V SA/Wa 835/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant: - sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych: oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez K.T. (dalej: "Skarżąca", "Strona" lub "Wnioskodawczyni") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. jest decyzja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: "KRRiT" lub "organ") z [...] lutego 2016 r., nr [...], uchylająca własną decyzję nr [...] z [...] listopada 2014 r. w części dotyczącej zaległości za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. we wskazanej wysokości i umarzająca postępowanie administracyjne tym w zakresie oraz utrzymująca decyzję organu I instancji w części odmawiającej umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: K.T. wniosła [...] stycznia 2014 r. (data wpływu wniosku do organu) o umorzenie zaległości w płatności opłaty abonamentowej. Poinformowała, że po sprzedaży domu w 2009 r. wyrejestrowała odbiorniki rtv w 2009 r. w urzędzie pocztowym, nie posiada jednak potwierdzenia dokonania tej czynności. Przez prawie 4 lata jej rodzina mieszkała w wynajętym mieszkaniu, później u teściów. Wtedy zagubione zostało potwierdzenie wyrejestrowania odbiorników, zaś poczta nie jest w stanie potwierdzić tej czynności. Po przeprowadzce do nowego domu ponownie zarejestrowała odbiorniki i płaci abonament. Wniosła o uznanie przedstawionej sytuacji jako przypadku losowego, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych i umorzenie należności. Pismem z [...] lutego 2014 r. KRRiT wezwała Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o dokumenty pozwalające ustalić wysokość dochodów uzyskiwanych w jej gospodarstwie domowym, a ponadto poinformowano ją o przesłankach przemawiających za umorzeniem zaległości w płatności opłat abonamentowych. W dniu [...] marca 2014 r. do akt dołączono pismo Skarżącej, w którym ponownie poinformowała KRRiT, że wnosi o umorzenie należności nie z powodu względów społecznych wynikających z sytuacji materialnej, ale z powodu szczególnego przypadku losowego i zagubienia potwierdzenia wyrejestrowania odbiorników. Przypomniała, że wyrejestrowała urządzenia rtv w 2009 r. w urzędzie pocztowym, z uwagi na przeprowadzki nie posiada jednak potwierdzenia dokonania tej czynności (poczta zaś nie jest w stanie jej potwierdzić). Wnioskodawczyni podkreśliła, że po wprowadzeniu do nowego domu ponownie zarejestrowała odbiorniki i od 2103 r. płaci abonament. Decyzją [...] z [...] listopada 2014 r. KRRiT odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 października 2014 r. w wysokości 1.252,60 zł wraz z odsetkami w wysokości 411,54 zł. W uzasadnieniu wskazała na art. 10 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014r., poz. 1204) i wyjaśniła, że w sprawie nie ma podstaw, by stwierdzić, że w przypadku Skarżącej wystąpiły przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Organ stwierdził, że przyznanie ulgi w postaci umorzenia lub rozłożenia zaległości na raty może być stosowane tylko w sytuacjach wyjątkowych, których ocena opiera się na obiektywnych kryteriach, a nie na subiektywnym przekonaniu Strony o zasadności jej zastosowania - ma charakter nadzwyczajny i w związku z tym okoliczności uzasadniające jej zastosowanie również muszą mieć charakter wyjątkowy. Umorzenie zaległości abonamentowej jako wyjątek od zasady powszechności uiszczania opłat abonamentowych może być stosowane jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Działając w ramach uznania administracyjnego organ stwierdził brak przesłanek do umorzenia należności. W związku z treścią decyzji Wnioskodawczyni złożyła wniosek do KRRiT o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego KRRiT decyzją [...] z [...] lutego 2016 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy, z wyjątkiem zaległości za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., która uległa przedawnieniu. W uzasadnieniu organ wskazał, że rozstrzygnięcie to nie oznacza, że KRRiT rozpoznając ponownie sprawę doszła do odmiennych wniosków w aspekcie merytorycznej oceny spełnienia przez Skarżącą przesłanek uprawniających do umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. W postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dokonując ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ podzielił stanowisko, będące podstawą do odmowy umorzenia zaległości z tytułu abonamentu. Organ doszedł do przekonania, że opisywana przez Skarżącą sytuacja, w szczególności przeprowadzki i zagubienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (której to czynności poczta nie jest w stanie potwierdzić) nie stanowi szczególnego przypadku losowego, który przemawiałby za umorzeniem abonamentu. Organ wyjaśnił, że badanie, czy należność z tytułu abonamentu została wobec Strony skarżącej naliczona prawidłowo pozostaje poza zakresem kognicji KRRiT, która może w ramach przysługujących jej uprawnień umorzyć lub rozłożyć na raty zaległość w wysokości wykazywanej przez wierzyciela, którym jest operator wyznaczony, tj. Poczta Polska S.A. Organ zauważył ponadto, iż z informacji przekazanej przez Pocztę Polską S.A. wynika, iż Skarżąca zarejestrowała odbiornik 4 stycznia 2006 r. (nr INI [...]) przy ul. [...] w J. i odbiornik ten nadal nie jest wyrejestrowany. Przedstawione przez Skarżącą twierdzenia i dowody dotyczące płatności związanej z nr INI [...] związane są z odbiornikami zarejestrowanymi od 31 marca 2013 r. przez S.G. w J. przy ul. [...]. Ponadto organ wyjaśnił, że KRRiT zobowiązana była rozpoznać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o stan prawny i faktyczny na dzień podjęcia decyzji. Ponieważ uzyskano od wierzyciela informację, że należności abonamentowe za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. wygasły wskutek przedawnienia, zdaniem organu brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w tym zakresie z uwagi na jego bezprzedmiotowość Organ podkreślił, że bada zasadność wniosku o umorzenie zaległości z tytułu opłat abonamentowych i podejmuje decyzję o umorzeniu bądź odmowie umorzenia w odniesieniu do zaległości istniejącej na dzień podjęcia rozstrzygnięcia. Od decyzji tej Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wskazując, że zaskarża rozstrzygniecie to w zakresie odmowy umorzenia abonamentu. Zarzuciła organowi niezasadne nieuwzględnienie wniosku o umorzenie zaległości z tytułu abonamentu rtv oraz nierzetelne i niedbałe prowadzenie postepowania. Wskazała na uchybienia uzasadnienia decyzji (w tym omyłki pisarskie). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje: Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718, ze zm., dalej: p.p.s.a.) a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle przedstawionych kryteriów Sąd stwierdza, że kontrolowana decyzja wad takich nie zawiera i tym samym wniesiony środek nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy przede wszystkim wskazać należy, że Skarżąca ubiegała się o umorzenie zaległych opłat abonamentowych, a zatem należy przyjąć, że uznawała ich istnienie. Przedmiotem postępowania jest decyzja o odmowie umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych wraz z odsetkami. Sąd bada zatem sprawę w zakresie możliwości umorzenia tych należności, pod kątem spełniania przez Stronę skarżącą wymogów wynikających z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz.1204, dalej: "ustawa"). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Sformułowanie "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest uznaniu i ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Co więcej okoliczności wskazane w tym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że organy były w pełni uprawnione do uznania, że we współczesnych realiach społeczno-gospodarczych przeprowadzka sama w sobie nie stanowi wyjątkowego zdarzenia losowego i sytuacji nadzwyczajnej. Jest to zdarzenie dotykające z różną częstotliwością ogół obywateli. W tej sytuacji w ramach uznania administracyjnego KRRiT uprawniona była do stwierdzenia, że okoliczność taka sama w sobie w wynikających z akt w realiach sprawy nie przemawia za zasadnością umorzenia zaległego abonamentu. Po wtóre Sąd stwierdza, że zgodnie z ogólnymi regułami dowodowymi dowody na potwierdzenie określonych twierdzeń przedstawia strona twierdząca. Skarżąca utrzymuje, że wyrejestrowała odbiorniki rtv w 2009 r. Rzecz jednak w tym, że okoliczności takiej nie jest w stanie obiektywnie wykazać ani sama Skarżąca, ani nie może tego potwierdzić poczta. Zagubienie (ewentualne zagubienie) dowodu wyrejestrowania odbiornika w wyniku przeprowadzki nie sposób przy tym uznać za wyjątkową sytuację wynikającą z przypadku losowego przemawiającą za umorzeniem należności publicznych. Zdarzenie takie jest pochodną zawinionego zaniechania a nie okolicznością niezależną od Strony, losową, nieprzewidywalną. Podnoszony przez Skarżącą w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia prawa przejawiający się w naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. nie może zostać uwzględniony. Skarżąca miała obiektywna możliwość zapoznania się z materiałami sprawy. Sąd nie stwierdza przy tym naruszenia przez KRRiT procedury w sposób przesadzający o konieczności uchylenia kontrolowanego rozstrzygnięcia. Niewątpliwie decyzja zawiera także wskazywane w skardze omyłki pisarskie. Uchybienia te nie są jednak tego rodzaju, by wpływały na istotę rozstrzygnięcia (odmowę umorzenia należności i umorzenie postępowania w zakresie należności przedawnionych) i wymagały wyeliminowania kontrolowanej decyzji i przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego. Mogą zostać skorygowane przez organ w drodze sprostowania omyłek. Zawarte w skardze zarzuty przewlekłego postępowania stały się przedmiotem innego, prawomocnie zakończonego postępowania sądowo-administracyjnego. Argumenty skargi nie są tego rodzaju, by w toku badania legalności decyzji konieczne było wydanie orzeczenia kasatoryjnego. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.