ze względu na brak obywatelstwa, decyzja o wydaleniu nie może zostać wykonana. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2008 r. wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o cudzoziemcach, Sąd uznał, iż decyzja ta odpowiada prawu i dlatego też skargę - jako niezasadną - oddalił. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji przede wszystkim wskazać należy, iż ustalony w toku postępowania administracyjnego stan faktyczny sprawy jest pomiędzy stronami niesporny i nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Skarżący od [...] roku przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE. W chwili zatrzymania przez funkcjonariuszy Straży Granicznej cudzoziemiec nie posiadał środków finansowych na utrzymanie. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1, 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694) cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli: ← przebywa na tym terytorium bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnoty Europejskiej; ← nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium RP i nie może wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania; . Fakt wieloletniego nielegalnego pobytu oraz brak środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium RP wskazują, iż spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 13 czerwca 2003 r. Podkreślić należy, co prawidłowo w toku postępowania administracyjnego sygnalizował organ administracyjny, iż decyzja o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nosi cechy decyzji związanej. Organ administracji nie ma swobody w zakresie wyboru treści rozstrzygnięcia, ustaliwszy stan faktyczny wypełniający dyspozycję art. 88 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, organ zobowiązany jest orzec o wydaleniu cudzoziemca z kraju. Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach istnieją okoliczności w przypadku których decyzji o wydaleniu nie wydaje się a wydanej nie wykonuje. Stwierdzić należy, że wobec Skarżącego żadna ze wspomnianych okoliczności nie występuje. Twierdzenie natomiast Cudzoziemca jakoby długoletni nielegalny pobyt uzasadnia niewydawanie decyzji o wydaleniu nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach. Istotne znaczenie może mieć w przypadku Cudzoziemca spełnienie przesłanek uzasadniających udzielenie mu ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Okoliczność taka może powstać w przypadku niemożności wykonania decyzji o wydaleniu z przyczyn niezależnych od organu ją wykonującego. Mając to na uwadze należy podkreślić, że stwierdzenie takie może nastąpić nie w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o wydaleniu a dopiero w stadium jej wykonywania przez uprawniony organ. Gdyby organ ten uznał, że istnieją przyczyny uniemożliwiające wykonanie decyzji Cudzoziemiec mógłby ubiegać się o udzielenie ochrony. W obecnym stanie sprawy takie ustalenie nie jest możliwe albowiem dotyczy wcześniejszego etapu postępowania. Reasumując w ocenie Sądu na gruncie powyższych unormowań prawnych i w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ administracji zasadnie orzekł o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium RP. Zdaniem Sądu nie doszło także w sprawie do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organy obu instancji podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 p.p.s.a.