V SA/Wa 858/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-21
Skład orzekający: Andrzej Kania, Mirosława Pindelska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował i zastosował przesłanki "ważnego interesu strony" oraz "interesu publicznego" przy odmowie umorzenia opłaty legalizacyjnej, uwzględniając całokształt sytuacji życiowej i materialnej strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie przeprowadził wszechstronnej analizy materiału dowodowego i błędnie zinterpretował art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, ograniczając przesłankę "ważnego interesu strony" do zdarzeń nadzwyczajnych i nie uwzględniając wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji życiowej i materialnej strony. Ponadto, nie rozważył należycie przesłanki "interesu publicznego". W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżąca G. S. wniosła o umorzenie opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł, ustalonej z tytułu samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Organy administracji (Wojewoda, Minister Finansów) odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącej nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania tej ulgi, a ustalenie opłaty było konsekwencją naruszenia przepisów prawa budowlanego przez samą stronę. Skarżąca podnosiła trudną sytuację rodzinną i materialną oraz niewspółmierną wysokość opłaty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej. uchyla zaskarżoną decyzję
Przedmiotem skargi wniesionej przez G. S. (zwaną dalej: "Skarżącą") jest decyzja Ministra Finansów nr [...] z [...] lutego 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2009 r. w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej z tytułu samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Zaskarżone orzeczenie została wydana w następującym stanie faktycznym.
Postanowieniem z [...] lipca 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. ustalił dla G. i D. S. opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł. Postanowieniem z [...] września 2009r. Wojewoda [...], w wyniku złożonego zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Pismami z 6 i 25 sierpnia 2009 r. G. S. zwróciła się do Wojewody [...] o umorzenie opłaty legalizacyjnej.
Decyzją z [...] listopada 2009 r., Wojewoda [...] odmówił umorzenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł, ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] lipca 2009 r.
Pismem z 3 grudnia 2009 r. Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji z [...] listopada 2009r. do Ministra Finansów, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie ustalonej opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu wnioskodawczyni powołała się na trudną sytuację rodzinną i materialną, skutkującą niemożnością uiszczenia należności. Dodatkowo w piśmie z 8 grudnia 2009 r. Skarżąca podniosła, iż przedmiotowa opłata legalizacyjna jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do wartości obiektu wobec którego została ustalona.
Decyzją z [...] lutego 2010 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż G. i D. S. posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni 7,05 ha oraz las o powierzchni 1,24 ha. W posiadanym gospodarstwie znajdują się dwa budynki mieszkalne odpowiednio o pow. 90 m2 i 78,54 m2. Dodatkowo Skarżąca posiada dwa murowane budynki gospodarcze, stodołę i szopę drewnianą oraz ruchomości w postaci ciągnika rolniczego [...] (rok produkcji 1971) i maszyny do pracy na roli. Płody rolne z prowadzonego gospodarstwa przeznaczane są na potrzeby własne i paszę, a pozostała część na sprzedaż, zaś z posiadanego lasu uzyskują drewno na potrzeby remontowe i częściowo na opał.
Dodatkowo organ ustalił, iż G. S. pracuje w gospodarstwie rolnym, nie była i nie jest zatrudniona w żadnym zakładzie pracy, natomiast D. S. przebywa od [...] r. na rencie i choruje przewlekle na [...], która wymaga stałego przyjmowania leków. Skarżąca uzyskuje dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości 12.083,46 zł oraz z tytułu świadczenia rentowego męża w wysokości 526,50 zł miesięcznie. Ponadto organ ustalił, iż wnioskodawczyni otrzymała płatności do gruntów rolnych na rok 2008 w wysokości 5.153,73 zł, które zostały przeznaczone w całości na zakup nawozów i środków ochrony roślin. Skarżąca nie posiada oszczędności i nie korzysta z pomocy społecznej.
Minister Finansów wskazał, iż Skarżąca ponosi miesięczne wydatki w wysokości 400 złotych na utrzymanie prowadzonego gospodarstwa domowego (energia elektryczna, gaz, woda, lekarstwa, składka KRUS, składka ubezpieczenia). Wydatki te zwiększają się w okresie zimowym ze względu na koszty opału i energii elektryczna.
Zdaniem Ministra Finansów ogół występujących w sprawie okoliczności nie stanowi dostatecznej i wystarczającej podstawy do podjęcia decyzji o umorzeniu ustalonej opłaty legalizacyjnej, bowiem umorzenie należności publicznoprawnej jest ulgą o charakterze wyjątkowym i powszechną zasadą jest ponoszenie ciężarów oraz świadczeń publicznych przez podmioty prawa. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż skoro umorzenie należności jest odstępstwem od zasady ponoszenia prawem przewidzianych świadczeń, to przypadki zastosowania tej instytucji powinny mieć charakter zdarzeń nadzwyczajnych, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które strona nie mogła mieć wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. W ocenie Ministra Finansów, w przedmiotowej sprawie okoliczności o tak wyjątkowym charakterze nie występują, albowiem ustalenie opłaty legalizacyjnej było konsekwencją działań samej wnioskodawczyni, wynikających z naruszenia przepisów Prawa budowlanego, a nie z przyczyn losowych czy nagłych.
Minister Finansów stanął na stanowisku, iż sytuacja materialna i rodzinna Skarżącej nie może stanowić jedynego powodu do umorzenia ustalonej, zgodnie z prawem opłaty legalizacyjnej. Wnioskodawczyni może dowolnie kształtować swoje zobowiązania prywatnoprawne, lecz zarazem ma obowiązek przestrzegać wymogów wynikających z przepisów o publicznoprawnym charakterze. Organ powtórzył argumentację Wojewody [...] wskazującą, iż cyt. ,,stosowanie ulgi w postaci umorzenia należności do każdego przypadku, gdy sytuacja dłużników jest trudna, doprowadziłoby do przyjęcia za powszechną zasadę korzystania z niej, co byłoby sprzeczne z jej wyjątkowym i nadzwyczajnym charakterem". Organ także podkreślił., iż w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej nie podlega ona przymusowemu ściągnięciu, lecz właściwy organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego.
Odnosząc się do sytuacji zdrowotnej męża Skarżącej organ wskazał, iż wprawdzie leczy się on na chorobę przewlekłą i wymagającą stałego przyjmowania leków, to jednak fakt ten nie jest okolicznością nową czy niespodziewaną, albowiem choroba została zdiagnozowana w roku [...].
Mając powyższe na uwadze Minister Finansów wskazał, iż za umorzeniem ustalonej opłaty legalizacyjnej nie przemawiał zarówno ważny interes podatnika jak i interes publiczny, albowiem zdaniem organu nie można utożsamiać przesłanki interesu publicznego z subiektywnym przekonaniem Skarżącej o potrzebie umorzenia należności z uwagi na jej wysokość. Organ odwoławczy podniósł, że rozpatrując niniejszą sprawę, należało mieć na względzie również interes innych inwestorów, którzy pomimo trudnej sytuacji materialnej wywiązują się ze swoich zobowiązań z tytułu ustalonych opłat legalizacyjnych. Ponadto, w interesie publicznym leży, by ustalane przez organy administracji publicznej należności były realizowane, a uczestnicy procesu budowlanego nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty.
Organ II instancji podkreślił, iż mimo, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne, to w przedmiotowym postępowaniu nie znajdują zastosowania przepisy prawa wspólnotowego dotyczące zasad udzielenia pomocy publicznej w sektorze produkcji rolnej, gdyż opłata legalizacyjna została ustalona w związku z rozbudową budynku mieszkalnego i nie była związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Odnosząc się do podniesionej okoliczności nadmiernej wysokości ustalonej opłaty legalizacyjnej, organ podkreślił, iż okoliczność ta jest poza zakresem postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów.
Pismem z 10 marca 2010r. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Finansów z [...] lutego 2010r., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż popełniona samowola budowlana nie wynikała z lekceważenia przepisów budowlanych, lecz była konsekwencją zaistniałej sytuacji rodzinnej i materialnej rodziny. Skarżąca zaznaczyła, że ustalona opłata legalizacyjna jest niewspółmiernie wysoka do wartości budynku.
Dodatkowo zarzuciła Ministrowi Finansów całkowite pominięcie jej trudnej sytuacji, a w szczególności faktu niemożności uiszczenia kwoty 50.000 złotych i wyłączne skoncentrowanie się w decyzji na aspekcie zgodnych z prawem działań organów niższej administracji. Dodatkowo Skarżąca wyjaśniła, iż rozbudowała dom dla syna i jego rodziny systemem gospodarczym.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę podtrzymał ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja nie została poprzedzona wszechstronną i wnikliwą analizą i oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego. Pewne ustalenia organu nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Doszło też do naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 p 3 Ordynacji podatkowej przez błędną jego wykładnię. Przede wszystkim podnieść należy, że zakresem rozpoznania sprawy przez organ był wniosek skarżącej o umorzenie opłaty legalizacyjnej nałożonej na nią z tytułu rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Opłatę nałożono po uprzednim wstrzymaniu robót budowlanych a następnie ich wznowieniu wobec uzyskania stosownych pozwoleń budowlanych. Do opłaty tej stosuje się przepisy o karach przewidziane prawem budowlanym, w tym przepisy przewidujące możliwość jej umorzenia w całości bądź w części. Wynika to z odesłania przepisów art. 49 ust 1 i 2, art. 59f, art. 59 g ust 1 i 5 prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. oraz art. 67a § 1 p 3 Ordynacji podatkowej. Organ jest związany zakresem wniosku skarżącej z zastrzeżeniem, że żądanie umorzenia całości opłaty mieści w sobie również wniosek o umorzenie części opłaty, co nie powinno umykać uwadze organu przy rozpoznawaniu sprawy.
Odsyłając w/w przepisami do stosowania art. 67a ust 1 Ordynacji podatkowej ustawodawca w żaden sposób nie zastrzegł dopuszczalności stosowania ulgi (umorzenie) wyłącznie do sytuacji, w której zaistniałe nałożenia opłaty legalizacyjnej wynikało z sytuacji całkowicie niezależnej od skarżącej, oraz że aktualne położenie życiowe skarżącej będące podstawą wnioskowania o ulgę jest skutkiem zdarzeń nadzwyczajnych (takich jak klęska żywiołowa, pożar, czy inne nagłe i niespodziewane zdarzenie).
Możliwość umorzenia opłaty (w całości czy też części) została uregulowana w ten sposób, że organ w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony, lub interesem publicznym może dokonać tej czynności. Faktem jest, że umorzenie jest pozostawione do uznania organu. Polega to na przyznaniu organowi możności dokonywania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami (rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem strony bądź oddalające wniosek) ale tylko w sytuacji zaistnienia określonych przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Nie ma uznaniowości organu w zakresie ustalenia w/ przesłanek.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważaniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Obowiązki te wynikają z art. 7 i 8 kpa.
Natomiast, jeżeli mimo zaistnienia przesłanek organ podejmuje decyzję odmowną to powinny być określone motywy tego rozstrzygnięcia w sposób przekonujący i nie budzący wątpliwości zgodnie z zasadą przekonywania wyrażona w art. 11 kpa.
Zatem ocenie Sądu podlega legalność działania organu, tj. czy organ badał sprawę pod kątem przesłanek wyrażonych w art. 67 a § 1 p 3 Ordynacji podatkowej, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w sprawie. Zasady płynące z art. 67a § 1 p 3 muszą być właściwie odczytywane w danym stanie faktycznym, gdyż on determinuje ich zastosowanie.
Faktem jest, że przesłanki umorzenia przewidziane w/w przepisem są zwrotami niedookreślonymi, co nie oznacza dowolności ich interpretacji. Ważny interes strony musi być rozpatrywany w kontekście wszelkich danych, które obrazują jej sytuacje życiową. Dane te niewątpliwie musze obejmować informacje dotyczące majątku strony, możliwości płatniczych, źródeł uzyskiwania dochodów, realnych możliwości uzyskiwania tych dochodów, w tym ewentualnych zmian w zatrudnieniu, sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia, a także skutków jakie dla tej osoby i osób pozostających na jej utrzymaniu może spowodować wykonanie obowiązków wynikających z nałożonej opłaty legalizacyjnej (wykonanie zarówno dobrowolne jak i w drodze przymusu administracyjnego).
Bez wnikliwego rozpatrzenia takich okoliczności nie można ustalić istnienia bądź nieistnienia przesłanki ważnego interesu strony. O istnieniu tej przesłanki nie przesądza samo przekonanie strony ani też nie może przesądzać twierdzenie organu, że przesłanka ta sprowadza się do zdarzeń nadzwyczajnych zaistniałych w odniesieniu do strony w okresie pomiędzy ustaleniem opłaty legalizacyjnej, a złożonym wnioskiem o jej umorzenie (do czego sprowadzają się twierdzenia organu w przedmiotowej sprawie).
W odniesieniu do przesłanki interesu publicznego koniecznym jest rozważenie względów społecznych również w zakresie skutków faktycznych odmowy zwolnienia z płatności, które mogą spowodować potrzebę korzystania przez stronę i jej rodzinę z pomocy społecznej szeroko rozumianej (w znaczeniu pieniężnym jak przydziału zastępczego lokalu mieszkalnego, gdyż nie będzie ona w stanie zaspokoić swoich potrzeb materialnych). Ponadto powstanie sytuacji konieczności objęcia świadczeniem społecznym wyklucza kolizję między w/w przesłankami.
Wymienione przesłanki występują w przepisie art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jako przesłanki samodzielne. Zatem istnienie każdej z nich musi być ustalane przez organ w konkretnej rozpatrywanej sprawie. Ustalenia organu powinny też dotyczyć okoliczności, czy któraś z tych przesłanek przeważa nad drugą. Oznacza to wyważenie interesów (ważnego interesu stron i interesu publicznego). Organ jest do tego zobowiązany treścią art. 2 Konstytucji bowiem w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego.
Przekładając to na przedmiotową sprawę Sąd uznał, że ustalenia faktyczne organu co do sytuacji życiowej skarżącej nie są dokładne, brak jest analizy tej sytuacji i wniosków z tego w pełni wypływających.
Wykładnia przesłanki ważnego interesu strony została w sposób nieuzasadniony ograniczona do konieczności zaistnienia zdarzeń nadzwyczajnych i to wyłącznie zdarzeń zaistniałych po ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Wyrazem tego było stwierdzenie, iż trwała choroba męża skutkująca niepełnosprawnością i przyznaną rentą pozostaje bez znaczenia dla ocenianej sytuacji, gdyż jej początek sięga roku 1992. Jest to nieuprawniony wniosek organu w świetle w/w okoliczności, których badanie powinno być przedmiotem organu ustalającego omawianą przesłankę ważnego interesu strony. Organ powinien rozważyć sytuację życiową strony na datę rozstrzygania, w tym sytuację majątkową widzianą przez pryzmat możliwości ekonomicznych, możliwości źródeł dochodu, w tym gospodarstwa rolnego, którego prowadzenie wymaga pracy fizycznej, możliwości świadczenia tej pracy w ramach dolegliwości męża wskazywanych przez stronę. Nieuprawnione jest tez twierdzenie organu, że w ramach ważnego interesu strony nie występują okoliczności o wyjątkowym charakterze albowiem ustalenie opłaty legalizacyjnej jest konsekwencja działań strony, wynikających z naruszenia przepisów prawa budowlanego, a nie z przyczyn losowych czy nagłych. Żaden przepis ani prawa budowlanego, ani przepis dotyczący przedmiotowej ulgi z ordynacji podatkowej nie uzależnia umorzenia od podstaw i przyczyn nałożenia obowiązku, co do którego jest wniosek o umorzenie. Twierdzenie organu w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia prawnego.
Możliwość umorzenia opłaty legalizacyjnej jest samoistną instytucją prawną przewidzianą art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i tylko przesłanki określone w tym przepisie winny być podstawą ustaleń faktycznych i podstaw prawnych działania organu.
Przyczyny i podstawy nałożenia opłaty legalizacyjnej były przedmiotem postępowania w sprawie jej ustalenia. W tym postępowaniu organ nie bada tamtych okoliczności. Opłata jest ustalona. Postanowienie jest ostateczne i podlega wykonaniu. Natomiast wniosek o umorzenie opłaty winien być rozpoznawany wyłącznie w ramach przesłanek określonych art. 67a ust. 1 p. 3 Ordynacji podatkowej.
W sprawie nie została należycie rozważona i oceniona przesłanka ważnego interesu strony. Przede wszystkim nie wszystkie ustalenia sytuacji finansowej i rodzinnej dokonane przez organ odnajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym. Organ ustalił, iż skarżąca ma dwa domy mieszkalne. Określenia takiego używała skarżąca w swoich pismach procesowych ale określenia skarżącej nie zawsze są precyzyjne od strony prawnej. Z treści oświadczenia wynika, że drugi dom to ta dobudowana część domu od strony zachodniej o wymiarach [...] m., za której to rozbudowę ustalono opłatę legalizacyjną.
Z treści postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] września 2009 r. utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lipca 2009 r. nakładającego na skarżącego opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł wynika, że jest to jeden dom. Naruszenie prawa budowlanego przez skarżącą polegało na rozbudowie domu tj. dobudowaniu w/w części oraz położeniu nowej konstrukcji dachowej na całym budynku.
Okoliczność ta jest istotną dla ustalania przesłanki ważnego interesu strony. Ważna jest zarówno, w zakresie posiadanego majątku, możliwości spieniężenia, możliwości płatniczych, jak również w zakresie skutków ekonomicznych, życiowych jakie mogą nastąpić w wyniku odmowy umorzenia opłaty. Skutki te winny być przez organ rozważone w ramach ustalenia przesłanek o czym była mowa wyżej. Organ nie dokonał tego stwierdzając jedynie, że nieuiszczenie dobrowolne tych 50.00 zł będzie podstawą do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.
Podnieść należy, że w takiej sytuacji przepis art. 49b ust. 1 i 7 prawa budowlanego stanowi o wydaniu decyzji o rozbiórce tej części, która była budowaną bez zezwolenia. Rozbiórkę można też przeprowadzić zastępczo na koszt strony w myśl art. 52 prawa budowlanego w zw. z art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. (Dz. U. 229 z 2005r. p 1954 ).
W przedmiotowej sprawie oznaczałoby to rozbiórkę części dobudowanej oraz całego dachu. Powyższa sytuacja powinna być rozważona przez organ jako bezpośredni skutek faktyczny, wpływający na ten ważny interes strony zarówno od strony samej rozbiórki obiektu, jak i kosztów tej rozbiórki. W sprawie brak jest też odniesienia się organu do twierdzeń strony, zawartych w piśmie z 1 października 2009r. (k 14 akt adm.), iż rodzina jest wielopokoleniowa, syn z żoną i dzieckiem, zamieszkujący w części dobudowanej i utrzymuje się z płodów rolnych z jej gospodarstwa rolnego, gdyż jest bezrobotny. W zamian zaś pomaga przy ciężkich pracach w gospodarstwie. Powyższe twierdzenia stanowią o członkach rodziny, kosztach jej utrzymania, a także kosztach prowadzenia gospodarstwa rolnego (korzystania z pracy syna w zamian za płody i mieszkanie). Z nieznanych Sądowi powodów organ nie odniósł się to tych twierdzeń skarżącej a ustalił natomiast, że syn prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. W sprawie brak jest ustalenia wprost jakie dochody miesięczne na członka rodziny organ uznał za udowodnione, jak one odnoszą się do minimum socjalnego uprawniającego do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej. Organ drugoinstancyjny zaakceptował ustalenia organu pierwszej instancji w tym zakresie. Z tych ustaleń ostatnich wynika uznanie dochodu miesięcznego na członka rodziny w wysokości 993 zł bez wskazania sposobu wyliczenia. Wysokość może wskazywać, że organ wliczył w dochód dopłatę bezpośrednią do gruntów rolnych. Skarżąca zaś wskazywała tę dopłatę jako środek na pokrycie wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (zakupy nawozów, środki ochrony roślin. Okoliczności te nie zostały rozważone. Brak jest też uzasadnienia na okoliczności dlaczego nie zostało to zrobione.
W sprawie brak jest też pełnych ustaleń i rozważań w odniesieniu do przesłanki interesu publicznego.
Organ ograniczył swoje rozważania w tym zakresie do twierdzenia, iż zwolnienie z opłaty legalizacyjnej wskazywałoby na przyzwolenie na działanie naruszające przepisy budowlane i tym samym godziłoby w interes społeczny oraz świadczyłoby o preferencyjnym potraktowaniu strony w stosunku do podmiotów przestrzegających prawa.
Taka interpretacja przesłanki interesu publicznego zaprzecza racjonalności ustawodawcy, który tworząc przepisy dotyczące umarzania należności przewidział ich stosowanie również w stosunku do osób, które z różnych powodów (niekoniecznie niezawinionych) naruszyły zasady porządku prawnego, zostały przez to obciążone dodatkowymi opłatami, w tym przypadku opłatę legalizacyjną, ale znalazły się w takiej sytuacji życiowej, że należy w sposób rzetelny, wnikliwy tę sytuację z analizować i rozważyć możliwość umorzenia opłaty. Zatem ustalenie i wymierzenie opłaty to jedna sprawa, a umorzenie jej to druga odrębna kwestia regulowana przesłankami art. 67 a § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej.
Reasumując organ nie przeprowadził pełnej, wnikliwej analizy sytuacji życiowej skarżącej przedstawianej w ramach ważnego interesu strony. Nie odniósł się do wszystkich podnoszonych okoliczności faktycznych. Dokonał pewnych ustaleń (2 domy, syn odrębnie utrzymujący się) nie znajdujących potwierdzenia w aktach sprawy. Ponadto w sposób niezasadny zawęził wykładnię omawianego przepisu art. 67 a § 1 p Ordynacji podatkowej w stosunku do obu przesłanek.
Tym samym organ naruszył wymieniony przepis prawa materialnego. W zakresie ustaleń faktycznych i oceny zgromadzonego materiału doszło do naruszenia art. 7,8 i 11 kpa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd uznał zasadność skargi i uchylił zaskarżoną decyzję.
Mając na uwadze powyższe wskazanie organ dokona ponownych ustaleń faktycznych i oceny zgromadzonego materiału dowodnego w kontekście istnienia przesłanek prawa materialnego z art. 67 a § 1 p 3 ordynacji podatkowej.
Z tych względów Sad orzekł w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 "a" i pkt 1 b" ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 sierpnia 2002r (Dz. U 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło