V SA/Wa 847/12

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2012 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a: 1. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. S. J., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę łączną 229 zł (słownie: dwieście dwadzieścia dziewięć złotych i zero groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia podwyższonego o podatek od towarów i usług (23%) kwotę 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych i czterdzieści groszy), tj. 180,00 zł + 41,40 zł oraz kwotę 7,60 zł (słownie: siedem złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wyrokiem z 5 marca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 847/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez P. M., dalej: "skarżący", na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Postanowieniem z 26 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a.", zmienił własne postanowienie z dnia 13 września 2012 r. wydane w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 847/12 w ten sposób, iż postanowił przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego z urzędu. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu radcę prawnego S. J. Pismem z 11 września 2013 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 5 marca 2013 r. Łącznie z wnioskiem pełnomocnik złożył skargę kasacyjną. W dniu 12 grudnia 2013 r. (data nadania) pełnomocnik złożył wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu tj. wynagrodzenia (opłaty) w wysokości 150% stawki minimalnej określonej właściwymi przepisami oraz zwrotu wydatków. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia w stawce wyższej niż minimalna uzasadnił nakładem pracy włożonym w sprawę, czasem poświęconym na analizę akt, przepisów i orzecznictwa w zakresie dopłat bezpośrednich dla rolników, sporządzeniu fotokopii akt sprawy, kontakcie z przedstawicielami skarżącego, sporządzeniu dwóch pism procesowych (informujących o wniesieniu skargi kasacyjnej oraz o ustanowieniu pełnomocnikiem) oraz sporządzeniu skargi kasacyjnej i wniosku o przywrócenie terminu. Pełnomocnik wniósł również o zwrot wydatków w łącznej wysokości 34,70 zł, w tym kosztów przesyłek poleconych kierowanych do klienta (9,50 zł) i Sądu (7,60 zł) oraz kosztów dojazdu (17,60 zł). We wniosku złożył oświadczenie, że wskazane koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:. Zgodnie art. 250 p.p.s.a., wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik procesowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów i radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnego określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Przepis § 15 cytowanego rozporządzenia stanowi, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 rozporządzenia oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zgodnie z §16 wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1). W niniejszej sprawie radca prawny został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącego po wydaniu w dniu 5 marca 2013 r. wyroku oddalającego skargę. Pełnomocnik sporządził i złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, sporządził i wniósł skargę kasacyjną od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, zapoznał się z aktami sprawy oraz sporządził ich fotokopie, analizował akta sprawy, piśmiennictwo i orzecznictwo, kontaktował się z klientem i Sądem. W związku z podjętymi czynnościami procesowymi wniósł o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150% stawki minimalnej. Mając na uwadze powyższe zauważyć należy, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku określa zamknięty katalog czynności procesowych za dokonanie których radcy prawnemu należy się wynagrodzenie. Do każdej wynagradzanej czynności procesowej przypisane zostały minimalne stawki opłat według, których ustala się wynagrodzenie należne radcy prawnemu. Odnośnie przyznania wynagrodzenia w wysokości przekraczającej stawkę minimalną w związku z przygotowaniem wniosku o przywrócenie terminu zauważyć należy, że prawodawca nie ustanowił prawa do odrębnego wynagrodzenia za sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W sprawie nie toczyło się postępowanie zażaleniowe. Przyjąć należy, że jeśli wyznaczenie pełnomocnika przez organ samorządu zawodowego następuje już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, to obowiązkiem radcy prawnego z urzędu jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Tylko w przypadku dopełnienia tej powinności działanie pełnomocnika można uznać za odpowiadające podstawowym zasadom staranności i profesjonalizmu, a pomoc prawną polegającą na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej - za rzeczywiście udzieloną. Zaniechanie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uniemożliwia wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym w drugiej instancji, a co za tym idzie nie sposób przyjmować, że takie działania mają charakter pomocy prawnej faktycznie udzielonej. Ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w poszczególnych postępowaniach dokonał precyzyjnego rozważenia i uwzględnienia wszelkich okoliczności charakterystycznych dla danego typu spraw. W przyjętych stawkach minimalnych oddana została wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają diametralnie nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego (post. Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt III AKz 643/09, LEX nr 553823). Zgodzić się należy ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (post. SA w Krakowie z dnia 13 września 2006 r., II AKz 350/06, KZS 2006/10/21). W świetle powyższego, przyjąć trzeba, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych, ponieważ pełnomocnik nie wskazał żadnych szczególnych okoliczności wymagających zwiększonego nakładu pracy ani też na czym miałaby polegać jej szczególna aktywność, o której mowa w orzecznictwie uzasadniająca przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej wysokości. Do tych szczególnych okoliczności nie należy podjęcie działań przez pełnomocnika w postępowaniu sądowym w II instancji, tj. postępowaniu toczącym się po wydaniu wyroku przez sąd I instancji. W sprawie niniejszej działania podjęte przez radcę prawnego tj. sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zapoznanie się z aktami sprawy, dokonanie analizy akt sprawy, piśmiennictwa i orzecznictwa, niezbędny kontakt z klientem i Sądem oraz sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej nie dają podstawy do przyznania podwyższonego wynagrodzenia, nie przekraczają bowiem granic zwykłej staranności pełnomocnika. Charakter sprawy również nie uzasadnia przyznania wynagrodzenia w podwyższonej wysokości. Większy nakład pracy radcy prawnego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, uwzględniony został już przez prawodawcę, gdyż dla takiego przypadku ustalił on wynagrodzenie w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W konsekwencji dla wyliczenia zastępstwa procesowego w przedmiotowej sprawie przyjąć należało stawkę określoną na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Wobec tego zasądzić należało na jego rzecz wynagrodzenie w wysokości 75 % stawki minimalnej wynoszącej w niniejszej sprawie 240 zł, a więc wynagrodzenie w wysokości 180 zł. Jednocześnie stosownie do treści § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponadto należy wskazać, iż na podstawie art. 250 p.p.s.a., wyznaczony pełnomocnik otrzymuje oprócz poniesionych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, również zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Stosownie do § 15 pkt 2 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Ponieważ pełnomocnik skarżącego nie udokumentował poniesionych przez siebie wydatków (kosztów korespondencji oraz opłat za bilety komunikacji miejskiej) we wnioskowanej kwocie 34,70 zł, a jedynie w kwocie 7,60 zł (opłata za dwie przesyłki do Sądu), należy pełnomocnikowi przyznać kwotę 7,60 zł tytułem innych poniesionych i udokumentowanych wydatków, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Biorąc pod uwagę powyższe oraz wobec oświadczenia pełnomocnika skarżącego, że pomoc nie została opłacona ani w części ani w całości na podstawie art. 250 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.