V SA/Wa 831/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-14

Skład orzekający: Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona wykaże, że pomimo posiadania pewnych dochodów i majątku, ponoszenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym (w tym w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej) prowadziłoby do uszczerbku w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych jej i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu jest uzasadnione, gdy strona, pomimo posiadania pewnych dochodów (wynagrodzenie za pracę, renta, sprzedaż mleka) i majątku (mieszkanie, nieruchomość rolna), ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny (dzieci, leczenie, edukacja, opłaty) i zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych. W takiej sytuacji, koszt profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza w kontekście wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, prowadziłby do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący K.Z. i J.Z. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w związku ze skargą na decyzję Ministra Finansów odmawiającą umorzenia należności z tytułu opłaty legalizacyjnej. Skarżący przedstawili swoją sytuację materialną, wskazując na dochody z pracy i renty, ale także na znaczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny (dzieci, leczenie, edukacja) i podstawowych potrzeb życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K.Z. i J.Z. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty legalizacyjnej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Wyrokiem z 29 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.Z. i J.Z. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty legalizacyjnej. Na urzędowym formularzu PPF z dnia 4 stycznia 2011 r. (data nadania) skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazali, iż gospodarstwo domowe prowadzą z córką i synem, posiadają mieszkanie o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych), nie posiadają natomiast zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku oświadczyli, że uzyskują dochody: K.Z. z tytułu wynagrodzenia za pracę [...] zł brutto, J.Z. z tytułu renty w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Dodatkowo wskazali na stałe wydatki na leczenie w wysokości [...] zł oraz koszty nauki córki w wysokości [...] zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Na wstępie zauważyć należy, iż zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe w związku z czym poniesienie przez nią choć części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez Strony kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie i winno znaleźć stosowanie w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. W innej sytuacji strona powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe. Biorąc pod uwagę treść wniosku o przyznanie prawa pomocy i jednocześnie obciążenie wynikające z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika oraz wobec faktu, iż skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 ustawy p.p.s.a), należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wskazać bowiem należy, iż skarżąca otrzymuje wynagrodzenie za pracę - [...] zł brutto, skarżący zaś rentę w wysokości [...] zł brutto. Dodatkowo K. i J. Z. otrzymują zapłatę za oddawane do spółdzielni mleczarskiej mleko, w średniej miesięcznej wysokości [...] zł (rachunek bankowy z dnia 12 listopada 2010 r., k. 70 akt sądowych). Skarżąca i jej mąż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i mają na utrzymaniu uczącą się córkę oraz bezrobotnego syna. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Z pisma skarżących z dnia 13 listopada 2010 r. wynika, iż wydatki rodziny wynoszą [...] zł miesięcznie (w tym, m.in. [...] zł - wyżywienie, [...] zł - edukacja córki, [...] zł - leczenie, [...] zł - opłaty za energię elektryczną, wodę opał i gaz). W ocenie Sądu podkreślić należy, że choć wnioskodawcy miesięcznie dysponują kwotą ponad [...] zł, to kwota ta wobec wysokości wydatków niezbędnych do utrzymania gospodarstwa domowego, niepracującego syna i uczącej się córki jest niewystarczająca do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym na podstawie art. 260 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło