V SA/Wa 849/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... stycznia 2008 r. Nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dofinansowania projektu ze środków z budżetu Unii Europejskiej p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym W skardze na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa T. R. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W dniu 5 kwietnia 2008 r. uzupełniła brak formalny wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu oświadczyła, iż ze względu na ciężką sytuację osobistą i majątkową nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych ani ustanowić pełnomocnika z wyboru, nie ma odpowiedniej wiedzy i wykształcenia by samodzielnie bronić swoich praw w toku postępowania sądowego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z ... . Obydwoje z mężem są schorowani, zamieszkują w domu drewnianym o pow. ... m². Posiadają nieruchomość rolną o pow. ... ha, a z przedmiotów wartościowych ... . Innego cennego majątku nie posiada, wraz z mężem mają zwykły sprzęt agd i ... . Dom i gospodarstwo wymagają modernizacji (gospodarstwo odziedziczone). Utrzymują się z dochodów z gospodarstwa rolnego (... zł brutto) oraz renty męża (... zł brutto). Ponadto skarżąca wskazała, iż roczny dochód jej ... rodziny wynosi około ... zł. Z powyższego dochodu rocznie pokrywają wydatki ... . Pozostała kwota w nikłym stopniu wystarcza na potrzeby konieczne. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2008 r. wezwano ją do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania i nadesłanie stosownych dokumentów. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca oświadczyła, iż różnicę pomiędzy całkowitą wartością projektu, a wnioskowaną pomocą zamierzała pokryć z kredytu bankowego, którego na dzień dzisiejszy nie otrzymała. Uzyskuje dopłaty bezpośrednie do gruntów w wysokości ... zł oraz płatność z tytułu ... w wysokości zł. Na potwierdzenie przekazała decyzję ARiMR z dnia ... Decyzja ta dotyczy 2006 r. jednakże kwota dopłat w 2007 r. nie uległa zmianie. Dopłaty za 2008 r. nie otrzymała. Miesięcznie wydaje: dotyczy np. kwietnia 2008 r. na leczenie ... zł, zakup nawozów ...zł, żywność ... zł, ubranie środki higieny ... zł. Nie posiada wraz z małżonkiem oszczędności, posiada wprawdzie na rachunku bankowym ok. ... zł, jednakże są to środki, które z dnia na dzień są wykorzystywane. Ponadto skarżąca nadesłała wyciągi z rachunku bankowego za okres od listopada 2007 do kwietnia 2008 r., odcinek renty małżonka, zaświadczenie z Urzędu Gminy o dochodowości gospodarstwa oraz rachunki potwierdzające koszty poniesione w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym w 2008 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącą okoliczności oraz dokumentów finansowych dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku, gdyż skarżąca nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Zauważyć należy, iż skarżąca i jej mąż prowadzą gospodarstwo rolne dużych rozmiarów (ponad ha), które według oświadczenia przynosi stałe dochody w wysokości ... zł brutto. Z wyciągu z rachunku bankowego przedstawionego przez skarżącą wynika natomiast, iż w okresie od stycznia do kwietnia 2008 r. uzyskali oni z tytułu sprzedaży produktów rolnych (...) ... zł, co daje na miesiąc średni dochód w wysokości ... zł. Ponadto wskazać należy, iż 8 lutego 2008 r. na rachunek wpłynęły środki w wysokości ... zł z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wynikające z decyzji nr ... . Świadczy to o tym, iż skarżąca nadal uzyskuje pomoc finansową w postaci dopłat do gruntów lub upraw. Dochody z gospodarstwa powiększają również środki finansowe z tytułu świadczenia rentowego męża skarżącej w wysokości ... zł brutto ( ... netto). W związku z powyższym należało przyjąć, iż średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej, w którym pozostają ... osoby wynosi około ... zł. Przy wskazanych kosztach utrzymania w wysokości ... zł (leczenie, żywność, ubranie i środki higieny), jak również ponoszonych nakładach na gospodarstwo (ok. ... zł miesięcznie (udokumentowany wydatek ... zł od stycznia do kwietnia)) taka wysokość dochodu nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie mogło ujść uwadze również to, iż skarżąca wskazała, iż zamieszkuje w domu o pow. ...m² (...r.) podczas gdy posiada ona również budynek mieszkalny z ... r. o pow. ... m ². (v. oświadczenie skarżącej w przedmiocie wyposażenia gospodarstwa rolnego w środki trwałe ...). Ponadto gospodarstwo wyposażone jest również w ..., których stan oceniono jako dobry i średni. W gospodarstwie prowadzi się również produkcję zwierzęcą – ... . Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżąca nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jak i ewentualne przyszłe koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.