V SA/Wa 84/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2010 r. sprawy ze skargi O. P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oraz stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności do udzielenia zgody na pobyt tolerowany i nakazania opuszczenia terytorium RP. oddala skargę Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest skarga O. P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] października 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2007r. orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz o stwierdzeniu, że brak jest przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany i nakazie opuszczenia terytorium RP. Decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny: Decyzją z [...] października 2001r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców odmówił cudzoziemce nadania statusu uchodźcy. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] grudnia 2001r. utrzymała w mocy ww. decyzję. Decyzją z [...] czerwca 2005r. Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu cudzoziemki z terytorium RP. W listopadzie 2005r. cudzoziemka wróciła do M. i następnie w dniu [...] stycznia 2007r. powróciła nielegalnie do Polski. W dniu [...] maja 2007 r. O. P. złożyła po raz drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy. We wniosku podał, iż jest obywatelką M., narodowości [...] oraz że ubiegała się już o nadanie statusu uchodźcy. Cudzoziemka oświadczyła, że w 2000 r. w M. nastąpiła zmiana ustroju i wówczas zarabiała ona niecałe 45 dolarów, mąż stracił pracę w fabryce z powodu jej likwidacji. Kwota 45 dolarów nie wystarczała na utrzymanie i na kształcenie dzieci. Dlatego też cała rodzina cudzoziemki wyjechała z M. do Polski, ponieważ wnioskodawczyni znała trochę język rosyjski i w związku z tym łatwiej było jej się w Polsce zaadaptować. Wyjaśniła także, że w dacie wniosku jej syn rozpoczął studia [...] w K. W Polsce wnioskodawczyni chciałaby dalej handlować odzieżą i z tego się utrzymywać. Podczas przesłuchania w dniu [...] lipca 2007 r. (przesłuchanie prowadzone było za zgodą strony w języku polskim i rosyjskim, a protokół, jako zgodny ze złożonymi zeznaniami, skarżąca podpisała) cudzoziemka podtrzymała powyższe wyjaśnienia dotyczące przyczyn opuszczenia M. oraz wskazała, że już jej dwoje dzieci studiuje. Cudzoziemka stwierdziła, iż chce wykształcić dzieci, aby miały lepsze życie. Decyzją z [...] sierpnia 2007 r., właściwy w sprawie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił cudzoziemce nadania statusu uchodźcy i stwierdził, że brak jest przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP oraz nakazał opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie podała żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Decyzją z [...] października 2009r., wydaną w wyniku złożonego odwołania, Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2009r. W uzasadnieniu decyzji w całości podzieliła argumentację organu I instancji i wskazała, iż cudzoziemka w trakcie prowadzonego postępowania nie przedstawiła żadnych okoliczności wskazujących na to, że była prześladowana z przyczyn, o których mówi Konwencja Genewska. Rada do Spraw Uchodźców powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśniła, iż Konwencja Genewska umożliwia ochronę uchodźców, ujmowanych w przepisach tej konwencji, rygorystycznie i wąsko. Nie mieszczą się tu ani wypadki poszukiwania możliwości osiedlenia z przyczyn ekonomicznych, ani legalizacja pobytu z przyczyn osobistych (np. założenie rodziny, integracja w społeczności polskiej). Osiągnięciu tych celów służą inne procedury legalizacyjne, nie zaś postępowanie o nadanie statusu uchodźcy. Organ II instancji wskazał, iż w oparciu o przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowania i zebrane w sprawie dowody nie można uznać cudzoziemki za uchodźcę w rozumieniu Konwencji Genewskiej. Orzekając o odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany Rada do Spraw Uchodźców wyjaśniła, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia wnioskodawczyni nie byłaby narażona na prześladowanie ani innego rodzaju represje. Skarżąca nie wskazała przesłanek znalezienia się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń wymienionych w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom, ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2003r., Nr 128 poz. 1176) w związku z postanowieniami Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r. Ponadto zdaniem organu odwoławczego skarżąca w toku postępowania o nadanie jej statusu uchodźcy nie uprawdopodobniła, że spełnia warunki, które uzasadniałyby udzielenie jej ochrony uzupełniającej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie cudzoziemka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców oraz decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2007r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających, jej zdaniem, istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a." przez naruszenie zasady szybkości postępowania; - art. 15 k.p.a. przez naruszenie dwuinstancyjności postępowania oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, choć zachodziły przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji w zakresie wszystkich form ochrony, zwłaszcza ochrony uzupełniającej i pobytu tolerowanego; - art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony i niezgromadzenie materiału dowodowego w dostatecznym stopniu oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu [...] maja 2010 r., na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżąca podniosła, iż jej mąż jest osobą chorą i nie może wrócić do M., natomiast sama skarżąca bardzo schudła i również jest pod kontrolą lekarską. Wyjaśniła także, iż nie ma środków finansowych na życie w kraju pochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz.U. z 1997r., Nr 119, poz. 515) i Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz.U. z 1991r., Nr 119, poz. 517) oraz k.p.a., Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty skargi O. P. nie znajdują uzasadnienia. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim. Stosownie do postanowień art. 1 lit. A pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że - w świetle tych postanowień - chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych. Art.1 A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy i podkreślenia wymaga to, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych, ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko, nie nadaje się bowiem statusu uchodźcy ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia. Skarżąca składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy nie powołała żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać twierdzenie, że skarżąca była osobą prześladowaną z którejkolwiek wyżej powołanych przesłane. Przeciwnie skarżąca w toku postępowania o nadanie statusu uchodźcy powoływała tylko przyczyny ekonomiczne, które popchnęły ją i jej rodzinę do opuszczenia swojego kraju pochodzenia. Zgodnie z informacjami, uzyskanymi podczas wywiadu przeprowadzonego w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy, cudzoziemka nie angażowała się w działalność polityczną na terytorium swojego kraju pochodzenia, natomiast znajdowała się w trudnej sytuacji materialnej (osobistej). Powyższe dowodzi, iż skarżąca nie poszukuje w rzeczywistości ochrony przed zagrożeniem ze strony władz swojego kraju, lecz stara się zalegalizować swój pobyt w Polsce. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż skarżąca procedurę uchodźczą traktuje w sposób instrumentalny, jako sposób zalegalizowania swojego długotrwałego pobytu w Polsce. Zdaniem Sądu, organy obu instancji trafnie podniosły, iż informacje zawarte we wniosku wskazują, że motywem wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy była jego sytuacja osobista. Zgodzić się należy z Radą do Spraw Uchodźców, która wskazała, iż dla celów legalizacji pobytu cudzoziemki w Polsce, służą inne procedury legalizacyjne, nie zaś postępowanie o nadanie statusu uchodźcy. Prawidłowo również organy obydwu instancji orzekły, co do braku zasadności udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany. W art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP ustawodawca stanowi, że cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie: 1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.; 1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu; 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca. Wbrew twierdzeniom skarżącej organy administracyjne obydwu instancji badały, czy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżąca byłaby zagrożona poddaniem torturom lub nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu, a także czy byłaby zmuszona do pracy, pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego lub ukarana bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 roku, co też znalazło odzwierciedlenie w decyzji organów obydwu instancji. Analiza materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wykazała, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 48 ust. 1 w związku z art. 15, a także przesłanki z art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Wobec Cudzoziemki nie zostały podjęte żadne działania ze strony władz państwowych w jej kraju pochodzenia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby powyżej cytowane przepisy. Sama wnioskodawczym nie wykazała rzeczywistego indywidualnego ryzyka doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury i inne określone w art. 15 cyt. ustawy lub indywidualnej przesłanki, która mogłaby świadczyć, że jej powrót do kraju pochodzenia powodowałby zagrożenie prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, mogłaby zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszona do pracy lub pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarana bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Reasumując, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Decyzja w niniejszej sprawie wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. - wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej (art.7 k.p.a.). Odnosząc się do zarzutów dotyczącego naruszenia art. 12 k.p.a. należy zauważyć, że jest on tyle uzasadniony, iż organ odwoławczy nie działał w sprawie szybko. Jednakże naruszenie tego przepisu nie miało wpływu na wynik sprawy, a tym bardziej istotnego wpływu, a tylko takie naruszenie przepisów postępowania mogłoby doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) należało oddalić skargę jako niezasadną.