V SA/Wa 852/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-09
Skład orzekający: Andrzej Kania, Izabella Janson, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia zgody na pobyt tolerowany cudzoziemcowi, którego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego lub prawa dziecka, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udzielenia zgody na pobyt tolerowany H. S. była niedopuszczalną ingerencją w jej życie rodzinne, naruszającą art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sąd podkreślił, że legalny pobyt męża i małoletniego syna skarżącej w Polsce, a także fakt, że wydalenie H. S. doprowadziłoby do rozdzielenia rodziny, stanowiły podstawę do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Ponadto, wydalenie skarżącej naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, zagrażając jego rozwojowi psychofizycznemu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą jej udzielenia zgody na pobyt tolerowany. H. S. wraz z rodziną przebywała w Polsce od 1996 r. Po odmowie nadania statusu uchodźcy i decyzji o wydaleniu, H. S. ubiegała się o pobyt tolerowany, powołując się na więzi rodzinne i zakorzenienie w Polsce. Organy administracji odmówiły, uznając, że przedstawione okoliczności nie uzasadniają udzielenia zgody. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 8 EKPC, art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o cudzoziemcach) oraz przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... stycznia 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany; uchyla zaskarżoną decyzję
W dniu 09.04.2003r. H. S. i Jej mąż Y. M., wystąpili w imieniu swoim i małoletnich synów: R. i H. M. (vel [...]) do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy.
Wojewoda [...] decyzją z [...].05.2003r. Nr [...] orzekł o wydaleniu H. S. oraz Jej małoletnich dzieci: R. i H. M. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda [...] w ww. decyzji stwierdził, iż opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez Cudzoziemców powinno nastąpić w przypadku wydania ostatecznej, negatywnej decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.
Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z dnia [...].10.2003r. Nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Z mocy prawa (art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997r. o cudzoziemcach, Dz. U. z 2001 r. Nr 127, poz. 1400 z późn. zm.) wykonanie powyższej decyzji zostało wstrzymane do dnia wydania ostatecznej decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.
Decyzją z dnia [...].05.2004 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców orzekł o odmowie nadania H. S. i Y. M. statusu uchodźcy i nakazał opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Decyzja obejmowała dzieci Cudzoziemki. Po rozpatrzeniu odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...].07.2004r. Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W dniu [...].04.2009r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka z dnia 25.03.2009r. w sprawie udzielenia H. S. oraz Jej dzieciom zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu podniesiono, iż Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu Cudzoziemki wraz z małoletnimi wówczas dziećmi: R. M. i H. M. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W dniu [...].05.2009r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie udzielenia H. S. zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Decyzją Nr [...] ([...]) z dnia [...].09.2009r. Wojewoda [...] odmówił Cudzoziemce zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzając, że wskazane przez Nią w postępowaniu przed organem I instancji okoliczności ubiegania się o przedmiotową zgodę nie mogą stanowić postawy do wydania decyzji zgodnej z żądaniem Strony.
Od powyższego rozstrzygnięcia Cudzoziemka, za pośrednictwem pełnomocnika Y. M., w ustawowym terminie wniosła odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzucając decyzji, że wydana została z naruszeniem prawa materialnego: art. 8 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) i art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez stwierdzenie, że w Jej przypadku nie zachodzą przesłanki zawarte w przepisie tego artykułu oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, 10, 77, 80, 107 i wnosząc o jej uchylenie i udzielenie H. S. zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w myśl art. 104 ust. 1 pkt 1a ww. ustawy zgody na pobyt tolerowany udziela z urzędu wojewoda, w decyzji o odmowie wydalenia, gdy w postępowaniu w sprawie o wydalenie cudzoziemca stwierdzi, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub pkt 1a, albo w odrębnej decyzji, gdy okoliczności te ujawniły się po wydaniu decyzji o wydaleniu. Zgodnie z ust. 2 organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewody w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Dalej Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].12.2009 r. Nr [...], na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006r., Nr 234, poz. 1694 z późn. zm.), udzielił mężowi Cudzoziemki, Y. M., zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia [...].05.2010r. Ponadto, w dniu [...].12.2009r., na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy o cudzoziemcach, Wojewoda [...] udzielił zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony synowi Zainteresowanej - małoletniemu A. M., ur. [...].06.2004r.
Organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że okolicznością wskazywaną przez H. S. uniemożliwiającą Jej opuszczenie naszego kraju, a tym samym uzasadniającą udzielenie zgody na pobyt tolerowany jest wiązanie swojej przyszłości i jej rodziny z Polską. Według zeznań Cudzoziemki z dnia [...].06.2009 r. w Republice A. nie posiada Ona nikogo, w Polsce skupia się życie Jej rodziny. Synowie planują założyć rodziny w Polsce, wraz z najbliższymi planuje zakup mieszkania w Polsce i żyć legalnie. Ponadto powrót do kraju pochodzenia spowodowałby rozdzielenie rodziny i wpłynąłby niekorzystnie na rozwój psychofizyczny dzieci.
W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców organ I instancji zasadnie przyjął w zaskarżonej decyzji, iż powołane przez H. S. okoliczności nie mogą stanowić podstawy do udzielenia Jej zgody na pobyt tolerowany. Organ podkreślił, iż z faktu przebywania na terytorium naszego kraju męża Cudzoziemki, Jej pełnoletnich obecnie dwóch synów oraz trzeciego małoletniego dziecka urodzonego w naszym kraju oraz z faktu podjęcia przez dzieci nauki, zakorzenienia rodziny w polskiej kulturze i społeczności nie można wywieść samoistnego uprawnienia przysługującego Zainteresowanej do legalnego pobytu w Polsce, niezależnie od obowiązujących przepisów prawa. Przeszkodą do odmowy udzielenia Stronie zgody na pobyt tolerowany nie może być również w ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ewentualna, gorsza, niż na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej sytuacja ekonomiczna całej rodziny Zainteresowanej po powrocie do kraju pochodzenia, w związku ze sprzedażą całego majątku. Zdaniem organu z norm prawa międzynarodowego nie można wywieść obowiązku legalizacji pobytu cudzoziemców przez wzgląd na gorszą sytuację ekonomiczną w kraju pochodzenia cudzoziemca bądź gorsze perspektywy zawodowe i zarobkowe samych cudzoziemców.
W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzja niniejsza nie narusza również art. 18 ustawy zasadniczej z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (jt. Dz. U. z 1997r., Nr 78, poz. 483, sprostowanie Dz. U. z 2001r., Nr 28, poz. 319) i art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., ani przepisów Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że niniejsza decyzja ingeruje w życie rodzinne, ponieważ Wojewoda [...] decyzjami z dnia [...].12.2009 r. udzielił mężowi Cudzoziemki oraz Jej małoletniemu synowi, A. M., zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia [...].05.2010r. Z zasady suwerenności państwa wynika jednak prawo do regulowania przez państwo zasad wjazdu i pobytu cudzoziemców. Konstytucja nie gwarantuje cudzoziemcom nieograniczonego prawa do zamieszkania w Polsce z powodu posiadania tutaj członków Swojej rodziny. Konstytucja przyznaje wprawdzie każdemu prawo do ochrony prawnej życia rodzinnego, ale przyjmuje możliwość ograniczenia tego prawa, stanowiąc, że: "ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw" (art. 31 ust. 3). Organ podkreślił, że także na gruncie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. ochrona życia rodzinnego nie jest absolutna, a Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu konsekwentnie przyjmuje, że art. 8 ww. Konwencji nie nakłada automatycznie na państwo prawnego obowiązku uszanowania wyboru przez cudzoziemca kraju zamieszkania. Europejski Trybunał Praw Człowieka bowiem nie kwestionuje zasady, że państwa mają prawo regulować warunki udzielania zezwoleń na wjazd i pobyt cudzoziemców, jak również ich wydalenia, i że Konwencja praw człowieka nie przyznaje cudzoziemcom ogólnego prawa wyboru państwa, w którym zamierzają z rodziną zamieszkać lub do którego pragną przyjechać. Ww. przepisy nie mogą prowadzić do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania Im pobytu w formie przez Nich wybranej, ani tym bardziej na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej niezależnie od przepisów prawa krajowego oraz okoliczności faktycznych sprawy.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie należy także uznać za zasadne stwierdzenie Wojewody [...], iż na powyższe rozstrzygnięcie nie ma wpływu fakt udzielenia przez Wojewodę [...] mężowi Cudzoziemki (oraz Jej małoletniemu synowi) zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, ponieważ zezwolenie to udzielane jest dopiero po spełnieniu przez cudzoziemca wymaganych prawem przesłanek oraz każdorazowo na określony w ustawie okres czasu.
Mając na uwadze powyższe Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, iż niezgodny ze stanem faktycznym jest zarzut pełnomocnika Zainteresowanego, iż Wojewoda [...] pomijając w zaskarżonej decyzji fakt udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony mężowi i małoletniemu synowi Cudzoziemki naruszył art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odnosząc się z kolei do zarzutu pełnomocnika Cudzoziemki dotyczącego naruszania w przedmiotowym rozstrzygnięciu art. 77 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, iż organ I instancji faktycznie nie przeprowadził szczegółowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy w kraju pochodzenia Zainteresowanej zagrożone jest Jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. Jednak biorąc pod uwagę cytowaną wyżej treść przesłuchania Strony z dnia [...].06.2009 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreślił, iż organ rozpatrujący sprawę nie miał podstaw do stwierdzenia, iż wobec Cudzoziemki ma zastosowanie art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co też wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W ocenie organu dowoławczego należy również wskazać, iż faktem jest, że organ I instancji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zdaniem organu należy jednak zauważyć, że pełnomocnik Strony zapoznał się z aktami sprawy w trakcie postępowania odwoławczego tj. w dniu [...].12.2009r. nie wnosząc do nich żadnych uwag.
Biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny, w ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody [...] i stwierdzić, iż brak jest przesłanek do udzielenia H. S. zgody na pobyt tolerowany w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W skardze na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców skarżąca H. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r. wskazując na:
- naruszenia prawa materialnego: art. 8 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 (Dz. U. 1993 nr 61 poz. 284), jak również art. 97 ust 1 pkt 1a) ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz.U. 2003 Nr 128 poz. 1176) poprzez stwierdzenie, że w Jej przypadku nie zachodzą przesłanki zawarte w przepisie tego artykułu;
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: mające wpływ na wynik sprawy, poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej i nie uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wbrew art. 7 kpa, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wbrew art. 80 kpa i przyjęcie, że przedstawione fakty nie uzasadniają udzielenia Wnioskodawcy zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP i naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa (art.145§1 p.p.s.a.). Sąd rozpoznając skargę dokonuje analizy prawnej przepisów, które były, lub powinny być, podstawą decyzji, ale także korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 97 ust.1 pkt 1a) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.jed. Dz.U. z 2006 r. Nr 234, poz.1695 ze zm.) zwanej dalej ustawą oraz z naruszeniem przepisu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. zmienionej protokołami dodatkowymi (Dz.U.z 1993 r. Nr 61, poz.184 ze zm.), zwanej dalej Konwencją.
Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji należało wziąć pod uwagę fakt, że w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja Wojewody [...] z 2003 r. (utrzymana w mocy decyzją Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców) orzekająca o wydaleniu z Rzeczypospolitej Polskiej H. S., która to decyzja jest wykonalna wobec negatywnego dla cudzoziemki zakończenia postępowania w przedmiocie nadania mu statusu uchodźcy. Odmowa udzielenia zgody na pobyt tolerowany otwiera drogę do wykonania decyzji wydaleniowej.
Na podstawie przepisu art. 97ust.1 pkt 1a) ustawy cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Przywołany art. 8 Konwencji stanowi, że każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji oraz, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób.
Trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że na gruncie art. 8 Konwencji ochrona życia rodzinnego nie jest absolutna, a Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu konsekwentnie przyjmuje, że art.8 Konwencji nie nakłada na państwo obowiązku uszanowania wyboru przez cudzoziemca kraju zamieszkania. Szef Urzędu pominął jednak fakt, że Trybunał jednocześnie wyraźnie przyjmuje, że wydalenie nie może następować z naruszeniem Konwencji.
Sąd stwierdził, iż organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę, że ingerencję władzy publicznej w korzystanie z prawa do poszanowania życia rodzinnego powinny usprawiedliwiać okoliczności wskazane w art. 8 ust.2 Konwencji, a zatem by ingerencja władzy publicznej była możliwa, musi być konieczna i mieć na celu ochronę ww. wartości wskazanych w Konwencji.
Organy orzekające nie wskazały, aby udzielenie H. S. zgody na pobyt tolerowany w Polsce stanowiło zagrożenie dla którejkolwiek z wartości wymienionych w art.8 ust.2 Konwencji.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekając w sprawie rozważył sytuację rodzinną skarżącej: uzyskanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce przez męża i małoletniego syna skarżącej, fakt, że całe życie skarżącej skupia się w Polsce, gdzie mieszka jej najbliższa rodzina, że w republice A. nie posiada ona nikogo oraz zakorzenienie rodziny skarżącej w polskiej kulturze i społeczności. Okoliczności tych Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie uznał jednak za wystarczające do przyznania skarżącej zgody na pobyt tolerowany na podstawie art.97ust.1 pkt 1a) ustawy.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca przebywa nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 1996 r. wraz z całą rodziną, czyli z mężem oraz trzema synami. Legalnie, na podstawie kolejnego zezwolenia na zamieszkanie przebywa obecnie w Polsce mąż skarżącej oraz małoletni syn skarżącej urodzony w RP. Cała rodzina, czyli matka, małoletnie dziecko oraz pełnoletni uczący się synowie są na utrzymaniu ojca, co w ocenie Sądu świadczy o normalnych więzach rodzinnych. Sąd wskazuje, że utrzymywanie wzajemnych kontaktów między rodzicami i dziećmi oraz między rodzeństwem stanowi podstawowy element życia rodzinnego.
Za nietrafny uznał Sąd pogląd wojewody [...] podzielony przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, według którego na rozstrzygnięcie o odmowie udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany nie ma wpływu fakt udzielenia mężowi Cudzoziemki i jej małoletniemu synowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, ponieważ zezwolenie to udzielane jest dopiero po spełnieniu przez cudzoziemca wymaganych prawem przesłanek i każdorazowo na określony w ustawie okres czasu.
Odnosząc się do okoliczności, że zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony przyznawane jest na oznaczony okres czasu, natomiast wnioskowana w sprawie zgoda na pobyt tolerowany udzielna jest bezterminowo, to Sąd zwraca uwagę na przepis art. 102 ust.1 pkt 1 ustawy , który stanowi, ze zgodę na pobyt tolerowany cofa się, jeżeli ustanie przyczyna, dla której zgoda została udzielona.
Przede wszystkim jednak należy podkreślić, że w ocenie Sądu fakt legalnego pobytu w Polsce męża i małoletniego syna skarżącej, ma podstawowe znaczenie dla oceny jej sytuacji w świetle przepisu art.97 ust.1 pkt 1a) ustawy. Odmowa udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany spowodowałaby wykonanie decyzji wydaleniowej i w konsekwencji doprowadziła do rozdzielenia rodziny.
Dlatego wydanie decyzji, która otwierałaby drogę do wykonania decyzji o wydaleniu cudzoziemki Sąd uznał za niedopuszczalną ingerencję w życie rodzinne skarżącej.
Należy podkreślić, że w dacie wydania decyzji wydaleniowej oraz w dacie wydania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy sytuacja skarżącej była odmienna niż jej sytuacja obecnie, ponieważ nikt z członków jej najbliższej rodziny nie przebywał na terenie RP legalnie, teraz jest to mąż i małoletni syn skarżącej, oraz ponieważ pobyt cudzoziemki w Polsce był wówczas o ok. 7 lat krótszy niż obecnie.
Sąd nie stwierdził naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny organy orzekające odmówiły udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany ingerując tym samym w sposób niedopuszczalny w życie rodzinne skarżącej, czym naruszyły przepisy art. 97 ust.1 pkt 1a) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.
Niezależnie od powyższego - i wychodząc poza granice skargi - zauważyć należy, że wykonanie decyzji wydaleniowej względem skarżącej naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2 poz. 11) w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Małoletni syn skarżącej A. M., urodzony [...].06.2004r. w Polsce, jest dzieckiem w rozumieniu art. 1 powyższej konwencji. Stosownie do art. 9 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka: "Państwa – Strony zapewnią, aby dziecko nie zostało oddzielone od swoich rodziców wbrew ich woli, z wyłączeniem przypadków, gdy kompetentne władze, podlegające nadzorowi sądowemu, zdecydują zgodnie z obowiązującym prawem oraz stosownym postępowaniem, że takie oddzielenie jest konieczne ze względu na najlepiej pojęte interesy dziecka. Taka decyzja może być konieczna szczególnie w przypadku nadużyć lub zaniedbań ze strony rodziców, gdy każde z rodziców mieszka oddzielnie, a należy podjąć decyzję odnośnie miejsca pobytu lub zamieszkania dziecka". Małoletni syn skarżącej przebywa w Polsce legalnie a wydalenie cudzoziemki oznaczałoby rozdzielenie dziecka od jednego z rodziców, ponieważ ojciec małoletniego również ma w Polce zalegalizowany pobyt. W ocenie Sądu rozdzielenie dziecka sześcioletniego od biologicznej matki istotnie zagrażałoby jego rozwojowi psychofizycznemu, co wskazuje na naruszenie przez organ orzekający art. 97 ust.1 pkt 1a) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka.
W związku z powyższym, uznając, iż w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło