V SA/Wa 848/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-27
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Jolanta Bożek, Barbara Mleczko – Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, pomniejszona o sankcję, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego i zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 10, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia te dotyczyły niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, braku pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. W związku z tym Sąd uchylił obie decyzje.Stan faktyczny
Rolnik B. K. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005. W wyniku kontroli wykryto nieścisłości dotyczące zgłoszenia działki, której był współwłaścicielem, ale której faktycznie nie użytkował. Organ I instancji przyznał płatność pomniejszoną o sankcję. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez organ odwoławczy i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji wydał decyzję o podobnej treści. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że rolnik został prawidłowo poinformowany o zasadach ubiegania się o płatności i że nie jest winny nieprawidłowości. Rolnik wniósł skargę do WSA, zarzucając błędne pouczenie przez pracownika ARiMR.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] lipca 2007 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2008r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Nr [...] z [...] lipca 2007 r. wydaną przez Kierownika Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przedmiotem skargi z [...] lutego 2008 r. (data nadania), wniesionej przez B. K. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] grudnia 2007 r. o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości, wydana w następującym stanie faktycznym:
Pan B. K. w dniu [...] maja 2005 r. złożył w Biurze [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Wniosek ten obejmował działki rolne zgłoszone do płatności ONW o łącznej powierzchni [...] ha.
W wyniku kontroli wniosku i wykrytych nieścisłości w kontroli krzyżowej polegających na tym, iż dwóch wnioskodawców ubiegało się o przyznanie płatności na tę samą działkę ( nr ew. [...] położoną w powiecie [...] gmina M.) wystosowano do wnioskodawcy wezwanie celem złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe zainteresowany w dniu [...] lutego 2006 r. przedłożył korektę wniosku i oświadczenie, w którym wyjaśnił okoliczności, w jakich doszło do zgłoszenia do płatności bezpośrednich działek rolnych o określonej w we wniosku powierzchni, powołując się na informacje jakich udzielił mu zastępca Kierownika Biura [...] ARMiR w S. sugerujące złożenie wniosku o dopłaty na działkę będącą współwłasnością wnioskodawcy i innego rolnika -do wysokości posiadanego udziału.
Decyzją z [...] czerwca 2006 r. Kierownik Biura [...] ARiMR w S. przyznał wnioskodawcy płatność ONW na rok 2005 w łącznej wysokości [...] zł, tj. po potrąceniu już kwoty [...] zł jako sankcji za nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych.
W wyniku złożonego odwołania, w którym wnioskodawca zarzucił organowi I instancji udzielenie błędnych informacji w zakresie uprawnień do ubiegania się przez rolnika o płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie brak jest postępowania wyjaśniającego w zakresie podniesionych przez rolnika zarzutów, a błędne informacje ( jeżeli takowe zostały wnioskodawcy udzielone ), w wyniku których zainteresowany złożył wniosek o przyznanie płatności do działek rolnych, co do których nie był uprawniony do przyznania płatności, nie mogą mieć dla niego negatywnych konsekwencji.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po odebraniu od wnioskodawcy oświadczenia, iż faktycznie nie użytkował w 2005r. działki o nr ew. [...], której jest współwłaścicielem i złożeniu korekty wniosku, Kierownik Biura [...] ARMiR w S. decyzją z dnia [...] lipca 2007r. przyznał wnioskodawcy płatność ONW na 2005r. w wysokości [...] zł, tj. po potrąceniu już kwoty [...] zł. jako sankcji za stwierdzone nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż sankcja powierzchniowa została zastosowana na podstawie art. 70 i art 71 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji (EFOGR).
W odwołaniu od decyzji Kierownika Biura [...] ARiMR w [...] B. K. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że nie zgadza się z decyzją o nałożeniu sankcji w postaci zmniejszenia płatności . W jego ocenie sprawa nie została w ogóle rozpoznana zgodnie z zaleceniami Dyrektora [...] Oddziału ARMiR zawartymi w decyzji uchylającej decyzję organu I instancji bowiem brakuje w niej jakiegokolwiek odniesienia do udzielenia nienależytej informacji przez pracownika organu w kwestii ubiegania się o płatności.
Decyzją z [...] grudnia 2007 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż po ponownym przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego uznał słuszność wydanej decyzji pod względem faktycznym i prawnym. Nie stwierdził zmian stanu faktycznego ani prawnego, które to mogłoby wpłynąć na zmianę decyzji w niniejszej sprawie.
Wyjaśnił, iż powodem wydania decyzji przyznającej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości była wykryta rozbieżność pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez wnioskodawcę, a stwierdzoną ( faktycznie użytkowaną ) w wyniku postępowania wyjaśniającego. Następnie, organ odwoławczy wskazał , że płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznaje się na podstawie ustawy z 23 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej na wniosek producenta rolnego. Zgodnie z § 2 ust 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U z 2004r. Nr 73 poz. 657 ze zm.) płatność ONW przyznawana jest producentowi rolnemu, który spełnia łącznie następujące warunki :
1 zobowiąże się do przestrzegania wymagań , o których mowa w art 14 ust 2 i 3 Rozporządzenia 1257/WE z 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej ( EFOiGR).
2. łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej hektar.
Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z obowiązującymi przepisami do działek o powierzchni poniżej 0,1 ha nie są przyznawane płatności ONW, gdyż nie spełniają one ustawowego warunku minimalnej powierzchni określonej w art. 3 ust 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( Dz.U 2003 nr10 poz. 76 ze zm.). Organ odwoławczy wskazał, iż z powyższego wynika ,że to zainteresowany określa we wniosku w jakim zakresie użytkuje grunty i na jakiej powierzchni faktycznie prowadzi działalność rolniczą. Dalej podkreślił, że z zebranych w sprawie dokumentów, oświadczeń wnioskodawcy wynika, iż nie był on w 2005r. posiadaczem spornej działki, o nr ew. [...] a zatem nie użytkował jej rolniczo do czego zobowiązany był na podstawie wskazanych wyżej przepisów. Działka ta była w tym czasie użytkowana przez innego jej współwłaściciela – A. C., który z umowy udostępnienia jej wnioskodawcy w 2005r. wycofał się i nadal ją użytkował.
Odnosząc się natomiast do zarzutów udzielenia rolnikowi błędnych informacji przez Zastępcę Kierownika Biura [...] ARMiR w S. w zakresie podmiotów uprawnionych do ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, organ odwoławczy wskazał, że z postępowania wyjaśniającego wynika, iż wnioskodawca w sposób rzetelny i prawidłowy poinformowany został, kto i na jakich zasadach może ubiegać się o przyznanie płatności. Zastępca Kierownika pouczył bowiem wnioskodawcę, że tylko faktyczny użytkownik gruntów rolnych czyli osoba prowadząca na deklarowanych we wniosku gruntach działalność rolniczą jest uprawniona do ubiegania się o te płatności.
Błędna ocena uzyskanych informacji mogła, zdaniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARMiR wynikać z niewłaściwej interpretacji uzyskanych informacji lub też stanowi linię obrony wnioskodawcy, której nie można dać wiary. Jako podstawę prawną zastosowania tej sankcji organ odwoławczy powołał przepis art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L z 2004/141/18), zgodnie z którym jeśli różnica wynosi 3 % lub 2 ha ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał na sposób wyliczenia przyznanych stronie płatności obszarowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżący – B. K. wniósł o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy, przyznanie płatności do faktycznej powierzchni gruntów bez zastosowania sankcji.
Zarzucił ponownie organom, iż nie uwzględniły, że został wprowadzony w błąd przez udzielenie nienależytej informacji w kwestii ubiegania się o dopłaty przez Z-cę Kierownika Biura [...] ARMiR w S. Podkreślił, że odwołując się po raz pierwszy od decyzji wydanej w I instancji wskazał na powyższe i wówczas organ odwoławczy uchylając tę decyzję sam wyraził przypuszczenie, że strona nie zadeklarowałaby spornej działki gdyby udzielono jej należytej i pełnej informacji nakazując zbadać powyższe. W ocenie skarżącego sprawa nie została właściwie rozpoznana, skoro po ponownym jej rozpatrzeniu organ I instancji nie zastosował się do wskazań organu odwoławczego, natomiast wydał decyzję identyczną jak uprzednio uchylona, nie odnosząc się w ogóle do istoty sporu. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że udzielono mu pełnej i rzetelnej informacji. Wskazał na liczne niejasności, jakie towarzyszyły pierwszym wnioskom o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. O wymogu faktycznego posiadania- użytkowania działki rolnej, a nie tylko tytułu prawnego do niej wnioskodawca, jak twierdzi, został pouczony dopiero po zastosowaniu sankcji, kiedy to we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2006 ponownie zgłosił sporną działkę o nr ew. [...]. Dysponując dopiero wówczas pełną wiedzą i za sugestią zastępcy kierownika Biura wycofał wniosek o płatności w części dotyczącej owej działki.
W tym stanie rzeczy, wnioskodawca skarżoną decyzję o przyznaniu płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 w pomniejszonej wysokości uważa za krzywdzącą.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Należy też zauważyć, iż na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Powołany przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granicę skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy.
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura [...] ARiMR w S. z [...] lipca 2007 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie - także z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu niezależnie od jej treści. W ocenie Sądu, obie ww. decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Jednocześnie Sąd zaznacza, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też uwzględniając niniejszą skargę, nie mógł uwzględnić wniosku w niej zawartego "o przyznanie płatności do faktycznej powierzchni gruntów bez zastosowania sankcji" Był natomiast uprawniony do zbadania wydanych decyzji pod względem ich legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdzając, iż są wadliwe orzekł o wyeliminowaniu ich z obrotu prawnego. Tym samym sprawa "wróci" do organu administracyjnego celem ponownego jej rozpatrzenia.
W sprawie niniejszej wskazać należy, iż skarżący ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005.
Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił m.in. przepis § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, płatność ONW udziela się producentowi rolnemu:
1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.), oraz
2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.
Organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku skarżącego przyznał mu płatność na rok 2005, ale po potrąceniu kwoty [...] zł. Podał, że zastosowana sankcja jest wynikiem ustalenia nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w I instancji.
Przyjęta w sprawie niniejszej przez organy administracyjne wykładnia powoła. Zatem współwłaściciel, który nie nego wyżej przepisu nie budzi wątpliwości. Zasadnie organ odwoławczy wywiódł, iż uprawnionym do przyznania płatności ONW jest producent rolny prowadzący działalność rolniczą na zadeklarowanej we wniosku powierzchni gruntów położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania posiada i nie użytkuje gruntu będącego przedmiotem współwłasności, nie jest uprawniony do ubiegania się o płatności obszarowe.
W sprawie bezspornym jest, iż skarżący nie użytkował w 2005r. działki o nr ew. [...] , której jest współwłaścicielem , a którą zadeklarował we wniosku o ubieganie się o płatności. Wyjaśniając jednak stwierdzone w wyniku kontroli krzyżowej nieprawidłowości co do zawyżenia powierzchni działek, skarżący przedstawił wersję wydarzeń, w świetle której zadeklarowanie przez niego spornej działki było wynikiem informacji udzielonej mu przez zastępcę kierownika Biura [...] ARMiR o przysługującym współwłaścicielowi gruntów uprawnieniu do dopłat i sugestii pracownika organu co do zgłoszenia działki będącej przedmiotem współwłasności do wysokości posiadanego udziału. Tym samym istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do ustalenia czy rolnikowi zostały udzielone rzetelne i zgodne z prawem informacje przez pracownika organu i czy wykazał w świetle swoich twierdzeń, iż nie jest winny nieprawidłowości wniosku.
Na powyższe zwrócił uwagę organ odwoławczy i uchylając w dniu [...] czerwca 2007r. decyzję Kierownika Biura [...] ARMiR w S. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości oraz przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, nałożył na organ I instancji obowiązek ponownego zbadania sprawy pod kątem ustalenia czy stronie udzielona została należyta informacja w kwestii ubiegania się o przyznanie płatności.
Ponowne rozpoznanie sprawy organ I instancji ograniczył do odebrania od skarżącego korekty wniosku i oświadczenia o tym, iż faktycznie w 2005r. nie użytkował działki o nr ew. [...] zgłoszonej uprzednio do dopłat. Wydana zaś w wyniku tego postępowania w dniu [...] lipca 2007r. decyzja sprowadza się jedynie do wskazania sposobu obliczenia przyznanej pomocy, nie zawiera w ogóle podstaw faktycznych i nie realizuje wytycznych zawartych w decyzji organu odwoławczego.
Na skutek ponownego odwołania wnioskodawcy, organ odwoławczy po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego o notatkę urzędową sporządzoną przez Zastępcę Kierownika Biura [...] ARMiR w S. o udzielaniu skarżącemu właściwych, zgodnych z prawem informacji o uprawnieniach do płatności obszarowych oraz mijaniu się z prawdą przez rolnika w przedstawionej przez niego wersji wydarzeń wydał zaskarżoną decyzję. Zawiera ona szersze uzasadnienie sprawy. Opierając się na przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ odwoławczy wywiódł, iż wnioskodawca w sposób rzetelny i prawidłowy został poinformowany kto i na jakich zasadach może ubiegać się o przyznanie płatności.
W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, płatność przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej, wydanie tego aktu musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym. Pomimo więc charakteru głównego świadczenia i w związku z tym stosowanych przepisów wspólnotowych, rozpatrzenie sprawy winno nastąpić również zgodnie z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a.
Przepisy te zobowiązują zaś organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozstrzygający sprawę winien bowiem stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Obowiązany jest też w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). przy realizacji zasady uczestnictwa stron w postępowaniu wyrażonej w art 10 k.p.a. Obowiązek ten obciąża zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ponownie rozstrzygający sprawę. Z kolei, przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i uzasadnienia prawnego wydawanych decyzji.
Mając na względzie powyższe, Sąd ponownie podkreśla, iż uzasadnienie decyzji I instancji sprowadza się jedynie do wskazania sposobu obliczenia przyznanej pomocy, nie zawiera w ogóle podstaw faktycznych , nie rozstrzyga o istocie sporu tj. czy wnioskodawca został należycie i w pełni pouczony o przysługujących mu uprawnieniach do płatności i czy zadeklarowanie we wniosku spornej działki wynikało z błędnie udzielonej mu informacji. Decyzja organu odwoławczego, co prawda zawiera szersze uzasadnienie sprawy, jednakże nadal nie zawiera pełnego przedstawienia materiału dowodowego, na podstawie którego została wydana. Organ odwoławczy korzystając ze swoich uprawnień w trakcie ponownego rozpoznania sprawy - do przeprowadzenia postępowanie wyjaśniającego, oparł się w całości na notatce urzędowej sporządzonej przez z-cę kierownika Biura ustalając, iż strona została właściwie i rzetelnie pouczona o swoich uprawnieniach co do płatności obszarowych. W tym zakresie nie dał wiary twierdzeniom skarżącego przyjmując je jako linię obrony, bądź uznając, iż błędna ocena informacji mogła wynikać z niewłaściwej interpretacji uzyskanych informacji. W sytuacji gdy organ ten nie wyjaśnił wszystkich okoliczności spotkania wnioskodawcy z urzędnikiem, w którym uczestniczyły również inne osoby
( [...] skarżącego ), chociażby przez konfrontację ich zeznań, nie odniósł się do faktu iż skarżący nie twierdził, iż sporną nieruchomość użytkuje, dokonaną w decyzji ocenę dowodu w postaci oświadczenia pracownika organu uznać należy za dowolną. Tym bardziej, iż dokonana została z naruszeniem zasady uczestnictwa stron w postępowaniu wynikającej z art. 10 k.p.a . W aktach sprawy brak jest bowiem dowodu, iż organ odwoławczy zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu umożliwiając zapoznanie się i wypowiedzenie co do zebranych dowodów i materiałów. Dotyczy to również postępowania przed organem I instancji.
W ocenie Sądu, obie ww. decyzje zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., a także tych przepisów postępowania administracyjnego, które zobowiązują organ do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Trudno bowiem na ich podstawie uznać, iż ustalenia dokonane przez organ wyjaśniły w sposób jednoznaczny, że rzeczywiście złożenie niepoprawnego wniosku wynikało z winy samego zainteresowanego, a to uzasadniało dokonanie zmniejszeń w przyznanych płatnościach. Treść tych decyzji jak i akta sprawy wskazują zdaniem Sądu, iż organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego jak również wybiórczo zastosowały w sprawie przepisy unijne, pomijając zupełnie te, które chronią prawa strony tego postępowania.
W szczególności Sąd zauważa, iż sprawa niniejsza winna być rozpatrzona nie tylko pod kątem wskazanych wyżej przepisów postępowania jak również z zastosowaniem art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, wprowadzającego wyjątki do stosowania wyłączeń i obniżek. Przepis ten stanowi bowiem, iż obniżki i wyłączenia (przewidziane m.in. w art. 51 tego rozporządzenia) nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem formalnym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.
Konkludując, z tych wszystkich względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 10 art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ponownie prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu, nie przesądzając o ostatecznym wyniku rozstrzygnięcia, należy uwzględnić powyżej poczynione przez Sąd uwagi z rozważeniem nadto zarzutów wnioskodawcy dotyczących okoliczności składania wniosków o płatności w początkowym okresie obowiązywania przepisów unijnych, jak również zdaniem skarżącego właściwego pouczenia go o przysługujących mu uprawnieniach dopiero w sytuacji złożenia wniosku o przyznanie płatności na 2006r. obejmującego również sporną nieruchomość rolną, przy zachowaniu zasady zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu wynikającej z art. 10 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134, art. 135 i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło