V SA/Wa 847/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant referent stażysta - Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez T. M. (dalej: Skarżący, Wnioskodawca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: KRRiT lub organ) z [...] marca 2018r., nr [...], umarzająca postępowanie administracyjne z wniosku o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w części dot. okresu od stycznia 2007 r. do grudnia 2010 r. oraz odmawiająca umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 sierpnia 2012r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z 31 stycznia 2017r. (data wpływu do organu 27 lutego 2017 r.) T. M. zwrócił się do KRRiT z prośbą o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. Pismem z [...] sierpnia 2017 r. Skarżący został wezwany do wskazania okresu, jakiego dotyczy wniosek. Skarżący w odpowiedzi wskazał, iż jego wnioskiem jest objęty okres od stycznia 2007 r. do sierpnia 2012 r. Następnie organ pismem z dnia [...] listopada 2017 r. wezwał Skarżącego do przedstawienia materiału dowodowego tj. zaświadczenia o dochodach lub bezrobociu Skarżącego jak też osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe; zaświadczenia o ilości osób w gospodarstwie domowym, innych dokumentów potwierdzających występowanie szczególnych względów społecznych lub przypadków losowych; ewentualnie zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o korzystaniu z pomocy finansowej lub rzeczowej, wskazującego na spełnienie przesłanek występujących w art. 10 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. W odpowiedzi na wezwanie T. M. przesłał zaświadczenie z ZUS o wysokości świadczenia emerytalnego oraz odcinek emerytury żony Skarżącego – M. M., jak też zestawienie roczne dochodów Wnioskodawcy z działalności gospodarczej za okres od stycznia do października 2017 r. oraz wypis ze szpitala z dnia [...] lipca 2017 r. Wskazał też, że prowadzi gospodarstwo domowe tylko z żoną. Podniósł też fakt przebycia operacji i przebywania w okresie rekonwalescencji. Decyzją z [...] marca 2018r. organ umorzył postępowanie administracyjne z wniosku o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w części dot. okresu od stycznia 2007 r. do grudnia 2010 r. oraz odmówił umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 sierpnia 2012r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Skarżący nie wykazał przesłanek do umorzenia, o których mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Odnośnie zaś umorzenia postępowania, organ wskazał, że zaległe opłaty abonamentowe od stycznia 2007 r. do grudnia 2010 r. uległy przedawnieniu. Pismem z 10 kwietnia 2018r. T. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez nieuwzględnienie szczególnych względów społecznych, które przemawiają za umorzeniem zaległości w płatności opłat abonamentowych. Powołał się przy tym na fakt wyrejestrowania odbiornika RTV. W oparciu o powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów prowadzonego postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej: p.p.s.a.) a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Rozpoznawana sprawa zainicjowana została wnioskiem Skarżącego o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę. Wobec tak sformułowanego żądania zastosowanie w sprawie miał art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako u.o.a.) stanowiący, że KRRiT może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. Wobec treści skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić Skarżącemu, że w ramach postępowania o udzielenie ulgi w spłacie należności o charakterze publicznoprawnym nie bada się zasadności istnienia samej należności. Ubieganie się o umorzenie takich należności traktowane jest jako uznanie ich istnienia. Tym samym skoro przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych, Sąd będzie badał sprawę tylko w zakresie możliwości ich umorzenia, pod kątem spełniania przez Stronę skarżącą wymogów wynikających z art. 10 ust. 1 u.o.a. Podnoszona zatem przez Skarżącego argumentacja wskazująca, że dokonał wyrejestrowania odbiornika wymyka się spod kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy przede wszystkim wskazać trzeba, że przedmiotem postępowania jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności rtv wraz z odsetkami. Sąd zatem będzie badał sprawę tylko w zakresie możliwości umorzenia tych należności, pod kątem spełniania przez Stronę wymogów wynikających z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Z treści art. 10 ust. 1 u.o.a. wynika, że decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Jednakże uprawnienie to aktualizuje się jedynie w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek umorzenia, co w rozpoznawanej sprawie było w przeważającej mierze uzależnione od materiału dowodowego dostarczonego przez Skarżącego. Trzeba bowiem pamiętać, że w postępowaniu o udzielenie ulgi w spłacie należności Skarbu Państwa obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale przede wszystkim obarcza stronę. To strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazać dbałość o przedstawienie odpowiednich środków dowodowych. Inicjatywa w tym zakresie musi być zasadniczo przejawiona przez wnioskodawcę. Argumenty przedstawione przez Stronę skarżącą we wniosku o umorzenie były niewystarczające do jego uwzględnienia. Skarżący skupił się głównie na opisaniu swoich problemów związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV, jak też w skrótowy sposób odniósł się do swoich problemów zdrowotnych, co niestety nie świadczy o niemożności zapłaty zaległych opłat abonamentowych. W przypadku żądania umorzenia należności o charakterze pieniężnym zawsze bada się sytuację finansową Wnioskodawcy. Dopiero rzetelne jej ustalenie i odniesienie do ogółu sytuacji życiowej strony (w tym problemów zdrowotnych) pozwoliłoby na ocenę, czy za umorzeniem obciążających Stronę skarżącą zaległości przemawiają szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł brutto, jego żona w wysokości [...] zł brutto. Ponadto w 2017 r. Skarżący uzyskał z prowadzonej działalności gospodarczej dochód w wysokości [...] zł. Wobec otrzymywania przez gospodarstwo domowe Skarżącego wskazanych dochodów, jak też braku wykazania – poza kartą leczenia ze szpitala - innych dokumentów potwierdzających występowanie szczególnych względów społecznych lub przypadków losowych, ewentualnie zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o korzystaniu z pomocy finansowej lub rzeczowej, w ocenie Sądu KRRiT zasadnie uznała, że Strona skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek umorzenia z art. 10 ust. 1 u.o.a. Zasadnie zatem w ocenie Sądu, KRRiT nie uznała jego wniosku za zasługujący na uwzględnienie zwłaszcza, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Zapis "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Co więcej okoliczności wskazane w powyższym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. We wniosku o umorzenie należności Skarżący wskazał na fakt wyrejestrowania odbiornika RTV, nie podał zaś innych okoliczności, które w świetle cyt. art. 10 u.o.a. byłyby podstawą do umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych. Trzeba nadto pamiętać, że organ przed wydaniem decyzji wzywał Stronę pismem do wykazania okoliczności, o których mowa w art. 10 ustawy, jednakże strona na to wezwanie przekazała informacje dot. jej sytuacji majątkowej (co do otrzymywanych świadczeń emerytalnych i dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej), nie uzupełniała jednakże materiału dowodowego w zakresie wskazanym przez organ, przesyłając jedynie informację ze szpitala. To strona, znając swoją sytuację materialną, zdrowotną itd. winna nadesłać rzetelne informacje i potwierdzić je określonymi dowodami. Rolą natomiast organu było wezwanie strony do przedstawienia swojej wyjątkowej sytuacji i dokonanie oceny tej sytuacji w kontekście art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Z tych obowiązków organ się w całości wywiązał. Decyzja została również podjęta w oparciu o obowiązujące przepisy, z poszanowaniem wskazanych w treści skargi przepisów postępowania. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności może być ponawiany i każdorazowo podlegać będzie ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów Strona skarżąca może ponownie wystąpić do organu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Strona może więc okoliczności dotyczące swojego stanu zdrowia oraz uzyskiwanych dochodów podnosić ponownie, stosownie je dokumentując. W ocenie Sądu prawidłowe było również umorzenie postępowania w części dotyczącej zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od stycznia 2007 r. do grudnia 2010 r. Od organu uprawnionego do pobierania opłat KRRiT uzyskała informację, że należności za ten okres uległy przedawnieniu. Skoro zatem zobowiązanie z tego tytułu przestało istnieć, to nie było możliwości jego umorzenia. Postępowanie administracyjne w tej części stało się więc bezprzedmiotowe, a obowiązkiem organu było jego umorzenie. Reasumując zatem, zdaniem sądu orzekającego w sprawie, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, bowiem na gruncie stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo zastosowanych przepisów prawa zaistniały w określonym zakresie okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadach przepisów art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.