V SA/Wa 831/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. A. H. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców (dalej: Rada) z [...] marca 2011 r., mocą której utrzymano w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z [...] sierpnia 2010 r. B.O. wystąpiła o nadanie statusu uchodźcy. Jako przyczynę ubiegania się o status uchodźcy podała obawę przed przemocą fizyczną i psychiczną ze strony sił zbrojnych K.. Decyzją z [...] listopada 2010 r. o numerze [...] Szef Urzędu postanowił umorzyć postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek będący przedmiotem rozpoznania w postępowaniu jest trzecim wnioskiem cudzoziemki o nadanie statusu uchodźcy i został złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, wydanej przez Radę w dniu [...] maja 2009 r. (numer [...]). Analiza danych zawartych we wniosku wskazuje, że jest on oparty na tych samych podstawach co poprzedni, w związku z czym należało uznać go za niedopuszczalny, stosownie do treści art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.) oraz umorzyć postępowanie administracyjne. Rozpatrując sprawę na skutek odwołania strony, decyzją z [...] marca 2011 r. o numerze [...], Rada utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu. Przyjmując ustalony w sprawie stan faktyczny, Rada zaakceptowała stanowisko organu pierwszej instancji, iż postępowanie winno zostać umorzone, bowiem wniosek jest niedopuszczalny z uwagi na stwierdzenie, że jest on oparty na tych samych przesłankach, które były rozpatrywane we wcześniejszym postępowaniu (obawa przed przemocą fizyczną i psychiczną ze strony sił zbrojnych państwa pochodzenia). Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż rola i obowiązek organu orzekającego sprowadza się w takiej sytuacji wyłącznie do zbadania podstaw, na których oparty jest kolejny wniosek i wydania decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku stwierdzenia, że po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Rada wskazała, iż wszelkie ustalenia w postępowaniu dokonane zostały na podstawie oświadczeń cudzoziemki oraz miarodajnych źródeł międzynarodowych zajmujących się oceną sytuacji społecznej i politycznej w różnych częściach świata. Podkreślono, że wskazywane przez stronę okoliczności zostały już wnikliwie zbadane podczas wcześniejszego postępowania, zaś w kolejnych wnioskach o nadanie statusu uchodźcy nie przedstawiła ona żadnych nowych, istotnych w postępowaniu okoliczności. Odnosząc się do dokumentacji załączonej do wniosku z [...] sierpnia 2010 r. organ stwierdził, iż materiały te nie dowodzą, iż skarżąca nie otrzymała pomocy od władz kraju pochodzenia, nie potwierdzają prześladowań ze strony F. Ponadto Rada wskazała na niską wiarygodność tego materiału, co uzasadnia moment włączenia go do akt i świadczy w ocenie organu o instrumentalnym traktowaniu procedury o nadanie statusu uchodźcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady z [...] marca 2011 r. cudzoziemka zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 1 oraz art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez umorzenie postępowania i uznanie wniosku za niedopuszczalny pomimo zasadniczej zmiany stanu faktycznego, a także art. 15 i art. 97 ust 1 pkt 1 tej ustawy poprzez odmowę udzielenia ochrony międzynarodowej; 2) istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a. Skarżąca podniosła, iż nie może wrócić do kraju pochodzenia, ponieważ obawia się o życie i bezpieczeństwo swoje i bliskich. Wskazała, iż jej problemy związane są z działalnością organizacji F. ([...]). Wielokrotnie pod jej adresem, a także jej partnera kierowane były groźby, wymuszano znaczne sumy pieniędzy pod groźbą skrzywdzenia, a nawet śmierci, partner był zatrzymany przez funkcjonariuszy F. Cudzoziemka podkreśliła, iż posiada informacje, że wciąż jest poszukiwana zarówno ona, jak również jej partner. Cudzoziemka zarzuciła organom bierność w postępowaniu, wskazała na lakoniczność uzasadnienia decyzji, a także na to, że przedstawione informacje o kraju pochodzenia są sformułowane bardzo ogólnie, bez podania źródła ich pochodzenia. W odpowiedzi na skargę Rada podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. W myśl art. 40 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wniosek jest niedopuszczalny, gdy: 1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim; 2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach; 3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek. Z akt sprawy wynika, że cudzoziemka złożyła do tej pory trzy wnioski o nadanie jej statusu uchodźcy oraz objęcie ochroną międzynarodową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pierwsze postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem z dnia [...] czerwca 2007 r. Decyzją Szefa Urzędu z [...] sierpnia 2008 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją Rady z [...] maja 2009 r. odmówiono skarżącej nadania statusu uchodźcy, odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzeczono o wydaleniu jej z terytorium Polski wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W toku postępowania organy ustaliły, że powodem wystąpienia o status uchodźcy było deklarowane zagrożenie ze członków organizacji F., którzy wymuszali od wnioskodawczyni i jej partnera środki finansowe. Po zebraniu materiału dowodowego organy przyjęły, iż cudzoziemka nie była zatrzymana, aresztowana ani skazana w kraju pochodzenia, nie należała do żadnych organizacji politycznych, religijnych, czy społecznych. Podnoszone zagrożenie ze strony organizacji F. nie miało – w ocenie organów – charakteru zindywidualizowanego i brak było podstaw by przypuszczać, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mogłoby dojść do jakiegokolwiek ataku agresji ze strony tej organizacji wobec skarżącej czy jej konkubenta. W konsekwencji uznano, że skarżąca nie spełnia przesłanek uchodźcy, określonych w Konwencji Genewskiej, nie zasługuje również na udzielenie jej ochrony międzynarodowej. Na decyzję Rady cudzoziemka złożyła skargę do sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 13 lipca 2010 r. o sygn. akt V SA/Wa 1288/09, oddalił skargę. Orzeczenie Sądu stało się prawomocne od dnia 13 sierpnia 2010 r. W dniu [...] lipca 2009 r. skarżąca złożyła drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy, zaś Szef Urzędu umorzył postępowanie w tej sprawie decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Rady z dnia [...] maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na tę decyzje Rady, z uwagi na wniesienie skargi z uchybieniem terminu. Postanowienie Sądu z dnia 26 stycznia 2011 r. o sygn. akt V SA/Wa 2565/10 stało się prawomocne od dnia 10 marca 2011 r. We wniosku będącym przedmiotem niniejszego postępowania skarżąca podała, iż chce pozostać na terytorium Polski, bowiem nie czuje się tutaj prześladowana, boi się wrócić do kraju pochodzenia z uwagi na groźby kierowane pod jej adresem. Podniosła również, iż była prześladowana i poddawana przemocy psychicznej ze strony sił zbrojnych K.. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stanowisko organów administracyjnych oparte na treści przepisu art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jest w ocenie Sądu w pełni uzasadnione. Zauważyć należy, iż podnoszone przez stronę podstawy ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy są tożsame i opierają się na subiektywnej obawie o bezpieczeństwo ze strony organizacji F. Wskazać w tym miejscu trzeba, iż zadaniem organów rozpatrujących kolejny wniosek cudzoziemca, złożony po zakończeniu wcześniejszego postępowania (w takim samym przedmiocie) decyzją o odmowie nadawania statusu uchodźcy, jest w pierwszej kolejności analiza wszystkich twierdzeń i dowodów jakie przedstawił skarżący pod kątem ewentualnej zmiany okoliczności sprawy, tj. zbadanie czy pojawiły się takie dowody, które mogłyby stanowić pozytywna przesłankę do nadania status uchodźcy. Zatem wobec stwierdzenia, że strona ponowie powołuje się na te same zdarzenia, nie przedstawiając jednocześnie nowych dowodów jakie mogłyby uprawdopodobniać ziszczenie się przesłanek pozytywnych, obowiązkiem organu jest zastosowanie przepisu jaki legł u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stanowisko takie jest również zgodne z treścią art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, w myśl których to regulacji, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Kontrolując legalność postępowania w niniejszej sprawie szczególnego podkreślenia wymaga, iż zadaniem organu jest zbadanie czy podnoszone przez stronę twierdzenia mają wpływ na zweryfikowanie wcześniejszego stanowiska w zakresie spełnienia przesłanek do nadania statusu uchodźcy określonych w Konwencji Genewskiej. Zatem, jeśli organ stwierdzi, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności nie mają wpływu na przyznanie statusu uchodźcy, nie można doszukiwać się po jego stronie obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Powyższe odnieść należy do twierdzeń cudzoziemki, iż nadal istnieje zagrożenie ze strony jakichś osób, które kontaktowały się z jej matką, by uzyskać informacje, gdzie obecnie się znajduje. Skoro zatem podnoszone przez skarżącą okoliczności nie zostały uwzględnione w postępowaniu prowadzonym na skutek pierwszego wniosku, to te same okoliczności, choćby nadal trwały w odczuciu cudzoziemki, nie mogą stać się podstawą do uznania zasadności wniosku w kolejnym postępowaniu. Stwierdzić również należy, iż skarżąca nie przedstawiła takiego dowodu, który potwierdzałby, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mogłaby być narażona na prześladowanie, czy też represje. W związku z tym zmiana decyzji w przedmiocie zgody na pobyt tolerowany również nie mogła mieć miejsca. Dołączony do wniosku dokument stanowiący zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa takim dowodem być nie może, bowiem nie świadczy on o zagrożeniu zasługującym na ochronę międzynarodową, a więc ochronę o odmiennym charakterze, od tej jakiej udziela wewnętrznie dane państwo, w związku z zagrożeniem o charakterze kryminalnym. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, wobec czego zarzut cudzoziemki w tym zakresie uznać należało za chybiony. Podnieść trzeba, iż przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, a obie decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu zawierają uzasadnienia spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie doparzył się też innych uchybień ze strony organów orzekających, w tym dotyczących naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania administracyjnego. Sprawa, zdaniem Sądu, została przeanalizowana w stopniu wystarczającym do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.