V SA/Wa 833/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-08-26
Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne powinien być uwzględniony w oparciu o stawkę minimalną dla spraw dotyczących należności pieniężnych, czy też dla spraw, w których zaskarżona decyzja nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych należności, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty pieniężnej co do zasady?Ratio decidendi
Sąd zasądził koszty nieopłaconej pomocy prawnej, uznając, że w sprawie zaskarżono decyzję o odmowie umorzenia należności pieniężnej, co uzasadnia zastosowanie stawki minimalnej przewidzianej dla spraw, w których decyzja nie rozstrzyga o wysokości należności, a jedynie o braku podstaw do umorzenia co do zasady. Sąd odrzucił argumentację pełnomocnika o zastosowaniu stawki dla spraw dotyczących należności pieniężnych, powołując się na orzecznictwo NSA.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2008 r. odrzucił skargę J. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą umorzenia należności z tytułu składek. Na wniosek skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej. Wyznaczony pełnomocnik, radca prawny P. B., poinformował o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Zasądzono ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. B. kwotę 236,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy p o s t a n a w i a : - zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz radcy prawnego P. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 236,60 zł (dwieście trzydzieści sześć złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 39,60 zł (trzydzieści dziewięć złotych i sześćdziesiąt groszy) oraz kwotę 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika.
Postanowieniem z 7 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. W. na decyzję działającego w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Prezesa tego Zakładu z [...] stycznia 2008 r.
Na wniosek skarżącej strony przyznane zostało - postanowieniem z 16 czerwca 2008 r. - prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej.
Pismem z 18 sierpnia 2008 r. wyznaczony pełnomocnik - radca prawny P. B. - poinformował, że nie znajduje podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, iż świadczona pomoc nie została opłacona. Jednocześnie wskazał, iż podstawą zasądzenia wynagrodzenia winny być przepisy § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b w zw. z § 6 pkt 5 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), dalej: rozporządzenie.
Rozpoznając wniosek należało zwarzyć, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest powołane wyżej rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4. Stawki minimalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym zostały określone w Rozdziale 4 rozporządzenia.
W myśl § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia omawiane stawki są różnicowane wedle przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja o odmowie umorzenia należności pieniężnej, przyjąć należało dla wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego stawkę minimalną określoną w punkcie "c" powyższego przepisu, tj. 240 zł. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych należności, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty pieniężnej co do zasady. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 89/08 ponosząc, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu.
Wobec powyższego nie można było przyjąć dla obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika, zaproponowanej przez niego w piśmie procesowym z 18 sierpnia 2008 r. podstawy ustalenia stawki minimalnej, tj. przyjąć, iż przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest należność pieniężna (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia).
Z kolei, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit b rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik został ustanowiony w czasie, kiedy biegł termin do wniesienia skargi kasacyjnej, celem jej sporządzenia i wniesienia, a więc nie brał on udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji. Stawka minimalna w niniejszej sprawie - zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c - wynosi: 240 zł, zaś 75% tej stawki - 180 zł.
Jednocześnie stosownie do treści § 16 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Rozpoznając wniosek zasadnym okazało się również zasądzenie innych udokumentowanych wydatków poniesionych przez pełnomocnika, tj. opłaty skarbowej w kwocie 17 zł, opłaconej przelewem w dniu 12 sierpnia 2008 r. (art. 250 p.p.s.a. in fine), k. 70 akt sadowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy udzielonej z urzędu nie zostały opłacone, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło