V SA/Wa 840/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-29

Skład orzekający: Andrzej Kania, Beata Krajewska, Krystyna Madalińska-Urbaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych została wydana prawidłowo, gdy organ uznał, że nowe okoliczności faktyczne ujawnione po wydaniu decyzji nie istniały w dniu jej wydania?
Ratio decidendi
Organ błędnie uznał, że wyniki kontroli przeprowadzonej po wydaniu decyzji ostatecznej nie stanowią nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji. Nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz były nieznane organowi, uzasadniają wznowienie postępowania i uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
B. N. złożyła w 2004 r. wniosek o przyznanie płatności za zalesienie gruntów rolnych. Po kontroli w 2006 r. stwierdzono rozbieżności w powierzchni zalesienia działki. W wyniku wznowienia postępowania organ uchylił wcześniejszą decyzję i przyznał płatność w nowej wysokości. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, wskazując na niewłaściwość organu wznowienia. Po kolejnym wznowieniu organ odmówił uchylenia decyzji, argumentując, że kontrola z 2008 r. nie stanowiła nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji ostatecznej z 2007 r. Prezes ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR z lutego 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z sierpnia 2009 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych; uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...]. W dniu [...] listopada 2004 r. B. N. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności za zalesienie gruntów rolnych o pow. [...] ha. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Kierownik BP ARiMR w P. przyznał wnioskodawczyni płatność dla zadeklarowanej powierzchni. W dniu [...] sierpnia 2006 r. została przeprowadzona kontrola realizacji planu zalesienia w gospodarstwie wnioskodawczyni. Podczas tej kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni zalesienia zlokalizowanego na działce rolnej D (działka ewidencyjna Nr [...]). Stwierdzono, iż powierzchnia zalesienia na tej działce wyniosła [...] ha podczas gdy powierzchnia tej działki, deklarowana we wniosku przez B. N. wynosiła [...] ha. W związku z powyższym w dniu [...] stycznia 2007 r. Kierownik BP ARiMR w P. wydał postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego, dotyczącego wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych złożonego przez B. N.. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, w dniu [...] czerwca 2007 r., Kierownik BP ARiMR wydał decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej z dnia [...] sierpnia 2005 r. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zwróciła uwagę na rozbieżności pomiędzy mapą a wypisem z rejestru gruntów. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Dyrektor [...] OR ARiMR utrzymał ww. decyzję w mocy. Następnie pismem z dnia 15 stycznia 2008 r. strona zwróciła się do Kierownika BP ARiMR o przeprowadzenie ponownej kontroli powierzchni zalesienia działki Nr [...]. Ponowna kontrola wykonana w dniu [...] marca 2008 r. wykazała, że powierzchnia zalesienia na działce nr [...] wynosi [...] ha. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Kierownik BP ARiMR wznowił postępowanie w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. uznając, że wyniki ponownej kontroli z dnia [...] marca 2008 r. stanowią nowe okoliczności w sprawie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Kierownik BP ARiMR uchylił ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. i przyznał wnioskodawczyni płatności w nowej wysokości. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że podczas kontroli z dnia [...] sierpnia 2006 r. wskazała granice działki ewidencyjnej posługując się aktualną mapą wydaną przez Starostwo Powiatowe w P. W protokole pokontrolnym opisała natomiast przyczyny powstania rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną. Po rozpoznaniu odwołania strony Dyrektor [...] OR ARiMR uchylił ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. w całości i umorzył postępowanie I instancji wskazując, iż postępowanie zostało wznowione przez niewłaściwy organ. Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wniosku strony i następnie w dniu [...] sierpnia 2009 r. wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu organ wskazał bowiem, że kontrola z dnia [...] marca 2008 r. została przeprowadzona już po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2007 r. – zatem stan faktyczny ustalony w wyniku tej kontroli nie istniał w dniu wydania tej decyzji. Tymczasem w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. jest mowa o okolicznościcach faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora [...] OR ARiMR. Organ odwoławczy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie analogicznie jak organ I instancji podkreślając, że stan faktyczny ustalony podczas kontroli z dnia [...] marca 2008 r. nie istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2007 r. W skardze na powyższą decyzję Prezesa ARiMR skarżąca podniosła, że decyzja ta nie uwzględniła wyników kontroli z dnia [...] marca 2008 r. Zakwestionowała stanowisko organów, iż wyniki tej kontroli nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ kontrola ta została przeprowadzona już po wydaniu decyzji ostatecznej. Skarżaca ustosunkowała się również do różnic w powierzchni zalesienia stwierdzonych w czasie kontroli przeprowadzonych na jej działce. W odpowiedzi na skargę. Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie poddtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z mocy art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Na gruncie skargi wniesionej przez B. N. podkreślenia wymaga, iż przedmiotem zaskarżenia była decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydaną na podstawie art. 151 §1 pkt 1 kpa, a więc decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym. Dlatego też, niezależnie od zawartej w skardze argumentacji, Sąd zobowiązany był do rozważenia, czy po wydaniu postanowienia z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...], o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie z wniosku B. N. o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych za 2004 r., zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2007 r. o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. - organ prawidłowo przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W tym zakresie Sąd dopatrzył się w działaniu organu administracji naruszenia norm prawa materialnego i przepisów postępowania, które skutkowały uwzględnieniem skargi. Przede wszystkim, w ocenie Sądu, organ błędnie rozważał jako "nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nie znaną organowi wydającemu tę decyzję" wyniki kontroli z dnia [...] marca 2008 r. Ostatecznie organ przyjął, iż wyniki te potwierdzają stan na gruncie na dzień przeprowadzenia tej kontroli, a więc nie istniejący w dniu wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. W konsekwencji organ stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Tymczasem, jak to wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału, na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 kpa "istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nie znaną organowi, który wydał decyzję" była różnica pomiędzy powierzchnią ewidencyjną działki nr [...] zmierzoną na rastrze mapy ewidencyjnej ([...] ha) a powierzchnią tej działki wykazaną w części opisowej EGiB ([...] ha). Okoliczność ta, istniejąca już w dniu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r., wyszła na jaw w dniu [...] maja 2009 r. przedstawiona jednoznacznie w Notatce służbowej A. B.-starszego specjalisty ARiMR BP B. O tym, iż jest to okoliczność istotna świadczyć może sformułowany przez pracownika ARiMR-u wniosek, że: "Istnieje błąd gruby w EGiB dotyczący działki nr [...]. Błąd ten mógł mieć znaczenie przy deklaracji we wniosku powierzchni wykonanego zalesienia przez producenta rolnego w sytuacji, gdy producent przy deklaracji opierał się o część opisową EGiB przyjmując powierzchnię ewidencyjną działki jako [...] ha i odejmując od niej powierzchnię starego lasu wynoszącą około [...] ha ... otrzymał powierzchnię wykonanego zalesienia równą [...] ha". Rozbieżności w mapach ewidencyjnych wpływające na ocenę zalesionych powierzchni sygnalizowane były już w Protokole z czynności kontrolnych z [...] marca 2008 r. w rubryce XIV. Uwagi inspektora terenowego, a więc także po wydaniu decyzji dotychczasowej. Jakkolwiek sama Skarżąca już na etapie pierwszej kontroli z [...] sierpnia 2006 r. próbowała tłumaczyć wykazywane przez organ różnice w powierzchniach zadeklarowanych i zalesionych nieprawidłowościami w mapach oraz wynikającymi z nich konfliktami z właścicielami działek sąsiednich, to okoliczności te nie były wyjaśniane przez organ na żadnym etapie postępowania. Jak przyjmuje się w piśmiennictwie, okoliczności faktyczne z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. traktowane są jako nieznane organowi także wtedy, gdy mimo zgłaszania przez stronę nie zostały objęte postępowaniem wyjaśniającym (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz bieżący do art. 145 kpa, LEX/el. 2010). Ta sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż spełnione zostały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który wymaga by kumulatywnie: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody zostały ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, okoliczności te i dowody istniały już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, dla organu były nowymi dlatego, że nie były mu wcześniej znane. W konsekwencji istnieją podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej w oparciu o art. 151§ pkt 2 k.p.a. Uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r., w której Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia [...] czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, iż wydając nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy organ winien prowadzić postępowanie według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania przed organem pierwszej instancji i kierując się zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7, 77 i 80 k.p.a. rozważyć wszystkie ujawnione w sprawie okoliczności. Szczególnego podkreślenie wymaga art. 8 k.p.a., zwłaszcza że w dotychczasowym toku postępowania administracyjnego ilość wznawianych postępowań i wydawanych decyzji, w ocenie Sądu, nie sprzyjała realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło