V SA/Wa 840/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. i N. Ch. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... lutego 2008 r. Nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu 1 kwietnia 2008 r. skarżący złożyli na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 12 września 2008 na wezwanie Sądu uzupełnili braki formalne wniosku poprzez jego własnoręczne podpisanie oraz wskazanie zakresu wniosku - zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, iż są cudzoziemcami, nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących, zarządzeniami z dnia 30 września 2008 r. wezwano ich do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania i nadesłanie stosownych dokumentów. W piśmie z dnia 12 listopada 2008 r. skarżący oświadczyli, iż uzyskują pomoc -dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy - do zamieszkiwania poza ośrodkiem dla cudzoziemców w wysokości 20 zł dziennie dla dwóch osób. Wynajmują mieszkanie na podstawie umowy najmu - czynsz, woda, gaz i prąd wliczone są w cenę płatności za mieszkanie. Leczą się w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA. Dwa razy zostali wyposażeni w ubrania przez Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców. Środki finansowe pozostałe po opłaceniu mieszkania wydatkują na wyżywienie. Nie posiadają innych źródeł utrzymania na terytorium RP, nie posiadają rachunku bankowego ani lokat. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...)• Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Biorąc pod uwagę powyższe oraz mając na uwadze sytuację majątkową skarżących pozostających na wyłącznym utrzymaniu państwa polskiego, nie posiadających poza pomocą socjalną żadnych dochodów ani oszczędności pieniężnych, należało uznać, iż zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.