V SA/Wa 860/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych). Wnioskiem z dnia 16 maja 2014 r. strona skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 1.000 zł. W nadesłanym formularzu PPPr szczegółowo przedstawiono sytuację finansową [...], wskazując m.in., iż posiadane środki publiczne w całości przeznaczane są na wydatki i rozchody publiczne, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o finansach publicznych i innych ustawach szczególnych. Wyjaśniono, iż w budżecie na rok 2014 ustalonym uchwałą sejmiku [...] nr [...] określono deficyt budżetu w kwocie 239.495.671 zł. Wskazano przy tym, iż planowany w ww. uchwale deficyt został powiększony o 144.000.000 ze względu na konieczność zabezpieczenia w planie wydatków budżetu środków na spłatę zobowiązań wymagalnych oraz odsetek od tych zobowiązań, które powstały na koniec 2013 r. w związku z nieuregulowaniem w pełnej wysokości wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw. Jak wynika z oświadczenia o majątku i dochodach, strata za ostatni rok obrotowy wynosi 1.232.665.583,62 zł (skumulowany deficyt), zaś obecna kwota długu stanowi 73,3% osiągniętych dochodów Województwa w roku 2013. Zobowiązania wymagalne na 31 marca 2014 r. wynoszą 156.873.401,48 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkich niezbędnych środków, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 2 wyd., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., I GZ 147/08, Lex nr 479137). Nie ulega wątpliwości, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2012 r. sygn. akt II FZ 392/12 LexPolonica 3893569). Dokonując oceny sprawy Sąd miał na uwadze, iż wnioskodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego, a w związku z tym za podstawę gospodarki finansowej strony wnioskującej uznać należy budżet uchwalany w formie uchwały budżetowej, który jest przy tym rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki (art. 211 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz. U. 2013, poz. 885 j.t.). Uchwała ta stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, zawiera także plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych. Niewątpliwie sytuacja strony wnioskującej powołującej się na deficyt określony w uchwale budżetowej na około 388.000.000 zł, jest sytuacją trudną. Sąd miał przy tym na uwadze, iż sam fakt odwołania się do deficytu podmiotu wnioskującego o udzielenie pomocy nie jest równoważny ze spełnieniem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Strata (deficyt) jest bowiem jedynie nadwyżką sumy kosztów uzyskania przychodów nad osiągniętymi przychodami (vide: postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., I GZ 260/08, LEX nr 479125). Zdaniem Sądu za uwzględnieniem złożonego wniosku przemawiały jednak również inne okoliczności, które w zestawieniu z przedstawioną sytuacją finansową skarżącej uzasadniały pozytywne rozpatrzenie badanego wniosku. Wskazać również należy na wysokość wpisu od skargi należnego w sprawie, który wynosi 68.356 zł. Ponadto przed tut. Sądem toczą się także inne tożsame co do przedmiotu sprawy z udziałem wnioskującej strony, w których wezwano do wpisów sądowych w maksymalnej wysokości 100.000 zł (V SA/Wa 826/14 oraz V SA/Wa 952/14). Tym samym rozpoznając badany wniosek należało mieć na uwadze, iż ze względu na spór pomiędzy organami administracji publicznej w przedmiocie wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, strona skarżąca na chwilę obecną zobowiązana jest do uiszczenia tytułem wpisów sądowych kwotę bliską 270.000 zł. W ocenie Sądu, łączna kwota wpisów ustalonych we wskazanych wyżej sprawach w zestawieniu z podniesionymi we wniosku o prawo pomocy informacjami o kondycji finansowej Województwa wskazuje na zasadność uwzględnienia złożonego wniosku. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 254 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.