V SA/Wa 846/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia [...] stycznia 2014r., nr [...]; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. J. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...], Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił B. K. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 7.423,13 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ze stanu faktycznego sprawy (rolnik po latach 2004, 2005, 2006 i 2007 nie złożył kolejnego wniosku o dopłaty na 2008 r. oraz nie wniósł uwag i wyjaśnień do prowadzonego postępowania administracyjnego) wynika uprawdopodobnienie faktu zaprzestania przez B. K. prowadzenia działalności rolniczej na obszarze objętym zobowiązaniem ONW. Decyzja zawierała pouczenie, iż Stronie przysługuje - w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia - prawo wystąpienia z wnioskiem do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o ponowne rozpatrzenie sprawy. W powyższym terminie, 12 maja 2009 r., do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek B. K., datowany 7 maja 2009 r., o: "ponowne rozpatrzenie sprawy a zarazem prośba o umorzenie" (akta adm. k- 34). Pismem z dnia [...] maja 2009 r. organ zwrócił się do Strony o określenie zakresu żądania, w odpowiedzi na które B. K. pismem z dnia [...] maja 2009 r. wskazał, iż: "prosi o ponowne rozpatrzenie prośby o rozłożenie na raty" ( akta adm. k- 32). Pismem z dnia [...] września 2009 r. organ wezwał Stronę do uzupełnienia wniosku o rozłożenie na raty o wymagane dokumenty a wobec braku odpowiedzi poinformował B. K. pismem z dnia [...] lutego 2011 r., iż jego wniosek o rozłożenie na raty został pozostawiony bez rozpatrzenia w trybie § 8 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności ....(Dz.U. z 2010 r., Nr 258, poz. 1747). Pismem z dnia [...] października 2013 r.(akta ad. k – 19) B. K. prosił o: "przesunięcie terminu zapłaty lub umorzenie" i został przez organ ponownie zobowiązany do określenia zakresu swego żądania (pismo Prezesa ARiMR z [....] października 2013 r.). Pismem z dnia [...] października 2013 r. B. K. poprosił o "umorzenie kwoty która była wymierzona" a w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. uzupełnił ten wniosek szeroko opisując swoją tragiczną sytuację życiową, zdrowotną i osobistą (akta ad. k- 17, 14). Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił umorzenia należności w wysokości 7.423,13 zł wymaganej wraz z odsetkami ustalonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania B. K. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. K. przedstawił swoją dramatyczna sytuację życiową ale dał także wyraz niezrozumieniu istoty sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie w uzasadnieniu stwierdzając, iż nie ma podstaw do umorzenia ustalonej kwoty na gruncie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności, bowiem trudna sytuacja strony nie stanowi przesłanki umorzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnienia sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa). Zgodnie z art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną. Art. 135 natomiast daje Sądowi możliwość stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Analizując zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Sąd stwierdza, iż zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania w takim stopniu, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu pismo B. K. z dnia [...] maja 2009 r., zostało złożone do organu w terminie i zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2009 r., ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności oraz zawierało jednoznaczny wniosek Strony "o ponowne rozpatrzenie sprawy". B. K. występował bez pełnomocnika. Dotrzymanie przez niego ustawowego terminu na zgłoszenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skierowanie tego wniosku do właściwego organu i sprecyzowanie żądania już w pierwszym zdaniu (o treści zgodnej z pouczeniem) winno prowadzić organ do stwierdzenia, iż intencją Strony jest ponowne rozpatrzenie sprawy. Jakkolwiek w dalszej części pisma B. K. pisał także o umorzeniu należności i rozłożeniu jej na raty, to daje to tylko dowód jego bezradności i niezrozumienia istoty instytucji prawnych, do których się odwoływał. Organ miał wiedzę o stanie zdrowia i sytuacji życiowej Strony. [...]. W tej sytuacji organ powinien uwzględnić pierwszy zgłoszony wniosek, najdalej idący i równocześnie najkorzystniejszy dla Strony, a zatem ponownie rozpatrzeć sprawę. Doszło zatem do naruszenia art. 127 § 3 kpa oraz art. 16 § 1 kpa, bowiem pomimo złożenia w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ uznał, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], uzyskała walor ostateczności (akta adm. k- 35) i nie skierował sprawy do jej ponownego rozpatrzenia. Sąd dopatrzył się także naruszenia art. 6 kpa wyrażającego zasadę praworządności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art.135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.