V SA/Wa 847/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi N.S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2017 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez N.S. (dalej: skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ / Prezes ARiMR) z dnia [...].02.2017 r., nr [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...].11.2016 r., nr [...] ustalające kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom". Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Decyzją z [...].08.2014 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał skarżącej pomoc w wysokości 100 000,00 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. W pkt. 4 lit. g) oraz w pkt. 5 lit. a) pouczenia decyzji wskazano, że skarżąca winna podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy oraz do przedłożenia w Agencji zaświadczenia z właściwego oddziału Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. W dniu [...].01.2015 r. skarżąca złożyła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o płatność i jednocześnie przedstawiła zaświadczenie z KRUS wydane w dniu [...].01.2015 r. ([...]), które potwierdzało, że skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie od dnia 12.01.2015 r. do dnia wydania zaświadczenia. W dniu [...].05.2016 r. skarżąca złożyła zaświadczenie nr [...] z dnia [...].05.2016 r. wydane przez Placówkę Terenową KRUS w S., informujące iż podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od dnia 12.01.2015 r. do dnia 17.01.2016 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik. Następnie, w piśmie z [...].08.2016 r. wyjaśniła, że w przez okres pełnych 12 miesięcy, tj. od dnia 12.01.2015 r. do dnia 17.01.2016 r. podlegała ubezpieczeniu jako rolnik w pełnym zakresie oraz że wypełniła cele działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W decyzji z [...].11.2016 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż skarżąca nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy i wobec powyższego ustalił kwotę nienależnie pobranych przez skarżącą płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 100 000,00 zł. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie. Zaskarżoną decyzją z [...].02.2017 r., nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...].11.2016 r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014 r., poz. 201, z późn. zm.) dalej: rozporządzenie, beneficjent powinien podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Dalej organ wskazał na treść § 19 pkt 1 oraz § 20 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, z których wynika termin w jakim beneficjent powinien przedłożyć w Agencji stosowne zaświadczenie o okresach podlegania ubezpieczeniu oraz obowiązek zwrotu 100% kwoty pomocy w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Organ wskazał, iż decyzja o przyznaniu pomocy wydana została [...].08.2014 r., a wypłata środków nastąpiła [...].03.2015 r. Tym samym, aby spełnić warunek określony w § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia skarżąca powinna podlegać ubezpieczeniu co najmniej do dnia 13.03.2016 r., zaś termin na złożenie stosownego zaświadczenia upływał z dniem 12.05.2016 r. Tymczasem skarżąca powyższego warunku nie spełniła, nie przedłożyła również zaświadczenia do dnia 12.05.2016 r. Wobec powyższego, organ uznał, iż w niniejszej sprawie – wobec treści § 20 ust. 3 rozporządzenia – przyznana skarżącej kwota płatności winna zostać zwrócona. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uzasadniając skargę podniosła, iż żądanie zwrotu otrzymanej płatności w całości jest sankcją naruszającą zasadę proporcjonalności, zwłaszcza w sytuacji, gdy spełniła pozostałe warunki otrzymania pomocy. W odpowiedzi na skargę Organ potrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Mając zatem na uwadze ww. podstawy orzekania sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy działające w sprawie organy prawidłowo uznały, że przyznana skarżącej pomoc okazała się płatnością nienależną. W tym zakresie Sąd zobowiązany był skontrolować, czy prowadzone przez organy postępowanie było prawidłowe oraz czy zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawniał je do powzięcia wniosków wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. To ustalenie będzie skutkowało stwierdzeniem, czy skarżąca wypełniła zapisy § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, zgodnie z którym beneficjent powinien podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Nadto, czy spełniła § 19 pkt 1 ww. rozporządzenia, tj. czy przedłożyła w Agencji dokument potwierdzający wykonanie nałożonego obowiązku (zaświadczenie z KRUS-u). Niesporne w sprawie jest, że decyzją z [...].08.2014 r. skarżącej została przyznana pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w kwocie 100.000,00 zł. Decyzja zawierała zobowiązanie do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy (punkt 4 g pouczenia zamieszczonego w decyzji). Ponadto decyzja zobowiązywała skarżąca do przedłożenia w Agencji zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik – w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy (punkt 5 a pouczenia zawartego w decyzji). Obowiązek dopełnienia powyższego zobowiązania zawarty w pouczeniu decyzji był zgodny z treścią § 18 ust. 1 pkt 5 oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia i treścią pisemnego zobowiązania skarżącej złożonego przy wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W przedmiotowej sprawie pomoc została wypłacona skarżącej w dniu 13.03.2015 r. Zatem skarżąca powinna podlegać ubezpieczeniu co najmniej do dnia 13.03.2016 r. (tj. 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy). Załączone przez skarżącą zaświadczenie z KRUS stwierdzało jedynie, że beneficjent pozostawał ubezpieczony jako rolnik w okresie od 12 stycznia 2015 r. do 17 stycznia 2016 r. W związku z powyższym skarżąca nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik w wymaganym dwunastomiesięcznym terminie od dnia wypłaty pomocy. Jednocześnie zaświadczenie z KRUS winno być przedłożone w Agencji w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia 12.05.2016 r. Skarżąca zaś przedstawiła stosowny dokument w dniu [...] maja 2016 r. (jednakże nie potwierdzał on, że podlegała ubezpieczeniu w wymaganym okresie). W tym stanie rzeczy należy jednoznacznie stwierdzić, że kontrola spełnienia przez beneficjenta działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" obowiązków określonych w § 18 i § 19 rozporządzenia z 17 października 2007 r., została przeprowadzona przez organ prawidłowo. Poczynione ustalenia wskazują na naruszenie przez skarżącą przepisów § 18 ust. 1 pkt 5 i § 19 pkt 1 rozporządzenia i niewykonanie zobowiązań określonych w decyzji przyznającej pomoc. W związku z powyższym, zasadnym jest uznanie przez organ, że skarżąca, zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego, jest zobowiązana do zwrotu 100% kwoty wypłaconej pomocy finansowej, tj. 100.000 zł. Na koniec odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ zasady proporcjonalności wyrażonej w Konstytucji RP Sąd stwierdza, że nie znajduje on uzasadnienia. Skarżąca z własnej woli przystąpiła do działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" i znane jej były zobowiązania z tym związane oraz skutki ich niedotrzymania. Organ zaś ma obowiązek rozstrzygania spraw zgodnie z obowiązującym prawem. Zatem, w razie stwierdzonych nieprawidłowości obowiązany jest stosować określone sankcje. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.