V SA/Wa 853/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lutego 2010 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę Wnioskiem z ... marca 2005 r., D. G. (zwany dalej: skarżącym) wystąpił do M. o Oddziału Regionalnego o dofinansowanie realizacji projektu polegającego na zakupie [...] z wyposażeniem w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w ramach działania 1.1. "Inwestycje w gospodarstwach rolnych". Rozpatrując powyższy wniosek decyzją z ... września 2007 r., nr ...Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W. odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zakres rzeczowo-finansowy projektu jest nieuzasadniony. Podkreślił, iż planowany do zakupu kombajn zbożowy jest niedostosowany mocą/wydajnością do profilu i skali produkcji w gospodarstwie wnioskodawcy. Orzekając w sprawie na skutek złożonego w sprawie odwołania, Prezes ARiMR decyzją z ... października 2007 r., nr ...utrzymał w mocy decyzję z ... września 2007 r. Wyrokiem z 12 września 2008 r., o sygn. akt V SA/Wa 148/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję Prezesa ARiMR z ... października 2007 r. wskazując, iż w toku postępowania administracyjnego nie zostały jednoznacznie wyjaśnione kwestie proceduralne rzutujące na dopuszczalność merytorycznego rozpoznawania sprawy przez organ II instancji bowiem organ odwoławczy nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących daty odbioru przez skarżącego decyzji organu I instancji z ... września 2007 r. Powołanie ponadto w uzasadnieniu decyzji jedynie danych z ekspertyzy I., bez rozważenia podnoszonej przez skarżącego specyfiki gospodarstw rolnych w gminie O. oraz bez analizy wyników jego własnego gospodarstwa prowadzi, w ocenie Sądu, do nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku Sądu, Prezes ARiMR ponownie orzekając w sprawie decyzją z ... lutego 2009 r. uchylił w całości decyzję Dyrektora M. Oddziału ARiMR w W. z ... września 2007 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Orzekając w sprawie decyzją z ... stycznia 2010 r. nr ...Dyrektor M. Oddziału ARiMR w W. umorzył postępowanie w sprawie przyznania pomocy na projekt: Zakup kombajnu zbożowego z wyposażeniem. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor M. Oddziału ARiMR wyjaśnił, iż okres kwalifikowalności wydatków w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego 2004-2006 "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" został zakończony zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej K(2009) 1148 z 18 lutego 2009 r., w dniu 30 czerwca 2009 r., w związku z czym zawarcie umowy w ramach instrumentów wsparcia przewidzianych ww. Programem nie jest obecnie możliwe. Rozpatrując złożone w sprawie odwołanie Prezes ARiMR decyzją z ... lutego 2010 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję Dyrektora M. Oddziału ARiMR wskazując dodatkowo, iż zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) 1320/2006 z 5 września 2006 r., ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 – art. 4.1 (L. 243/6) wynika, że podpisywanie umów w ramach danego instrumentu pomocy objętego okresem programowania 2004-2006, a więc w tym przypadku dla działania 1.1. ww. Programu Operacyjnego, nie jest możliwe w chwili, gdy rozpoczęto już wydawanie decyzji dla instrumentu będącego jego odpowiednikiem w nowym okresie programowania, a mianowicie dla działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ARiMR z ... lutego 2010 r., skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji (jako niezgodnych z prawem) wskazując, iż to z przyczyn leżących po stronie ARiMR nie doszło do zawarcia umowy, a strona nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu administracji, którym w tym przypadku była właśnie Agencja. W ocenie skarżącego nie jest dopuszczalne umarzanie postępowania bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy i to w sytuacji, gdy wyłączną przyczyną takiego stanu rzeczy jest wadliwe działanie organu administracji. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w toku postępowania nie naruszono ani przepisów prawa materialnego, ani prawa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosując środki określone w ustawie - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W rozpoznawanej sprawie, co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla, ocenie Sądu w zakresie zgodności z prawem podlegała zaskarżona przez skarżącego decyzja Prezesa ARiMR z ... lutego 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję M. Oddziału Regionalnego ARiMR z ... stycznia 2010 r., wydaną w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wyjaśnić należy, iż zasady przyznawania pomocy w ramach działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" zostały uregulowane w szeregu wspólnotowych aktów prawnych m.in. w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1320/2006 z 5 września 2006 r., ustanawiającym zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005. Warunki oraz tryb udzielania pomocy w ramach tego działania zostały określone w krajowych aktach wykonawczych wydanych na podstawie ustawy z 20 kwietnia 2004 r., o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.). Działania Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich" obejmowały lata 2004-2006 i były realizowane ze środków Unii Europejskiej pochodzących z Sekcji Orientacji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, w połączeniu ze środkami krajowymi. Przy czym należy zauważyć, iż decyzją z 18 lutego 2009 r. K(2009) 1148 zmieniającą decyzje wymienione w załączniku w zakresie przedłużenia okresu kwalifikowalności wydatków dla programów operacyjnych objętych celem nr 1 w Polsce Komisja (WE) (w tym celem nr CCI2004PL061PO001) przyjęła, iż 30 czerwca 2009 r., jest ostatecznym terminem do wydatkowania środków. Przypomnieć należy, że decyzja ta jest aktem prawnie wiążącym o charakterze nieustawodawczym. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1320/2006 bez uszczerbku dla przepisów art. 5 i 6 państwa członkowskie mogą nadal, w ramach obecnego okresu programowania, podejmować zobowiązania i dokonywać płatności od 1 stycznia 2007 r., do końcowego terminu kwalifikowalności wydatków, określonego w decyzjach zatwierdzających wsparcie Wspólnoty dla programów operacyjnych lub w dokumentach programowych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich. Podpisywanie umów w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych PROW 2007-2013 będącego, zgodnie z ww. rozporządzeniem, w nowym okresie programowania odpowiednikiem działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" SPO rozpoczęło się w kwietniu 2008 r. Zatem po tym terminie nie było już możliwości zawierania umów przyznania pomocy w ramach działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych". Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż przyznanie beneficjentowi wnioskowanej pomocy finansowej jest możliwe po łącznym spełnieniu przesłanek do których m.in. należy konieczność posiadania przez ARiMR środków finansowych na przyznanie takiej pomocy. Z akt sprawy wynik, iż złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie pomocy podlegał weryfikacji w postaci jego uzupełnienia i wyjaśnienia m.in. co do zakresu powierzchni wskazanego gospodarstwa, które to wezwanie zostało uzupełnione przez skarżącego pismem z ... czerwca 2009 r. nadanym do ARiMR ... czerwca 2009 r. Złożenie natomiast, istotnych z punktu widzenia niniejszej sprawy, oświadczeń przez J. M. nastąpiło ... i ... listopada 2009 r. Tym samym pierwotnie złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie pomocy finansowej stał się kompletny już po zakończeniu okresu, w którym możliwe było podpisywanie umów przyznania pomocy i po zakończeniu okresu kwalifikowalności wydatków. Z powyższych powodów zasadne, w ocenie Sądu, było umorzenie postępowania wszczętego wnioskiem z ... marca 2005 r. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość bowiem, jak słusznie podniósł pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę w momencie, w którym wniosek mógł być przyjęty do realizacji nie było już możliwości zawierania umów w ramach działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" i co najistotniejsze nie było środków finansowych przeznaczonych na sfinansowanie wniosku skarżącego, bo okres kwalifikowalności wydatków w ramach działań SPO 2004-2006 był już zakończony. Podkreślić należy, iż dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o przyznanie tych środków. Zatem brak środków finansowych umożliwiających realizację wnioskowanego przez skarżącego przedsięwzięcia czynił, w tym zakresie, postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym, co znalazło wyraz w decyzji Dyrektora M. Oddziału ARiMR w W. z ... stycznia 2010 r. o umorzeniu postępowania i w zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR z ... lutego 2010 r. Nie można tym samy zgodzić się z zarzutem zawartym w skardze wskazującym na niedopuszczalność umorzenia postępowania w sprawie skoro w powyższych decyzjach wyraźnie wskazano źródło bezprzedmiotowości postępowania o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", którym był brak możliwości zawarcia umowy ze skarżącym oraz brak środków na sfinansowanie wniosku. W tych okolicznościach sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.