V SA/Wa 860/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-05-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zasadny, skoro takie sprawy są z mocy prawa wolne od opłat?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, takie sprawy są z mocy prawa wolne od opłat. Niemniej jednak, w przypadku gdy strona wykaże brak środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, np. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
H. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną swoją i rodziny. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), a odmawiając w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
H. K. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 6.05.2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z pełnoletnią córką oraz wnuczką, nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył iż, uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 536 zł brutto z tytułu świadczenia rentowego, zaś jego córka otrzymuje zaliczkę alimentacyjną w wysokości 350 zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę opisaną przez skarżącego sytuację rodzinną i majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W pozostałej części - tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - wniosek strony jest bezprzedmiotowy i jako taki podlega oddaleniu. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem skarżący nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu. Natomiast wobec tego, iż przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują możliwości umorzenia postępowania z wniosku o prawo pomocy w razie jego bezprzedmiotowości, należało orzec jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.
Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło