V SA/Wa 847/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. P. M., w złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Oświadczył, iż wraz z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, a podstawę ich miesięcznego utrzymania stanowią świadczenia emerytalne w wysokości 691,25 zł oraz 994,92 zł. Zaznaczył, że posiada dom o powierzchni 150 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,60 ha. Wyjaśnił, że gospodarstwo rolne zostało wydzierżawione i nie przynosi dochodu. Zwrócił również uwagę, że posiada I grupę inwalidzką i jest poddawany regularnym dializom. Wskazał, że miesięczne koszty leczenia jego i żony wynoszą 600 zł miesięcznie. Ponadto wymienił nastepujące miesięczne wydatki na utrzymanie: energia elektryczna -150 zł, woda - 50 zł, gaz – 60 zł, opał – około 400 zł, podatek 40 zł, PZU – 60 zł. Wezwany do złożenia dodatkowych dokumentów oraz udzielenia dodatkowych informacji skarżący przedstawił kopie decyzji przyznającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości, zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy, że skarżący wydzierżawił posiadaną nieruchomość zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zaświadczenia lekarskie stwierdzające, że zarówno skarżący jak i jego żona podlegają stałej opiece lekarskiej i przyjmują leki, a skarżący jest pacjentem przewlekle dializowanym. Skarżący przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 marca 2012 r. do 21 czerwca 2012 r. oraz faktury dokumentujące koszty utrzymania rodziny (energia elektryczna, woda, telefon). Ponadto skarżący wyjaśnił, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego od 2004 r. i nie uzyskuje z tego tytułu dochodu. Wpływy na rachunek bankowy pochodzą z otrzymywanych przez małżonków świadczeń emerytalnych oraz jednorazowej rekompensaty otrzymanej na podstawie decyzji Wojewody W. z [...] września 2012 r. Skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie udokumentować wszystkich wydatków na utrzymanie, ponieważ nie gromadził takich informacji i nie przypuszczał, że mogą być one przydatne. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2012 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie z uwag na fakt, że skarżący nie znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (posiada majątek oraz stałe źródło dochodów oraz niewielkie oszczędności na rachunku bankowym). W złożonym sprzeciwie skarżący zakwestionował wyżej wskazane rozstrzygnięcie wskazując, że choć w istocie wysokość uzyskiwanych przez niego i żonę emerytur wynosi 1700 zł, to oprócz kosztów leczenia w wysokości 600 zł ponosi jeszcze koszty związane z miesięcznym utrzymaniem, tj. energia elektryczna -150 zł, woda - 50 zł, gaz – 60 zł, opał – 400 zł, podatek 40 zł, PZU – 60 zł, które to koszty dają sumę 1360 zł i które nie zostały wzięte pod uwagę w postanowieniu z 30 lipca 2012 r. Ponadto zauważył, że ponosi również koszty zakupu żywności zaś zgromadzoną na rachunku bankowym kwotę 4000 zł będzie musiał przeznaczyć na zakup węgla. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. nr 270, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie należy zauważyć, iż przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym określono w art. 246 § 1 p.p.s.a., zgodnie, z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 2 p.p.s.a.). Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na zainteresowanym. To strona bowiem powinna we wniosku wykazać, że istnieje przesłanka pozytywna dla przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony rzetelnie i powinny w nim się znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę w tym zakresie. Jak wynika z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący prowadzi wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe osiągając łączny dochód ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 1.686,17 zł. W sprawie niniejszej, oprócz wskazanych, comiesięcznych wydatków ponoszonych w każdym gospodarstwie domowym, skarżący oraz jego żona ponoszą dodatkowe wydatki związane ze złym stanem zdrowia (koszty leczenia 600 zł miesięcznie). Powyższe oznacza, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co jest warunkiem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zwrócić uwagę należy, że skarżący co prawda wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazać jednak należy, że skarżący oraz jego żona są osobami osiągającymi stały, comiesięczny dochód, nie można wobec tego uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest jedyną przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zwrócić uwagę należy, że skarżący wskazuje na ponoszone miesięczne koszty utrzymania w wysokości 1360 zł, na które składają się opłaty ponoszone na energię elektryczną -150 zł, wodę - 50 zł, gaz – 60 zł, opał – 400 zł, podatek 40 zł, PZU – 60 zł, jednakże nie wszystkie z ww. kosztów zostały udokumentowane. Skarżący pomimo wezwania nie udokumentował również kosztów związanych z leczeniem. Uznać zatem należy, iż istotnie skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, jednocześnie, biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie można na ich podstawie stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższej oceny Sądu nie zmienia również powoływana przez skarżącego okoliczność ponoszenia opłat na telewizor gdyż przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy brane są pod uwagę wyłącznie wydatki niezbędne dla utrzymania, do których nie można zaliczyć wydatków związanych z posiadaniem telewizji, czy trzech telefonów w jednym gospodarstwie domowym (stacjonarny i dwa komórkowe). W związku z powyższym, uznając częściową zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o przyznaniu wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, odmawiając jednocześnie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.