V SA/Wa 830/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA – Piotr Kraczowski (spr.) – sędzia WSA – Beata Blankiewicz - Wóltańska – sędzia WSA – Mirosława Pindelska Protokolant st. spec. Sylwia Wojtkowska-Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi G. na decyzją Ministra Sportu i Turystki z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dotacji celowej do budżetu państwa w zakresie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania; postanawia: 1. pozostawić wniosek S. o dopuszczeniu do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania sądowego bez rozpoznania; 2. odmówić S.: a) S., b) F., c) F. – dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania sądowego. Pismem z [...] stycznia 2015 r. G. złożyła skargę na decyzję Ministra Sportu i Turystki z [...] grudnia 2014 r., którą to decyzją Minister utrzymał w mocy własną decyzję z [...] września 2014 r. o zobowiązaniu skarżącej G. do zwrotu kwoty [...] zł, tj. części budżetowej dotacji celowej, udzielonej na podstawie umowy nr [...] z [...] lutego 2014 r. jako pobranej w nadmiernej wysokości. Umowa dotyczyła dofinansowania ze środków budżetu państwa zadania publicznego związanego z [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystki wniósł o oddalenie skargi. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. S. wniosło o "uznanie legitymacji organizacji społecznej (podmiot prawa gospodarczego) w roli uczestnika postępowania na prawach strony tj. faktycznego udziału w postępowaniu po stronie Ministra Sportu i Turystki (...)". W uzasadnieniu wniosku S. podało, że "obowiązkiem organizacji społecznych w zakresie ich statutowych działalności dotyczących tej samej decyzji w sprawach interesów prawnych innych osób, czyli [...] jest dowodzenie przed Sądem z wniosku o wszczęcie postępowania w zakresie podtrzymania decyzji Ministra Sportu (...)". S. powołało się na przepisy art. 25 § 4 i art. 28 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sąd wezwał S. do uzupełnienia braku formalnego powyższego wniosku poprzez załączenie Statutu S. oraz odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. S. odpowiedziało na wezwanie pismem z [...] marca 2015 r. przy którym nadesłało Statut, a zamiast odpisu z KRS przedłożyło postanowienie KRS z [...] marca 2015 r. na okoliczność uczestnictwa w sprawie o wpis zmian [...]. S. wyjaśniło, że w obecnym KRS-ie nie ujawniono obecnego składu zarządu, a sprawa wpisu zmian od [...] r. jest w toku sądowym. G. pismem z [...] marca 2015 r. wniosek S. pozostawiła do uznania Sądu. Niemniej jednak zwróciła uwagę, że jak wynika z KRS nr [...] brak jest prawidłowej reprezentacji S. w zakresie osób podpisanych na wniosku, a reprezentacją wykazaną w KRS. Ponadto poinformowała, że P., jako organ nadzoru nad S., na wniosek Ministra Pracy i Polityki Społecznej wykreślił S. z rejestru organizacji pożytku publicznego. Dodatkowo prowadzone było przeciwko [...] postępowanie przez prokuraturę w związku z zawiadomieniem złożonym przez byłych członków S., jak również prowadzone jest nadal postępowanie w KRS. Do pisma załączono wydruk z KRS nr [...]. Pismem z [...] marca 2015 r. uzupełnionym pismami z [...] kwietnia i [...] lipca 2015 r. "S.", S. "F." [...] oraz S. "F." [...] wniosły o "uznanie legitymacji dla 3 organizacji społecznych w roli uczestnika postępowania na prawach strony: faktycznego udziału w postępowaniu po stronie Ministra Sportu i Turystki wiążącego się z materialnym zaangażowaniem się w sprawę administracyjną". W uzasadnieniu wniosku wskazano, że "obowiązkiem organizacji społecznych w zakresie ich statutowych działalności, dotyczących spraw i interesów prawnych innych osób, czyli [...] jest dowodzenie przed Sądem z wniosku o wszczęcie postępowania karnego z urzędu poprzez przekazanie sprawy prokuratorowi w zakresie żądań G. finansowania [...]. Ponadto powołano się na przepisy art. 25 § 4 i art. 28 p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Minister Sportu i Turystki pismem z [...] kwietnia 2015 r. odnosząc się do nadesłanych wniosków, poinformował, że nie widzi podstaw do dopuszczenia do przedmiotowego postępowania w charakterze uczestników wnioskujących podmiotów. G. pismem z [...] kwietnia 2015 r. poinformowała, że pozostawia wnioski do uznania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszym rzędzie, przed zbadaniem merytorycznej możliwości dopuszczenia do udziału w charakterze uczestników postępowania sądowego S., należało odnieść się do wymogów formalnych złożonych wniosków. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. – jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania chyba, że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli zaś strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania (§ 2 zdanie pierwsze). Brakiem formalnym pisma jest m.in. brak podpisu wnioskodawcy lub strony (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przy czym pismo do sądu administracyjnego powinno być podpisane w sposób czyniący zadość zasadom reprezentowania osoby wnoszącej pismo ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym. W przeciwnym razie pismo takie dotknięte jest brakiem formalnym. Do pisma wnoszonego przez osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową powinien być dołączony wpis z właściwego rejestru wykazujący umocowanie osób uprawnionych do działania w ich imieniu (art. 29 w zw. z art. 28 p.p.s.a.). W wypełnieniu dyspozycji wymienionych wyżej przepisów, do czterech wnioskujących S. zostały wystosowane wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym przez złożenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Wezwania zawierały pouczenie, o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania w przypadku nieuzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia. S.: "S.", "F." [...] oraz "F." [...] nadesłały odpisy z KRS, z których wynika, że osoby podpisujące przedmiotowe wnioski były uprawnione do działania w imieniu wymienionych S.. W przypadku S. "G." [...] wymagany brak formalny pisma nie został uzupełniony. W odpowiedzi na wezwanie, S. nadesłało Statut, a zamiast odpisu z KRS przedłożyło postanowienie KRS z [...] marca 2015 r. na okoliczność uczestnictwa w sprawie o wpis zmian [...]. S.e wyjaśniło, że w obecnym KRS-ie nie ujawniono obecnego składu zarządu, a sprawa wpisu zmian od [...] r. jest w toku sądowym. Wskazać jednak należy, że z przesłanego przez G. wydruku z KRS nr [...] dotyczącego S. "G." aktualnego na dzień [...] marca 2015 r. wynika, że organem uprawnionym do składania oświadczeń we wszystkich sprawach w imieniu stowarzyszenia uprawnionych jest trzech członków zarządu działających łącznie, w tym prezes lub wiceprezes. Osoby wchodzące w skład zarządu to: [...]. Tymczasem wniosek został podpisany przez [...], a więc w sposób niezgodny z treścią KRS. Sąd wskazuje, że co prawda ustawodawca w art. 29 p.p.s.a. nie dookreślił rodzaju dokumentu, jakim wykazać należy umocowanie do dokonywania czynności. To jednakże nie rodzi sporów w piśmiennictwie i orzecznictwie, że stosownym dokumentem do wykazania osób upoważnionych do reprezentowania podmiotu jest dokument zawierający informację z Krajowego Rejestru Sądowego. Dane wpisane do Rejestru zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) korzystają z domniemania prawdziwości; na mocy art. 23 ust. 1 i 2 powołanej ustawy przed dokonaniem wpisu to sąd rejestrowy bada, czy dołączone do wniosku dokumenty są zgodne pod względem formy i treści z przepisami prawa, jak też czy zgłoszone dane są zgodne z rzeczywistym stanem. Umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony musi istnieć w dniu dokonywania tej czynności. Stosowny dokument z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego zawierać winien zatem wpisy aktualne na ten właśnie dzień. Zatem wezwanie do złożenia odpisu aktualnego z KRS oraz określenie terminu wykonania i skutków jego niewykonania było jak najbardziej prawidłowe i zasadne. S. w zastępstwie żądanego dokumentu, przedstawiło wymienione wyżej dokumenty, które w ocenie Sądu nie wykazują w sposób wystarczający, że osoby, które podpisały skargę w imieniu S. są umocowane do jego reprezentowania w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Nie obalają także domniemania, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Stwierdzić zatem należy, że wniosek S. "G." [...]nie spełniał warunków formalnych umożliwiających nadanie mu prawidłowego biegu. Dlatego też Sąd postanowił jak w punkcie 1 sentencji postanowienia na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. Przechodząc do oceny merytorycznej pozostałych trzech wniosków S., wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przywołany art. 25 ust. 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Przy czym – jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny – nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a., według której sąd administracyjny byłby (niejako automatycznie) zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej z tego i tylko tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowo-administracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności (por. postanowienie NSA z 28 września 2009 r. sygn. II GZ 55/09, z aprobującą glosą B. Adamiak, OSP 2010, Nr 11, poz. 108). W ocenie składu orzekającego przytoczona regulacja nie daje podstaw do dopuszczenia S.: "F." [...] oraz "F." jako uczestników w przedmiotowym postępowaniu sądowym. Z zapisów KRS i Statutu S. "F." wynika, że celem S. jest reprezentowanie i występowanie w obronie praw, godności i interesów [...]. W przypadku zapisów KRS i Statutu dotyczących S. "F." wynika, że jego celem jest reprezentowanie i występowanie w obronie praw, godności i interesów [...]. Przytoczone cele działalności obu S. w żaden sposób nie są związane z przedmiotem niniejszej sprawy dotyczącej obowiązku części budżetowej dotacji celowej, udzielonej na podstawie umowy dotyczącej zadania publicznego związanego z [...]. Z tej przyczyny należało odmownie załatwić wnioski obu S. Z nieco inna sytuacją mamy do czynienia w przypadku "S.". Z KRS i Statutu tego S. wynika, że jednym z jego celów działalności jest: działanie na rzecz [...]. Jak wynika z wniosku S. realizacja wymienionych obszarów działań w niniejszym postępowaniu miałaby polegać na cyt. "[...]". Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że – po pierwsze – realizacja wymienionych działań statutowych S. może być wykonywana bez konieczności uzyskania uczestnika postępowania sądowego, ponieważ dostęp do informacji publicznej, czy też jawności rozpraw sądowych są gwarantowane konstytucyjnie (p. art. 61 i art. 45 Konstytucji RP). Po drugie, zacytowany zamierzony cel działania S. w niniejszym postępowaniu nie mógłby być zrealizowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem jest kontrola zaskarżonej decyzji dotyczącej zwrotu części budżetowej dotacji celowej, [...]. W niniejszym postępowaniu nie będą badane kwestie związane z wszczęciem postępowania karnego. Reasumując Sąd stwierdza, że nie można mówić o tym, aby w sprawie dotyczącej zwrotu dotacji [...] dochodziło do naruszenia celów działania S. Zdaniem Sądu, żaden z celów wskazanych w Statucie S. – i to szeroko go interpretując, nie obejmuje sprawy związanej ze zwrotem opisanej dotacji. Tym samym należało uznać, że wniosek "S" o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym nie został w żaden sposób uzasadniony, że za jego udziałem przemawia interes społeczny. W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. ustawy odmówił dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania "S.", S." [...] oraz S. orzekając jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.