V SA/Wa 843/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Asesor WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Sylwia Wojtkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich - uchyla zaskarżoną decyzję - Pismem z 31 sierpnia 2007 r., uzupełnionym pismem z 22 listopada 2006 r., F. K. (zwany dalej: "Skarżącym") wniósł o wzruszenie decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (zwanego dalej: "Kierownikiem Urzędu" z [...] września 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich w trybie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwany dalej: "k.p.a."). Skarżący wskazał, iż tytułem przyznania uprawnień kombatanckich, jest jego wysiedlenie wraz z rodzicami w listopadzie 1940 r. ze wsi P. i pobyt w obozie w D. Podkreślił, iż inni mieszkańcy jego wsi, którzy ubiegali się o przyznanie uprawnień kombatanckich takie uprawnienia otrzymali. Do wniosku załączył oświadczenia świadków C. L., S. S., E. S. oraz E. S. Kierownik Urzędu decyzją z [...] grudnia 2007 r. nr [...] - wydaną na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o kombatantach") - odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu wskazał, iż wzruszenie decyzji administracyjnej może nastąpić jedynie w trybie i przypadkach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednym z takich wyjątków jest art. 154 § 1 k.p.a. w myśl którego - decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Kierownik Urzędu uznał, iż w sprawie została spełniona jedna z dwóch koniecznych przesłanek do wzruszenia decyzji w tym trybie tj. decyzja Kierownika Urzędu z [...] września 2006 r. jest decyzją ostateczną. Natomiast nie została spełniona przesłanka druga tj. nie przemawia za jej uchyleniem interes społeczny lub słuszny interes strony, ponieważ słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności wyrażona w art. 6 k.p.a. zobowiązuje organu administracji do działania na podstawie przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe uwagi Kierownik Urzędu stwierdził, że nie można uznać za wiarygodne oświadczeń świadków - S. Z., S. S. i J. P., ponieważ zarówno IPN Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów jak i Główna Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu Wydział Ekspertyz i Opracowań nie posiadają w swoich zasobach materiałów na podstawie których możliwe byłoby potwierdzenie przeprowadzenie akcji przesiedleńczej z miejscowości P. i pobytu strony w obozie w D. Także oświadczenia świadków - E.S. oraz E. S. w ocenie organu nie stanowią przesłanki do uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich stronie. Na końcu Kierownik Urzędu stwierdził, iż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wnikliwy z rozpatrzeniem całego materiału dowodowego stosowanie do treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 4 stycznia 2008 r. Skarżący powtórzył, iż był wysiedlony wraz z rodzicami z P. i z pewnością przebywał w obozie w D. Kierownik Urzędu decyzją z [...] lutego 2008 r. - wydaną na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach - utrzymał w mocy ww. decyzję własną z [...] grudnia 2007 r. W jej uzasadnieniu powtórzył argumentację z decyzji I instancji. Dodatkowo podkreślił, iż w toku obecnego postępowania organ nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie bada czy w sprawie mają zastosowanie przesłanki wymienione w art. 154 k.p.a., które w jego opinii w sprawie nie zachodzą. W skardze z 3 marca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż błędnie ustalenia organu co do faktu wysiedlenia ludności z P. w 1940 r., którego teren - jak większości okolicznych miejscowości - był przeznaczony na poligon wojskowy. Dodał, iż cała jego rodzina jest umieszczona w książce autorstwa A. D. "[...]. Zaznaczył, iż pierwotnie w książce tej była podana błędna data wysiedlenia P., która została sprostowana. Zaznaczył także, iż przedstawieni przez niego świadkowie byli wysiedleni razem z nim i są osobami wiarygodnymi. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana pod tym względem kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uwzględnienia skargi, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 154 k. § 1 k. p. a. - decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Niewątpliwie decyzją Kierownika Urzędu z [...] września 2006 r. żadna ze stron postępowania administracyjnego nie nabyła prawa, ponieważ w postępowaniu tym Skarżącemu odmówiono przyznania uprawnień kombatanckich. Jeżeli chodzi o warunki, na jakich może dojść do uchylenia lub zmiany decyzji zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. stwierdzić należy, iż możliwość wzruszenia decyzji wchodzi w rachubę, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zastosowanie przez ustawodawcę spójnika "lub" oznacza, że wystarczające są racje interesu społecznego bądź też jedynie wzgląd na słuszny interes strony. Wymagania interesu społecznego lub słusznego, a więc kwalifikowanego, interesu strony powinny być ustalone w danej sprawie i muszą nabrać konkretnej treści, wynikającej ze stanu faktycznego i prawnego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 sierpnia 1999 r, sygn. akt I SA 1906/98, LEX nr 48663). Ocena, czy i w jakim zakresie obie z przesłanek wzruszenia decyzji określone w art. 154 § 1 k.p.a. przemawiają za jej wzruszeniem, należy do obowiązków organu administracyjnego, który winien to ocenić po przeprowadzeniu niezbędnego postępowania wyjaśniającego. Postępowanie w tym zakresie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki określone w art. 154 § 1 k.p.a., uzasadniające uchylenie bądź zmianę decyzji. Ponadto zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ uznał, iż Skarżący nie wykazał jakichkolwiek okoliczności, by za wzruszeniem ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Równocześnie w decyzji z [...] grudnia 2007 r. stwierdził, że brak jest materiałów na podstawie których możliwe byłoby potwierdzenie przeprowadzenie akcji przesiedleńczej z miejscowości P. i pobytu Skarżącego w obozie w D. Odnosząc się do powyższego stanowiska organu wskazać należy, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, iż istnieją materiały - książka A.D. "[...] dowodzące wysiedlenia wsi P. w 1940 r., co więcej - Skarżący podnosi w skardze, iż jego rodzinna została w tej publikacji wymieniona imiennie (str. 133). Podkreślić przy tym należy, iż publikacja ta jest znana Kierownikowi Urzędu, ponieważ powoływał się na nią w decyzji z [...] marca 2005 r. Zatem stwierdzić należało, iż stan faktyczny w sprawie nie został ustalony w sposób niewątpliwy zgodnie z art. 7 k.p.a. Odnosząc się natomiast do stanowiska organu, iż Skarżący nie wykazał interesu społecznego lub słusznego interesu strony, stwierdzić należy, iż interes ten Skarżący w swych pismach wskazywał jako żądanie potraktowania jego osoby na równi z innymi osobami (jego sąsiadami), którym z tego samego tytułu i w tej samej sytuacji, w przeciwieństwie do niego, przyznano uprawnienia kombatanckie. Żądanie Skarżącego znajduje źródło w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zgodnie z którym - wszyscy są równi wobec prawa. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Wobec powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja narusza art. 7 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ rozważy przesłanki wymienione w art. 154 § 1 k.p.a. w ten sposób, aby odnosiły się one do prawidłowego ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Ponadto w sprawie została naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 10 k.p.a. - organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W przedmiotowej sprawie zarówno przed wydaniem decyzji I instancji, jak też w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy, Kierownika Urzędu nie poinformował Skarżącego o prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym naruszył art. 10 § 1 k.p.a. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Mając na względzie, iż zaskarżona decyzja pozbawiona jest cechy wykonalności, Sąd nie orzekł w kwestii wstrzymania jej wykonania.