V SA/Wa 844/12
WyrokWSA w Warszawie2012-07-12
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Piotr Kraczowski, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej i uchylił decyzję ostateczną, stwierdzając, że beneficjent nie spełniał wymogu minimalnej powierzchni użytków rolnych (3 ha) z powodu zalesienia części działki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wznowiły postępowanie i uchyliły decyzję o przyznaniu renty strukturalnej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie faktycznej powierzchni użytków rolnych na działce ewidencyjnej nr [...]. Kontrole terenowe i kontrola metodą FOTO wykazały, że powierzchnia ta wynosiła poniżej wymaganego progu 3 ha, co było spowodowane zalesieniem części działki, które istniało już w momencie składania wniosku o rentę. Akceptacja wyników kontroli FOTO przez skarżącego potwierdziła te ustalenia.Stan faktyczny
Skarżący S. R. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej, deklarując przekazanie 3,70 ha użytków rolnych. Po przyznaniu renty i jej późniejszych zmianach, kontrola wykazała, że na jednej z działek faktyczna powierzchnia użytków rolnych wynosiła 1,00 ha, a pozostała część była zalesiona. Organ wznowił postępowanie, uchylił decyzję o przyznaniu renty i odmówił jej przyznania, uznając, że skarżący nie spełnił wymogu minimalnej powierzchni 3 ha. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji organu odwoławczego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania renty, opierając się na wynikach kontroli FOTO z 2008 r. zaakceptowanych przez skarżącego oraz kontroli z 2010 r. Skarżący złożył kolejną skargę, zarzucając ignorowanie wytycznych WSA i brak przeprowadzenia wnioskowanego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego [...] w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu renty strukturalnej i odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę.
S. R. (dalej: skarżący) wystąpił 8 lipca 2008 r. z wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej. W oświadczeniu o posiadanych i zadeklarowanych do przekazania działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wskazał powierzchnię 3,70 ha użytków rolnych do przekazania, na którą składały się dwie działki ewidencyjne: o numerze [...] – o powierzchni całkowitej 2,11 ha, powierzchni użytków rolnych 1,63 ha i powierzchni innej 0,48 ha oraz o numerze [...] – powierzchni całkowitej działki 2,07 ha, powierzchni użytków rolnych 2,07 ha, powierzchni innej 0,00 ha.
Postanowieniem z [...]sierpnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Kierownik Biura) stwierdził, że skarżący spełnia warunki niezbędne do uzyskania renty strukturalnej.
Skarżący 16 października 2008 r. złożył zmianę do wniosku o przyznanie renty strukturalnej oraz dokumenty potwierdzające fakt przekazania gospodarstwa i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej.
Decyzją z [...] listopada 2008 r. Kierownik Biura przyznał skarżącemu rentę strukturalną od miesiąca października 2008 r. do miesiąca listopada 2017 r. w wysokości 954,44 zł. Wysokość renty strukturalnej była następnie dwukrotnie zmieniana decyzjami Kierownika Biura: z [...] marca 2009 r. – od miesiąca marca 2009 r. w wysokości 1.012,65 zł oraz z [...] marca 2010 r. – od miesiąca marca 2010 r. w wysokości 1.059,44 zł.
W dniu 28 kwietnia 2010 r. przeprowadzono kontrolę metodą inspekcji terenowej na działce ewidencyjnej nr [...], która wykazała zawyżenie powierzchni użytków rolnych zadeklarowanych we wniosku o 1,07 ha. W sporządzonych raportach z czynności kontrolnych wskazano, iż powierzchnia użytków rolnych wynosi 1,00 ha (we wniosku zadeklarowano 2,07 ha), zaś pozostała część działki porośnięta jest lasem, wobec czego użyto kodu pokontrolnego RS 12, który oznacza iż na przejętych użytkach rolnych nie jest prowadzona działalność rolnicza.
Postanowieniem z [...] września 2010 r. Kierownik Biura wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej.
Pismem z 29 września 2010 r. skarżący wyjaśnił, iż będąc właścicielem spornej działki – którą przekazał synowi W. R. – nie dokonywał nasadzeń drzew na gruncie, zaś pojedyncze rosnące tam drzewka są samosiejkami, z uwagi na to, że działka znajduje się w bliskim sąsiedztwie z lasem. Oświadczył jednocześnie, iż na działce tej, na której rosła trawa, prowadził wypas hodowanych przez siebie zwierząt. Skarżący podkreślił, iż w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej sporna działka o pow. 2,07 ha stanowiła grunty orne oraz pastwiska trwałe, co zostało potwierdzone postanowieniem organu stwierdzającym spełnienie wymogów do przyznania renty. Nadto zarzucił, iż przy kontroli na miejscu nie był obecny ani on, ani jego syn, jako obecny właściciel gruntów, wobec czego kontrolujący wskazał w raporcie, iż nie stwierdza żadnych uchybień, nie ma żadnych zastrzeżeń ani uwag. Następnie skarżący 27 października 2010 r. złożył pismo w którym wystąpił o przesłuchanie kontrolujących w charakterze świadków, dopuszczenie dowodu z opinii biegłego leśnika, dopuszczenie dowodu z oględzin spornej nieruchomości, dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety oraz o przesłuchanie skarżącego w charakterze strony postępowania.
Decyzją z [...] grudnia 2010 r. – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) – Kierownik Biura uchylił decyzję własną z [...] listopada 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej oraz uchylił decyzje własne o zmianie wysokości renty strukturalnej z [...] marca 2009 r. i z [...] marca 2010 r., orzekając jednocześnie o odmowie przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w oparciu o wyniki kontroli na miejscu stwierdzono, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej na części przekazanych użytków rolnych, bowiem faktycznie nie były one użytkami rolnymi, W konsekwencji Kierownik Biura uznał, iż skarżący wprowadził w błąd organ przyznający świadczenie poprzez podanie nieaktualnej powierzchni przekazanych użytków rolnych. Powierzchnia użytków rolnych zadeklarowana do przekazania we wniosku o przyznanie renty strukturalnej wynosiła 3,70 ha, natomiast powierzchnia faktyczna użytków rolnych przekazana w ramach renty strukturalnych wynosi – w ocenie organu – 2,63 ha. Kierownik Biura podkreślił, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 109, poz. 750 ze zm.; dalej: rozporządzenie z 19 czerwca 2007 r.) – renta strukturalna zostaje przyznana do przekazanej powierzchni użytków rolnych. Użytkami rolnymi są grunty sklasyfikowane jako użytki rolne w Ewidencji Gruntów i Budynków, tzn. grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami, grunty pod rowami. Organ wskazał, iż zgodnie z przepisami ustawy z 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne, właściciel gruntów ma obowiązek aktualizowania danych w Ewidencji Gruntów i Budynków w terminie 30 dni od zdarzenia skutkującego koniecznością zmiany tych danych. Zdaniem Kierownika Biura skarżący nie dokonał zaktualizowania omawianych danych i wprowadził w błąd organ przyznający rentę strukturalną, podając nieaktualne dane dotyczące posiadanej i przekazanej powierzchni użytków rolnych. W konsekwencji organ uznał, iż nie został spełniony warunek zawarty w § 4 pkt 5 oraz § 6 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia z 19 czerwca 2007 r., co skutkuje odmową przyznania renty strukturalnej.
Odnosząc się do wyjaśnień skarżącego oraz wniosków dowodowych skarżącego Kierownik Biura podniósł, iż z powodu nieobecności beneficjenta podczas wizyty na terenie gospodarstwa pomiar działki został wykonany samodzielnie przez inspektorów, wskazując jednocześnie, iż prawidłową lokalizację działki umożliwia posiadany przez inspektorów sprzęt pomiarowy. Natomiast z uwagi na nieobecność przejmującego – W. R., skarżący został poinformowany o możliwości ewentualnego podpisu oraz przekazania mu raportu dla przejmującego. Organ zaznaczył przy tym, iż w przedmiotowej sprawie kluczowym zapisem w raporcie był pomiar powierzchni użytków rolnych, który nie był korygowany i takie same wartości zostały wskazane w kopii raportu, który otrzymał skarżący. Kierownik Biura wskazał, iż według wyjaśnień inspektora, na działce ewidencyjnej zmierzone zostało wszystko, co można było zakwalifikować jako użytki rolne, zgodnie z “Instrukcją stanowiskową dla inspektorów terenowych realizujących kontrole na miejscu z tytułu Rent Strukturalnych PROW 2007-2013". Słowo "las" wpisane w uwagi jest jedynie określeniem użytkowania na działce obszaru, który nie został ujęty podczas pomiaru. Ustosunkowując się do podnoszonych przez skarżącego wyników kontroli obszarowej przeprowadzonej w jego gospodarstwie z 2 października 2008 r., która nie stwierdziła lasu na deklarowanych działkach rolnych, organ wyjaśnił, iż kontrola ta została przeprowadzona na podstawie zdjęcia ortofotomapy wykonanego wiosną 2008 r., gdzie na działce ewidencyjnej nr [...] stwierdzono łącznie 1,07 ha użytkowania kwalifikującego się do płatności obszarowej, zaś na pozostałej części znajdują się zadrzewienia.
Kierownik Biura stwierdził nadto, iż nie uwzględnił zgłoszonych wniosków dowodowych, bowiem dysponuje dowodami w sprawie w postaci: raportów z kontroli na miejscu sprawy obszarowej z 2008 r. i raportu z kontroli beneficjenta i przejmującego renty strukturalnej z 28 kwietnia 2010 r., dokumentacją fotograficzną na płycie CD oraz szkicami pomiaru działek rolnych. Zatem dowody, o których przeprowadzenie wniesiono, nie mają znaczenia dla sprawy, bowiem zostały już stwierdzone innymi dowodami. W tym zakresie Kierownik Biura wskazał, iż dokonanie oględzin w terenie i przesłuchanie wnioskodawcy na okoliczność podjętych działań na tym gruncie po 28 kwietnia 2010 r. pod kątem zgodności zapisów z protokołu kontroli z aktualnym stanem i ewentualnym przywróceniem gruntu w kierunku jego wykorzystania do produkcji rolnej jest bezzasadne, bowiem stwierdzałoby stan na dzień dokonania oględzin a nie wykonania kontroli i wydania decyzji o przyznaniu renty.
W odwołaniu z 17 stycznia 2011 r. skarżący wniósł o uchylenie decyzji Kierownika Biura. W uzasadnieniu podniósł, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, została podjęta przedwcześnie, bez przeprowadzenia wnioskowanego postępowania dowodowego. Wskazał w szczególności na rozbieżności pomiędzy protokołem kontroli przeprowadzonej 28 kwietnia 2010 r. znajdującym się w aktach administracyjnych, a tym jaki otrzymał skarżący. Podniósł także, że czynności kontrolne odbywały się bez udziału W. R., który nie podpisał się pod protokołem i w związku z tym nie mógł ustosunkować sie do jego sprzecznej treści, nie został również przesłuchany na tę okoliczność. Skarżący zarzucił, iż mimo jego wniosku, nie zostali przesłuchani również kontrolujący, którzy 28 kwietnia 2011 r. sporządzili sprzeczny raport w tej sprawie noszący znamiona fałszowania istotnej dokumentacji w sprawie. Powyższe okoliczności sprawiły, iż nie można było zweryfikować sposobu, w jaki kontrolujący przyjęli, że na działce nr [...] jest ponad 1 ha lasu.
Decyzją z [...] lutego 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 11 października 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 917/11 uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w W. z [...] lutego 2011 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Dyrektor Oddziału rozpoznając sprawę na skutek odwołania naruszył przepisy prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy. Sąd wyjaśnił, że istotą sporu pomiędzy stronami jest ustalenie właściwego, zgodnego ze stanem rzeczywistym areału użytków rolnych znajdujących się na działce ewidencyjnej nr [...] w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Sąd podkreślił, że nie jest to spór prawny, lecz czysto faktyczny, ponieważ chodzi o stan rzeczy jaki istniał w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Sąd przypomniał, iż jednym z wymogów przyznania renty strukturalnej jest to, by w dniu wydania decyzji w tym przedmiocie powierzchnia przekazywanych gruntów użytkowanych rolniczo wynosiła nie mniej niż 3 ha. Tak więc dla ustalenia czy zasadnie organ wzruszył w trybie nadzwyczajnym decyzję o przyznaniu renty strukturalnej konieczne jest wykazanie, iż skarżący nie przekazał łącznie takiej powierzchni użytków rolnych, które są wymagane. Wykazanie takie musi być poparte dowodami, tak by bez żadnej wątpliwości stwierdzone zostało, że w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej nie były spełnione warunkujące ją przesłanki.
W ocenie Sądu akta administracyjne zgromadzone w sprawie takiej okoliczności bezsprzecznie nie wyjaśniają. Zarówno w raportach z czynności kontrolnych, jak również w zapadłych decyzjach brakło wskazania na jakiej podstawie dokonano przyjęcia, iż drzewa znajdujące się na spornej działce rosły tam również w chwili przekazania gruntów, najpóźniej w dniu przyznania renty strukturalnej. Sąd wskazał, że w zaskarżonej decyzji podniesiono, iż "stwierdzony podczas kontroli na miejscu stan użytkowy gruntów miał miejsce w dniu przekazywania gospodarstwa, bowiem świadczą o tym zdjęcie satelitarne wykonane przed przekazywaniem gospodarstwa i przyznania renty strukturalnej (...)". Przy czym nie zostało wyjaśnione o jakie zdjęcia satelitarne chodzi, brak jest również odpowiedniej dokumentacji w aktach niniejszej sprawy na potwierdzenie takiego ustalenia. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by Dyrektor Oddziału analizował akta postępowania z wniosku skarżącego o przyznanie płatności obszarowych na 2008 r., gdzie znajduje się raport z kontroli gospodarstwa rolnego przeprowadzonej 2 października 2008 r. wraz z dokumentacją fotograficzną. Organ odwoławczy nie wyjaśnił skarżącemu, czy badał prawidłowość decyzji Kierownika Biura w tym zakresie oraz jakimi metodami posłużył się dla potwierdzenia poprawności wyliczeń. Sąd nie zgodził się by tą istotną dla sprawy okoliczność stwierdzać jak ujmuje to organ "szacunkowo". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest również wyjaśnia, czy prowadzący kontrolę na miejscu posiadali takie kompetencje by ustalić, że stwierdzone 28 kwietnia 2010 r., "zadrzewienia" znajdowały się na spornej działce również w dacie wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej.
Sąd przyznał rację skarżącemu, iż organ nie przeprowadził wnioskowanych przez niego dowodów, które mogły wyjaśnić powstałe wątpliwości. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynikało jednoznacznie by organ analizował protokoły kontroli obszarowej i załączony materiał fotograficzny obrazujący sporną działkę w dacie sprzed jej przekazania, a co istotne brak jest wyjaśnienia na jakiej podstawie uznał, że wnioskowane przez skarżącego dowody nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym Sąd wskazał, by organ rozpoznając ponownie sprawę zbadał jaką powierzchnię użytków rolnych skarżący faktycznie przekazał w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor [...] Oddziału ARiMR decyzją z [...] lutego 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura z [...]grudnia 2010 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej nie spełniał wymogu posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha użytków rolnych. Niższą od wymaganej powierzchnię użytków rolnych dowiodły wyniki kontroli na miejscu na działce ewidencyjnej nr [...] przeprowadzonej 28 kwietnia 2008 r. Z analizy wyników tej kontroli wynika, że gospodarstwo rolne skarżącego w dniu składania wniosku o przyznanie renty stanowiło 2,63 ha użytków rolnych. Organ raz jeszcze przeanalizował wyniki kontroli FOTO wykonanej w październiku 2008 r. w gospodarstwie skarżącego na okoliczność ustalenia powierzchni gruntów rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności obszarowej. Wyniki kontroli FOTO dokonanej w roku złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej i na 41 dni przed wydaniem decyzji o przyznaniu renty nie odbiegają w sposób istotny od wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej 2 października 2010 r. w odniesieniu do kwalifikowanej do płatności powierzchni użytków rolnych na działce ewidencyjnej nr [...]. Mianowicie kontrola FOTO na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. całkowitej 2,07 ha, do płatności obszarowej (OB) oraz płatności do gruntów rolnych użytkowanych w niekorzystnych warunkach gospodarowania i utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej (ONW) zakwalifikowała 1,07 ha, w tym 0,26 ha uprawy na użytkach rolnych i 0,81 ha trwałe użytki zielone. Wyniki kontroli FOTO zostały zaakceptowane przez skarżącego własnoręcznym podpisem notatki z 20 listopada 2008 r. ze spotkania inspektora wykonującego kontrolę z producentem rolnym w sprawie omówienia wyników kontroli zrealizowanej metodą FOTO. Kontrola metodą FOTO polega na wykonaniu fotografii zagospodarowania na działkach ewidencyjnych/rolnych na miejscu i następnie wyliczeniu powierzchni sposobu użytkowania na odnośnych działkach przy wykorzystaniu ortofotomapy, która stanowi najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów. Następnie organ odwoławczy przedstawił w formie tabeli zestawienie dotyczące deklarowanej we wniosku o przyznanie renty strukturalnej do przekazania powierzchnię użytków rolnych (2,07 ha) oraz powierzchnię użytków rolnych przekazaną z uwzględnieniem kontroli FOTO w 2008 r. (1,07 ha) i wyników kontroli na miejscu w 2010 r. (1,00 ha) na działce ewidencyjnej nr [...]. Powyższe wykazało, że skarżący nie spełniał warunku posiadania gospodarstwa rolnego o minimalnej powierzchni użytków rolnych uprawniających przyznanie renty strukturalnej w świetle przepisów ww. rozporządzenia, tj. co najmniej 3,00 ha.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących niewiarygodności protokołu z kontroli na miejscu organ wskazał, że 7 kwietnia 2011 r. zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu (BKM) Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR o ustosunkowanie się do tych zarzutów i o wyjaśnienie. BKM podjęło decyzję o przeprowadzeniu ponownej kontroli na miejscu na działce ewidencyjnej nr [...], którą wykonało 13 kwietnia 2011 r. Z przesłanego przy piśmie z 19 kwietnia 2011 r. raportu wynika, że na kontrolowanej działce stwierdzono 1,42 powierzchni użytkowanej rolniczo, tj. o 0,42 ha więcej niż podczas kontroli z 28 kwietnia 2010 r. Pomimo tej różnicy BKM utrzymuje, że pomiary z obu kontroli są prawidłowe, gdyż obrazują stan użytków rolnych na działce ewidencyjnej nr [...] na dzień przeprowadzania kontroli. Zwiększenie powierzchni użytkowania rolniczego na działce ewidencyjnej nr [...] po kontroli na miejscu przeprowadzonej 28 kwietnia 2010 r. było wynikiem wykarczowania zadrzewień. Tak więc dla sprawy wniosku o przyznanie renty strukturalnej pozostają ustalenia kontroli na miejscu przeprowadzonej na działce ewidencyjne 28 kwietnia 2010 r. Organ podkreślił, że okres od złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej do dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu to upływ zaledwie niespełna dwóch lat. Mając na względzie ten okres w żaden sposób nie można zaprzeczyć, że stwierdzone podczas kontroli na miejscu zadrzewienia na działce ewidencyjnej nr [...] nie mają więcej niż 2 lata. Wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej przez uprawnionych i wyspecjalizowanych inspektorów w dostatecznym stopniu odzwierciedlają stan faktyczny, który ponadto obrazują załączone do protokółu zdjęcia. Końcowo organ wskazał, że jakiekolwiek zarzuty do wyników kontroli na miejscu nie mają uzasadnienia jeśli weźmie się pod uwagę wyniki kontroli FOTO w odniesieniu do działki nr [...] z 2008 r., i które były zaakceptowane przez skarżącego, to zakres rolniczego użytkowania tej działki pokrywa się w wynikach obu kontroli.
Skarżący 13 marca 2012 r. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy Dyrektorowi [...] Oddziału ARiMR do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że organ odwoławczy faktycznie zignorował argumentację WSA w Warszawie zawartą w wyroku z 11 października 2011 r. Skarżący podkreślił, że nadal aktualne pozostają zarzuty zawarte w odwołaniu z 17 stycznia 2011 r., ponieważ nadal nie przeprowadzono wnioskowanego postępowania dowodowego. Decyzja ta opiera się m.in. na protokole kontroli z 28 kwietnia 2010 r., który zawiera inne zapisy w raporcie otrzymanym przez skarżącego i znajdującym się w aktach sprawy. W raporcie w aktach jest zapis – "łąka i grunt rolny zajmują powierzchnię 1 ha pozostała część działki porośnięta jest lasem" nr fotografii 1,2,3 jest skreślony i wpisane są inne trzy oznaczenia, a raporcie skarżącego nie ma takiego zapisu i jest pozostawiony zapis: 1,2,3. Do tego organ nie odniósł się w zaskarżonej decyzji.
Skarżący ponownie podniósł, że czynności kontrolne odbywały się bez udziału W. R. właściciela nieruchomości. Ponadto w raporcie dwukrotnie skreślono imię "W.", nadpisano "S.". Skarżący zarzucił, że powyższego raportu nie otrzymał W. R. przez co nie mógł ustosunkować się do jego sprzecznej treści, nie został również przesłuchany na tą okoliczność. Ponadto nie zostali przesłuchani również kontrolujący, którzy 28 kwietnia 2011 r. sporządzili sprzeczny raport w tej sprawie noszący znamiona fałszowania istotnej dokumentacji w sprawie. Powyższe okoliczności sprawiły, iż nie można było zweryfikować sposobu, w jaki kontrolujący przyjęli, że na działce nr [...] jest ponad 1 ha lasu. Podobnie nie zostały przeprowadzone inne wnioski dowodowe skarżącego (dowód z opinii biegłego leśnika, biegłego geodety, oględzin nieruchomości z udziałem jego obecnego właściciela). Skarżący postawił także zarzuty dotyczące niewłaściwego przygotowania akt administracyjnych sprawy poprzez brak zszycia i ponumerowania. Zarzucił również, że zdjęcia satelitarne nie są precyzyjne, a ich sporządzenie czasowe nie pokrywa się z stanem na 13 listopada 2008 r. Reasumując skarżący stwierdził, że organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego nowego dowodu w tej sprawie, a mimo to wydał taką samą decyzję jak uchylona przez WSA w Warszawie, dlatego zaskarżona decyzja winna być uchylona z tych samych powodów co poprzednia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie jest zasadna.
Wskazać należy na wstępie, iż zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy przy tym rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą.
Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, iż wytyczne wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 października 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 917/11 zostały wykonane prawidłowo, a zaskarżone decyzje organów obu instancji wydano bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że organ nie przeprowadził wnioskowanych przez niego dowodów, które mogły wyjaśnić powstałe wątpliwości. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynikało jednoznacznie by organ analizował protokoły kontroli obszarowej i załączony materiał fotograficzny obrazujący sporną działkę w dacie sprzed jej przekazania, a także brakowało wyjaśnienia na jakiej podstawie uznał, że wnioskowane przez skarżącego dowody nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd uznał, że w uzasadnieniu zaskarżonej organ odwoławczy dokonał wystarczających i przekonywujących ustaleń faktycznych, które pozwalają stwierdzić, że skarżący nie wypełnił warunku pozwalającego na przyznaniu mu renty strukturalnej o jakim mowa w § 4 pkt 5 rozporządzenia z 19 czerwca 2007 r. – rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (...), jeżeli łącznie spełnia m.in. warunek przekazania gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha (...).
Przede wszystkim Sąd wskazuje, że w wyniku kontroli na miejscu z 28 kwietnia 2010 r. u przejmującego gospodarstwo rolne W. R. oraz u beneficjenta renty strukturalnej skarżącego stwierdzono, że na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni całkowitej 2,07 ha wchodzącej w skład przekazywanego gospodarstwa tylko powierzchnię 1,00 można było zakwalifikować do użytku rolnego. Pozostała część tej działki stanowiła wieloletni las. Jak wynika z załączonych do akt administracyjnych sprawy zdjęć nr 1,2,3 znajdujących się na płycie CD, należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że rosnące części działki rolnej drzewa to kilkuletni las, który nie mógł – z uwagi krótki upływ czasu od daty złożenia wniosku tj. 8 lipca 2008 r. do daty kontroli z 28 kwietnia 2010 r. – pojawić się dopiero po 8 lipca 2008 r., na co wskazuje kilkumetrowa wysokość i grubość pni drzew. Zatem nie mogły to być, jak twierdzi skarżący co najwyżej 1,5 roczne nasadzenia/samosiewy, ponieważ te byłby mało widoczne. Ponadto powyższy stan działki ewidencyjnej nr [...] w okresie rozpatrywania wniosku i przyznania renty strukturalnej skarżącemu potwierdzają wyniki kontroli FOTO z października 2008 r. wykonanej na potrzeby weryfikacji wniosku o przyznanie płatności obszarowych złożonego przez skarżącego. Według tej kontroli na działce nr [...] tylko powierzchnia 1,07 ha kwalifikowała się do płatności obszarowej, tj. powierzchnia zbliżona jaka została stwierdzona podczas kontroli na miejscu wykonanej w kwietniu 2010 r. Sąd zauważa, że w przeciwieństwie do uchylonej decyzji z [...] lutego 2010 r., organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2012 r. powołał się na powyższe wyniki kontroli FOTO, które zostały bezspornie uznane przez skarżącego własnoręcznym podpisem w znajdującej się w aktach sprawy notatce z 20 listopada 2008 r. ze spotkania z producentem w sprawie omówienia wyników kontroli zrealizowanej metodą FOTO (wiersz 1 i 2 tabeli). Dokument ten jednoznacznie wskazuje, że skarżący 20 listopada 2008 r. zgodził się z wynikami kontroli, a więc potwierdził, iż sporna działka jest zgodna z ortofotomapą i zaakceptował fakt, że powierzchnia stwierdzona wynosi 1,07 ha.
Mając na uwadze powyższą dokumentację zdjęciową oraz uznanie przez skarżącego w listopadzie 2008 r. wielkości działki nr [...] nadającej się do płatności Sąd uznał, że organ odwoławczy mógł odstąpić od przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego w odwołaniu (dowód z opinii biegłego leśnika, biegłego geodety, kolejnych oględzin nieruchomości), ponieważ stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Poza tym Sąd zauważa, że organ odwoławczy 13 kwietnia 2011 r. wykonał na skutek zarzutów skarżącego odnoszących się do kontroli na miejscu przeprowadzonej 28 kwietnia 2010 r., ponownej kontroli na miejscu. Powtórzona kontrola na miejscu stwierdziła na działce nr [...] powierzchnię 1,42 ha wolną od zadrzewień, tj. o 0,42 ha większą od ustaleń poprzedzającej kontroli. Udokumentowanie fotograficzne poszczególnych części działki nr [...] podczas obu kontroli daje przekonanie, że w międzyczasie przed kontrolą przeprowadzoną 13 kwietnia 2011 r. część zadrzewień na działce została wykarczowana. Tym samym – jak trafnie stwierdza organ w odpowiedzi na skargę – o ile ustalenia kontroli na miejscu wykonanej 13 kwietnia 2010 r. będą miały znaczenie przy ustalaniu powierzchni użytków rolnych dla bieżących dopłat bezpośrednich lub dla potrzeb innych programów pomocowych UE, to jednak do ustalenia stanu faktycznego powierzchni użytków rolnych na działce nr [...] na dzień przekazywania gospodarstwa w ramach przyznania renty strukturalnej skarżącemu mogą być brane pod uwagę tylko wyniki poprzedzającej kontroli na miejscu z 28 kwietnia 2010 r., podczas której stwierdzono powierzchnię 1,00 ha nadającą się do użytkowania rolniczego. Wiek lasu na pozostałej części działki uprawnia do jednoznacznego stanowiska, że gospodarstwo rolne skarżącego w dniu składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej i w dniu przekazywania nie stanowiło minimalnej powierzchni użytków rolnych tj. 3,00 ha wymaganej przepisami prawa do przyznania renty strukturalnej, bo faktycznie stanowiło powierzchnię 2,63 ha użytków rolnych. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego organy zasadnie wznowiły postępowanie w sprawie prawomocnej zakończonej decyzją Kierownika Biura z [...] listopada 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej, uchyliły pierwotną decyzję i wydały decyzję o odmowie przyznania renty strukturalnej skarżącemu.
Sąd odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazuje, że zarzuty te nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy. W odniesieniu do zarzutu skarżącego, że W. R. nie brał udziału w kontroli na miejscu, Sąd wskazuje, że kontrole na miejscu wykonywane w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, o których stanowi rozporządzenie Komisji Nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE l 368 z 23.12.2006 r.), nie są oględzinami w rozumieniu przepisów k.p.a. Są to kontrole wykonywane są przez jednostki merytoryczne Agencji tzw. Biura Kontroli na Miejscu lub inne jednostki organizacyjne. Ponadto przy dokonywaniu tych czynność kontrolnych nie jest wymagalny udział rolnika. Zgodnie bowiem z zapisem art. 13 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006, w zakresie pomocy ze środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, w sprawie ma zastosowanie rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, ze zm.). Natomiast stosownie do jego postanowień, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane jeżeli nie zagrozi to celowi kontroli (art. 23a, art. 28). W rozpatrywanej sprawie należy podzielić stanowisko organu, że taka sytuacja nie wystąpiła. Nie można zatem uznać, że obecność W. R. mogłaby mieć wpływ na wynik pomiaru działek rolnych czy też na stwierdzenie w jaki sposób są użytkowane. Natomiast skarżący jak wynika z raportu kontroli z 28 kwietnia 2010 r. o kontroli został powiadomiony.
Pozostałe zarzuty dotyczące wymienionych różnic w zapisach raportów w żaden sposób nie wpływają na zasadność wydania zaskarżonej decyzji, bowiem wpisanie błędnego imienia "W.", a następnie jego poprawienie na "S." należy traktować jako oczywistą omyłkę pisarską. Natomiast samo inne określenie numeracji zdjęć poprzez skreślenie "1,2,3" i ich ponowny opis w raz z kodem RS12 w protokole znajdującym się w aktach sprawy, nie zmienia postaci rzeczy, że skarżący w protokole został powiadomiony, że powierzchnia stwierdzona działki nr [...] wynosi 1,00 ha.
Reasumując Sąd uznał, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane bez naruszenia przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz bez naruszenia przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło