V SA/Wa 850/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant - Aneta Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ...stycznia 2008 r. nr .. w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego; oddala skargę. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia ... stycznia 2008r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w .... utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia ... listopada 2007r. o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego A. M. przyznanej decyzją nr ... z dnia ... grudnia 2005r. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu 17 marca 2005r. A. M. złożył wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych zobowiązując się do realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w celu restrukturyzacji tegoż gospodarstwa. Zobowiązał się też do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania wnioskowanej płatności. W dniu 12 grudnia 2005r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję o nr ... o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego A. M.. Płatność miała być wypłacana przez pięć kolejnych lat. Wnioskodawca otrzymał dwie raty płatności w łącznej kwocie ... zł. W dniu 20 marca 2007r. A. M. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o zwolnienie go z obowiązku zwrotu pobranych kwot z otrzymanej płatności z uwagi na fakt, iż otrzymane środki zainwestował w sprzęt rolniczy, a obecnie z powodów zdrowotnych swoich i żony nie jest w stanie pracować w gospodarstwie rolnym i zamierza je przekazać synowi. Pismo to uznane jako wniosek o umorzenie nienależnie pobranych płatności bezpośrednich dla gospodarstwa niskotowarowego zostało na podstawie art. 65 par. 1 kpa przekazane postanowieniem z dnia ... maja 2007r. nr ... Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. zgodnie z właściwością. Kolejnym pismem z dnia 9 listopada 2007r. A. M. ponowił wniosek o zwolnienie go z obowiązku zwrotu pobranej płatności w kwocie ... zł. Do pisma dołączył odpis aktu notarialnego z dnia ... października 2007r. sporządzonego przez notariusza Z. P. w Kancelarii Notarialnej w P., z którego to aktu wynikało, iż wnioskujący wraz z żoną przeniósł gospodarstwo rolne na syna umową darowizny. W związku z tą okolicznością Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z dnia ... listopada 2007r. nr ... wstrzymał płatności dla gospodarstwa niskotowarowego A. M.. Podstawę wstrzymania płatności stanowił § 10 i §13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U 296/2004 poz. 2870 ze zm.) - wydanego na podstawie art. 3 ust 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z dnia 28 listopada 2003r. (Dz. U 229/ 2003 poz. 2273 ze zm.) Od powyższej decyzji strona odwołała się pismem z dnia 12 grudnia 2007r wnosząc o umorzenie pobranych kwot z uwagi na brak środków pieniężnych na ich zwrot, konieczność przekazania gospodarstwa synowi wraz z zakupionym sprzętem, wywołaną stanem zdrowia skarżącego. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia ... stycznia 2008r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że A. M. wbrew zobowiązaniu przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności. W sprawie nie zachodzi wyjątek przewidziany przepisem § 11 w/w rozporządzenia (przekazania gospodarstwa rolnego za rentę strukturalną). Odnosząc się do wniosku o umorzenie wypłaconych środków organ wskazał, iż ta sprawa może być przedmiotem rozważania w odrębnym postępowaniu windykacyjnym. Pismem z dnia 15 lutego 2008r. (data złożenia) A. M. złożył skargę na w/w decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR wnosząc o umorzenie otrzymanych kwot płatności. Ponowił twierdzenie, iż z przyczyn losowych, zdrowotnych musiał przekazać gospodarstwo rolne synowi nie dochowując terminu 5 letniego przewidzianego przy przyznaniu płatności. Wskazał, że otrzymane środki pieniężne przeznaczył na zakup sprzętu rolnego, który to sprzęt został przekazany synowi wraz z gospodarstwem rolnym. Utrzymuje się wraz z żoną z rent przyznanych z uwagi na stan zdrowia. Nie ma możliwości spłaty otrzymanych kwot. Skarżący dołączył do skargi odpisy dokumentów w postaci umów nabycia sprzętu rolniczego, aktu darowizny gospodarstwa rolnego, wypisów z treści orzeczeń lekarzy rzeczoznawców o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym dla A. M. od 2001 r., dla A. B. M. z dnia 27.06.2007r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że sprawa ewentualnego umorzenia nadmiernie pobranych środków może być rozważana tylko w postępowaniu windykacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenia rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi należy stwierdzić, że jest ona bezzasadna. W rzeczy samej skarżący nie podnosi żadnych zarzutów co do treści zaskarżonej decyzji. W ramach skargi a wcześniej w ramach odwołania od decyzji pierwszej instancyjnej składa jedynie wniosek o umorzenie pobranych kwot i przedstawia swoje argumenty mające uzasadnić ten wniosek. Składany wniosek nie był i nie mógł być rozpatrywany w zakresie sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca dotyczą wstrzymania płatności przyznanych dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącego wcześniejszą decyzją z dnia ...12.2005r. Tylko wstrzymanie płatności było objęte zakresem rozstrzygania organów. Decyzja przyznająca płatności stanowiła, że te płatności będą wypłacane przez 5 kolejnych lat . W tym czasie skarżący był zobowiązany do posiadania własności tegoż gospodarstwa oraz do realizowania planu rozwoju gospodarstwa stanowiącego podstawę przyznania płatności. Decyzja z ...12.2005r. została wydana na podstawie ustawy z 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w oparciu o przepisy wykonawcze do tej ustawy w postaci rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W tej samej ustawie i rozporządzeniu zawarte zostały przepisy stanowiące o tym co się dzieje gdy beneficjent tej pomocy nie dotrzyma warunków, pod którymi udzielono mu płatności. Zainteresowana osoba była o tych warunkach płatności pouczona. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności złożył w nim na stronie 5 pisemne oświadczenie, że nie przeniesie własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności. Oświadczenie to zostało złożone z zastrzeżeniem, że nie dotyczy to sytuacji, w której przenoszona jest własność gospodarstwa w celu uzyskania renty strukturalnej. Pomimo tego oświadczenia własność gospodarstwa została przeniesiona na syna i nie było to przeniesienie w celach przyznania renty strukturalnej. Skarżący ma już wcześniej przyznaną rentę powypadkową obowiązującą od 2001r. a jego żona uzyskała rentę z KRUS z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym w dniu ... czerwca 2006r., a w dniu ... listopada 2007r (po przekazaniu gospodarstwa rolnego w dniu .... października 2007r) uzyskała decyzję na wypłatę części uzupełniającej rentę. Tym samym przyznane małżonkom M. świadczenie rentowe z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników nie są rentą strukturalną ani w rozumieniu ustawy o rentach strukturalnych w rolnictwie z dnia 26.04.2001 r. (Dz. U nr 52/2001 poz. 539 ze zm.), ani w rozumieniu w/w ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z 28.11.2003r. i przepisów wykonawczych do niej, ani w rozumieniu ustawy z 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Obszarów Wiejskich (Dz. U. 64/2007 poz. 427 ze zm.) i przepisów wykonawczych do niej. Zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004r w/w płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności z zastrzeżeniem, że nastąpiło to na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną. W sprawie nie zachodzi przypadek dotyczący renty strukturalnej zatem organ zastosował § 10 w/w rozporządzenia prawidłowo. Decyzja o wstrzymaniu płatności została wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR co jest zgodne z § 13 pkt 1 w/w rozporządzenia. Ustalenia faktyczne i prawne organu są dokonane prawidłowo. Decyzja odpowiada prawu. Żądanie umorzenia pobranych kwot nie podlega rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie. Takie żądanie może być rozpatrywane przez Prezesa ARiMR, który w pewnych określonych sytuacjach jest władny umarzać należności pieniężne pochodzące z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji" oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy. Uprawnienie to wynika z art. 214 ustawy o finansach publicznych z 30 czerwca 2005r. (Dz. U 249/2005 p 2104 ze zm.) oraz rozporządzenia wykonawczego do tegoż art. wydanego przez Radę Ministrów 12 czerwca 2007r. (Dz. U 107/2007 p 733) w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Jest to jednak odrębny przedmiot rozstrzygania nie objęty zakresem zaskarżonej decyzji. Wniosek skarżącego z żądaniem umorzenia pobranych należności pieniężnych został postanowieniem z dnia ... maja 2007r. przekazany Prezesowi ARiMR i pozostaje on poza zakresem oceny Sądu w przedmiotowej sprawie. Odnośnie żądania umorzenia tych należności przez Sąd należy wskazać, że jest on pozbawiony podstaw prawnych bowiem Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia niezgodności z prawem Sąd uchyla zaskarżony akt prawny bądź stwierdza jego nieważność co oznacza wówczas ponowne rozpoznawanie sprawy przez organ. Wyroki Sądu administracyjnego nie zastępują merytorycznych rozstrzygnięć administracyjnych. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w wyroku zgodnie z art. 151 p.p.s.a.