V SA/Wa 856/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-17
Skład orzekający: Małgorzata Leśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, powinien zostać uwzględniony w całości, czy też częściowo, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane wcześniej. Wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony w części, ponieważ sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny jest trudna, a skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący J.D. złożył skargę na decyzję Prezesa ARiMR odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swojej trudnej sytuacji materialnej, dochodów żony, świadczeń rodzinnych oraz wydatków.Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla J.D. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Małgorzata Leśniewska - po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.D.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J.D.adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.
Skarżący J. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2017 r. nr 27/2017 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 24 maja 2017 r. zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wyrokiem z 10 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Skarżący po otrzymaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z żoną i synem. Skarżący oraz jego żona nie posiadają nieruchomości, oszczędności, wartościowych przedmiotów. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że jego żona otrzymuje rentę w wysokości 720 zł oraz zasiłki na rzecz syna w łącznej wysokości 400 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił opłaty za odpady w wysokości 90 zł, za energię elektryczną w wysokości 100 zł oraz leki w wysokości 200 zł.
Wykonując wezwanie skierowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej powoływanej również jako "p.p.s.a."), skarżący wyjaśnił, że miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny wynoszą ok. 740 zł, syn skarżącego przejął gospodarstwo rolne celem restrukturyzacji. Przedstawił m. in. a) wyciągi z rachunków bankowych; b) kopię decyzji odmawiającej skarżącemu prawa do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy z (...) września 2017 r.; c) dokumenty potwierdzające zadłużenie z tytułu opłacanych składek na ubezpieczenie w KRUS; d) decyzję z (...) listopada 2017 r., na mocy której należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników zostały rozłożone na raty; e) orzeczenie o stopniu niepełnosprawności żony skarżącego; f) postanowienie z (...) sierpnia 2017 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji; g) dokumenty potwierdzające wysokość opłat za odpady w wysokości 30 zł miesięcznie oraz opłat za energię elektryczną w wysokości 568,50 zł za okres od 16 maja 2017 r. do 16 listopada 2017 r.; h) kopię decyzji ustalającej od 1 marca 2018 r. nową wysokość renty rolniczej żony skarżącego w kwocie 749,19 zł miesięcznie i kopię decyzji z tego samego dnia o ponownym ustaleniu wysokości renty rolniczej z tytułu niezdolności, na mocy której Prezes KRUS przeliczył rentę rolniczą z tytułu niezdolności od dnia 1 kwietnia 2018 r. do 31 maja 2018 r. z kwotą 772,35 zł miesięcznie; i) kopii decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej z: (...) kwietnia 2017 r. o przyznaniu żonie skarżącego zasiłku celowego w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na okres od kwietnia 2017 r. do września 2017 r. w kwocie 230 zł i 22 stycznia 2018 r. dotyczącą przyznania specjalnego zasiłku celowego w miesiącu styczniu 2018 r. w kwocie 300 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów leczenia i zakupu leków; j) kopię decyzji Wójta Gminy w sprawie ustalenia prawa: do zasiłku rodzinnego w wysokości 135 zł za okres od stycznia 2018 r. do października 2018 r., dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła na okres od listopada 2017 r. do czerwca 2018 r. oraz od września 2018 r. do października 2018 r. w kwocie 69 zł; dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100 zł.
Stosownie do treści art. 246 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie na mocy postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 24 maja 2017 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych dlatego też postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć.
W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja materialna skarżącego i osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym jest bardzo trudna. Skarżący nie uzyskuje dochodów - Prezes KRUS decyzją z (...) września 2017 r. odmówił skarżącemu prawa do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Natomiast renta żony skarżącego w kwietniu 2018 r. wyniosła 772,35 zł. Rodzina skarżącego korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, co potwierdzają przedstawione kopie decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności czy też w sprawie przyznania zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów leczenia i zakupu leków. Syn skarżącego kontynuuje naukę w szkole, dlatego też żonie skarżącego zostało przyznane świadczenie w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że rodzina nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, na kontach bankowych nie były dokonywane ani operacje obciążeniowe ani uznaniowe, saldo na rachunku bankowym syna skarżącego wynosi 0 zł, zaś na rachunkach skarżącego jak i jego żony jest ujemne. Ponadto mając na uwadze aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak wyżywienie, ubranie, leki należy stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków pozwalających na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa nie jest jedyną sprawą, w której skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym samym należało mieć na uwadze, że koszty profesjonalnego pełnomocnika z wyboru nie dotyczyłyby tylko jednego postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 249a i 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło