V SA/Wa 86/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącej T. S. radcę prawnego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca T. S. zażądała ustanowienia pełnomocnika - radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku powołała się na brak możliwości zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika z przychodów uzyskiwanych przez jej rodzinę, co z kolei uniemożliwi obronę jej interesów przed Sądem. Z informacji podanych we wniosku oraz z dokumentów nadesłanych do akt sprawy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem oraz synem. Skarżąca pobiera świadczenie emerytalne, którego wysokość od 1 marca 2016 r. została ustalona na kwotę 1.446,04 zł, przy czym z powodu potrącenia w wysokości 361,51 zł (dokonywanego na poczet należności egzekwowanych na podstawie tytułu wykonawczego) do wypłaty pozostaje jej kwota 852,39 zł. W roku ubiegłym dochód (a zarazem przychód) skarżącej wyniósł 16.346,25 zł (decyzja ZUS z 1 marca 2016 r. o waloryzacji emerytury, deklaracja PIT-40A za 2015 r. – w aktach sądowych sprawy). Mąż skarżącej od 13 października 2014 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. jako osoba bezrobotna, a od 13 października 2015 r. nie posiada prawa do zasiłku. W roku ubiegłym uzyskał dochód (a zarazem przychód) w kwocie 8.457 zł, który stanowiły świadczenia wypłacone z Funduszów: Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (zaświadczenie Starosty W. z 23 marca 2016 r., deklaracja PIT-11 za 2015 r. - w aktach sądowych sprawy). Natomiast syn skarżącej jest od 1 października 2015 r. zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 1.816,67 zł brutto, tj. 1.332,51 zł netto. Jego dochód w roku ubiegłym zamknął się w kwocie 4.916,25 zł przy przychodzie w wysokości 5.250 zł (zaświadczenie pracodawcy syna skarżącej z 10 marca 2016 r., zeznanie podatkowe za rok 2015 – w aktach sądowych sprawy). Jako miesięczne wydatki rodziny skarżąca wymieniła: koszty utrzymania mieszkania – ok. 600 zł, koszty leczenia – ok. 200 zł, koszty związane z transportem i łącznością – ok. 100 zł oraz koszty wyżywienia, które pochłania pozostała część dochodów rodziny. Skarżąca oświadczyła, iż ani ona ani osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku, jak również nie dysponują żadnymi rachunkami bankowymi bądź lokatami. Skarżąca wskazała też, że ona i jej małżonek posiadają po 25% udziałów w E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wartości po 1.500 zł, a jej syn dysponuje 50% udziałów w tej spółce o łącznej wartości 3.000 zł. Jednocześnie dodała, iż udziały i zyski spółki były wielokrotnie zajmowane przez komornika, a skarżąca w okresie co najmniej ostatnich 5 lat nie osiągała z tego tytułu żadnych korzyści materialnych w postaci dywidend czy wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia (uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 10 lutego 2011 r. o: obniżeniu kapitału zakładowego spółki, zmianie umowy spółki i przyjęciu tekstu jednolitego umowy spółki, pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z 20 maja 2011 r. o zajęciu udziałów i zysków w spółce na poczet egzekucji prowadzonej przeciwko skarżącej, jej mężowi i jej synowi jako dłużnikom o zapłatę należności głównej w kwocie 138.548,08 zł – w aktach sądowych sprawy). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata) zasługuje na uwzględnienie. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, iż rodzina skarżącej znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Mając na uwadze łączny miesięczny dochód trzyosobowej rodziny skarżącej (niecałe 2.200 zł), należy stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów zastępstwa procesowego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.