V SA/Wa 864/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-25
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Piotr Piszczek, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wiza krajowa może zostać unieważniona na podstawie art. 48a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, jeśli cudzoziemiec w chwili jej wydania nie miał rzeczywistego zamiaru podjęcia pracy w firmie wskazanej w oświadczeniu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, a jedynie traktował je jako pretekst do uzyskania wizy w celu podjęcia pracy w innym miejscu?Ratio decidendi
Wiza krajowa może zostać unieważniona, jeżeli w chwili jej wydania istniały przesłanki do odmowy jej udzielenia, w szczególności gdy cudzoziemiec złożył dokumenty zawierające nieprawdziwe informacje lub zeznał nieprawdę co do rzeczywistego celu pobytu. Sąd uznał, że cudzoziemiec nie miał zamiaru podjęcia pracy w firmie wskazanej w oświadczeniu, a jedynie traktował je jako środek do uzyskania wizy, co uzasadnia unieważnienie wizy.Stan faktyczny
Cudzoziemiec F. K. uzyskał krajową wizę pobytową na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia mu pracy w firmie B. W trakcie kontroli legalności pobytu ustalono, że cudzoziemiec nie miał zamiaru podjąć pracy w firmie B., a jedynie kupił oświadczenie jako pretekst do przyjazdu do Polski w celu odbycia szkolenia i podjęcia pracy w innej firmie. Komendant Placówki Straży Granicznej w O. unieważnił wizę, a Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał tę decyzję w mocy. Cudzoziemiec zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia wizy krajowej oddala skargę
Cudzoziemiec F. K. złożył skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] lutego 2012r., którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w O. z [...] grudnia 2011r. o unieważnieniu F. K. wizy krajowej.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] grudnia 2011 r. funkcjonariusze straży granicznej dokonali w Telewizyjnym Studio "[...]" kontroli legalności pobytu cudzoziemca – obywatela U. F. Stwierdzili, że legitymował się on ważnym paszportem wydanym [...] maja 2011r. wraz z zamieszczoną w nim wielokrotną krajową wizą pobytową nr [...] ważną od [...] lipca 2011 r. do dnia [...] czerwca 2012 r. wydaną przez Konsula RP w L.
W toku postępowania ustalono, że wspomniana wiza została wydana w związku z zamiarem powierzenia wykonywania pracy w firmie B. [...]. Ustalono, że cudzoziemiec nie pojawił się we wspomnianej firmie, ponieważ jak sam zeznał do protokółu, nie miał zamiaru podejmować pracy w firmie B., gdyż potrzebował przyjechać szybko do Polski, do C. na szkolenie w Studio Telewizyjnych "[...]". A tzw. zaproszenie do pracy - jak nadmienił - kupił za [...] pod Konsulatem RP w L. Po zakończonym szkoleniu cudzoziemiec wyjechał na U., w trakcie pobytu w Polsce nie podjął żadnej próby skontaktowania się lub podjęcia zatrudnienia w firmie B. Po raz kolejny cudzoziemiec na podstawie tej samej wizy wjechał do Polski w dniu [...] listopada 2011r. w celu ponownego szkolenia, jak również podjęcia pracy w Studio Telewizyjnym "[...]".
W tym stanie faktycznym, Komendant Placówki Straży Granicznej w O. wydał w dniu [...] grudnia 2011r. decyzję na podstawie art. 48a ust. 1, 4 i 5 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach uznając, że spełnione zostały przesłanki artykułu 48a ust. 1 o cudzoziemcach t.j., że w chwili wydania wizy istniały przesłanki do odmowy jej wydania. Komendant wskazał, że cudzoziemiec składając wniosek do Konsulatu RP nie przedstawił i nie udokumentował rzeczywistego celu pobytu w Polsce. Przedstawił oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy wystawionego przez firmę B. (zakupione na U.) wiedząc, że rzeczywistym celem wjazdu i pobytu w Polsce było wzięcie udziału w szkoleniu organizowanym przez Studio Telewizyjne "[...]" A. D. w miejscowości [...].
Od decyzji tej pełnomocnik cudzoziemca złożył odwołanie. W odwołaniu zarzucił błędną ocenę stanu faktycznego podnosząc, że organ I instancji zaniechał zebrania i wnikliwego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego oraz przedstawił dowolną ocenę zeznań strony, niewładającej w należytym stopniu językiem polskim. Składający odwołanie wskazał na naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 30 pkt 6, art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach.
Decyzją z [...] lutego 2012 r. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W decyzji Organ II instancji ustalił stan faktyczny sprawy i odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że nie są one trafne. Organ II instancji podniósł, że zeznania cudzoziemca zostały złożone do protokółu po uprzedzeniu go o prawie do odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w ramach czynności przesłuchania. Organ odwoławczy podał, że cudzoziemiec włada językiem polskim, nie żądał obecności tłumacza. W toku zeznań strona, jak podał Komendant przyjechała do Polski w celu szkolenia jako operator kamery, scenograf i dziennikarz na zaproszenie Studia Telewizyjnego "[...]" A. D., z którym współpracuje od 2009r. Z uwagi na fakt, że cudzoziemiec potrzebował polską wizę zakupił w L., oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia wykonywania pracy w firmie B. jednak nigdy tam nie był i nie wiedział czy jest tam dla niego praca. Zamierzał - jak czytamy w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji - pojechać do wystawcy zaproszenia na 3 miesiące przed końcem wizy i starać się o kartę czasowego pobytu w Polsce.
Organ odwoławczy dokonując oceny zeznań cudzoziemca wskazał, że stanowią one istotny dowód w sprawie, gdyż złożyła je osoba bezpośrednio zorientowana w stanie faktycznym sprawy. Jak podkreślił organ rozpoznający sprawę F. K. kupił oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy, a następnie posłużył się nim pomimo, że rzeczywistym celem jego wjazdu i pobytu na terytorium RP było odbycie szkolenia oraz podjęcie zatrudnienia w firmie Telewizyjne Studio "[...]" A. D. Cudzoziemiec, co prawda brał pod uwagę możliwość udania się do wystawcy oświadczenia, jednak zdaniem organu odwoławczego by zalegalizować pobyt w Polsce, a nie podjąć pracę. Oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy było dla strony jedynie narzędziem do uzyskania wizy.
Od decyzji tej pełnomocnik cudzoziemca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie:
- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej k.p.a.) polegające na:
a) zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia w sprawie całego materiału dowodowego poprzez pominięcie i nieuwzględnienie zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosków skarżącego o przesłuchanie w charakterze świadków: A. D. (właścicielki firmy Telewizyjne Studio [...]), A. W. (pełnomocnika A. D.) oraz o ponowne przesłuchanie strony (skarżącego F. K.) na okoliczność braku podstaw do unieważnienia wizy krajowej skarżącego, w szczególności zamiaru skarżącego co do podjęcia pracy w firmie B., a także poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z zeznań świadka J. C., właściciela firmy B., który wystawił promesę zatrudnienia skarżącego, na okoliczność, czy A. W. bądź A. D., pomagający F. K. i jego małżonce H. K. w trakcie pobytu w/w na terenie Polski - kontaktowali się z w/w celem ustalenia zasad i terminu podjęcia pracy przez F. K., a nadto poprzez niepodanie przyczyn nieuwzględnienia w/ w wniosków w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,
b) dowolną i wewnętrznie sprzeczną ocenę zeznań F. K., którym organ dał wiarę - w zakresie dotyczącym zamiaru podjęcia pracy w firmie B. i bezzasadne przyjęcie na ich podstawie, iż skarżący wyłudził wizę krajową albowiem nie miał zamiaru podjąć pracy w w/w firmie, w sytuacji gdy z literalnej treści zeznań tego świadka wynika, że miał on zamiar podjąć pracę u powyższego pracodawcy, z tym że "nie od razu", co nie zmienia faktu, iż nie zaistniała przesłanka braku zamiaru podjęcia pracy, z której organ wywiódł zasadność unieważnienia wizy krajowej skarżącego;
c) zaniechaniu zebrania i wnikliwego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w postaci dowodów z dokumentów: wizy serii [...] wydanej [...] czerwca 2011 roku, ważnej od [...] lipca 2011 r. do [...] czerwca 2012 roku, umowy o współpracy z TV [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., legitymacji prasowej F. K., zgłoszonych na okoliczność, że skarżący F. K. miał zamiar podjąć pracę firmie B., przekroczył granicę RP w sposób legalny i przebywał na terytorium RP posiadając ważną wizę i ważne zaproszenie do. podjęcia pracy, zaś późniejsze podjęcie współpracy na mocy umowy o współpracy z Telewizyjnym Studiem [...] przy jednoczesnym niezaniechaniu podjęcia zamiast w firmie B. - nie może stanowić podstawy do unieważnienia wizy krajowej.
2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 30 pkt 6, art. art. 88 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o cudzoziemcach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji o unieważnieniu wizy krajowej skarżącego, w sytuacji gdy F. K., którego zeznaniom organ dał wiarę zeznał, że miał zamiar podjąć pracę w firmie B. z tym, że nie od razu, a nadto, że dysponował ważnym i telefonicznie potwierdzonym w toku postępowania przed organem I instancji przez firmę B. oświadczeniem o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi, które nabył legalnie i odpłatnie od pośrednika pracy i na tej podstawie legalnie otrzymał polską wizę, a zatem nie dołączył do wniosku o wydanie wizy dokumentu zawierającego nieprawdziwe informacje, ani też nie zeznał nieprawdy bądź nie zataił prawdy w rozumieniu art. 30 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach.
Autor skargi wskazał także na nieodpłatny charakter podjętej współpracy pomiędzy skarżącym a Studiem Telewizyjnym "[...]".
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do jej zarzutów należy wskazać, że nie są one trafne. Przede wszystkim WSA nie podziela poglądu pełnomocnika skarżącego co do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie błędnego rozstrzygnięcia, ze względu na nieprzesłuchanie świadków, sprzeczną ocenę zeznań cudzoziemca oraz zaniechania zebrania i wnikliwego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego przez organ.
Organy administracji publicznej zgodnie z art. 77§1 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wniosek o przesłuchanie świadków, w tym o ponowne przesłuchanie skarżącego nie został uwzględniony, gdyż zasadnie organ odwoławczy uznał, że przesłanki do unieważnienia wizy krajowej dla cudzoziemiec zostały już udowodnione w postępowaniu przed organem I instancji, a w tym brak zamiaru podjęcia pracy przez F. K. w firmie B.
Sam skarżący w toku przesłuchania wskazał na motywy jakimi się kierował przyjeżdżając do Polski (w lipcu oraz w listopadzie 2011r.), jak sam podkreślił, nie szukał kontaktu z firmą J. C., która była wystawcą tzw. zaproszenia do pracy i podjął pracę w firmie A. D. Telewizyjne Studio "[...]". Zatem do dnia przeprowadzenia kontroli legalności pobytu Skarżącego na terytorium RP (tj. przez okres ponad 5 miesięcy) nie realizował on celu, w jakim została wydana wiza. Cudzoziemiec, co ważne podkreślenia w toku postępowania administracyjnego złożył wyczerpujące wyjaśnienia dotyczące zamiaru podjęcia pracy w A. D., czasu pracy, okresów szkolenia, jej charakteru (operator kamery, scenograf, dziennikarz), odpłatności za współpracę (pomimo argumentów pełnomocnika o ich nieodpłatnym charakterze, co jednak w realiach przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia).
Należy zaznaczyć, iż przesłuchanie strony stanowi istotny dowód w sprawie, gdyż strona jest osobą najlepiej zorientowaną w stanie faktycznym i posiada interes prawny. Biorąc powyższe pod uwagę, zbędne było uzupełnianie materiału dowodowego o zeznania osób trzecich, które nie mogły być lepiej niż Skarżący zorientowane w tym, czy miał on zamiar podjęcia pracy u wystawcy zaproszenia (w charakterze pracownika fizycznego). Odzwierciedla to treść protokółu, dokładność opisu cudzoziemca co do zamiaru podjęcia pracy w studio telewizyjnym, przyjazd ponowny do Polski wraz z żoną H. K. co dowodzi, że cudzoziemiec zeznawał to co było mu wiadome w sprawie. Szczegółowo opisał swoje odczucia z tym związane i swoje zdecydowanie ażeby pracować w firmie A. D., a nie u wystawcy zaproszenia.
Podkreślić też należy, że wyjaśnienia złożone przez F. K. podczas prowadzonego postępowania administracyjnego nie zostały - jak wskazał pełnomocnik - ocenione sprzeczne i dowolnie przez organ. Ocena ta została przeprowadzona zdaniem Sądu zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej ujętą w art. 7 k.p.a. oraz zasadą swobodnej oceny dowodów ujętą w art. 80 k.p.a. Na podstawie dokonanej oceny, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, organ zasadnie nie dał wiary wyjaśnieniom strony w zakresie dotyczącym zamiaru podjęcia pracy w firmie B. Odnośnie wyjaśnień skarżącego dotyczącego zamiaru podjęcia pracy w B. na 3 miesiące przed końcem wizy, są one mało przekonujące, gdyby jednak zdecydował się tak zrobić, jak słusznie podniósł organ to tylko celem zalegalizowania dalszego pobytu w Polsce.
Brak jest podstaw do uznania zarzutu zaniechania zebrania i wnikliwego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w postaci dowodu z dokumentów. Zdaniem Sądu zgromadzono wystarczający materiał dowodowy, w tym najważniejszy dokument - protokół przesłuchania strony, z którego w sposób oczywisty wynika, że cudzoziemiec ubiegał się o wydanie wizy w Konsulacie RP w L. na podstawie kupionego przed Konsulatem oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy wystawionego przez firmę B. poświadczającego nieprawdę co do zamiaru podjęcia zatrudnienia po przyjeździe do Polski w w/w firmie, mimo iż był świadomy, że celem jego pobytu w Polsce jest odbywanie szkoleń i praca w firmie Telewizyjne Studio [...], A. D.
Należy wskazać, że w sprawie zastosowanie ma treść przepisów art. 48a ust 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach ( Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ) który stanowi, że wizę krajową unieważnia się, jeżeli w chwili jej wydania zachodziły okoliczności uzasadniające odmowę jej wydania. W myśl przepisu art. 30 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy odmawia się wydania wizy krajowej, jeżeli cudzoziemiec w postępowaniu o wydanie wizy krajowej złożył wniosek lub dołączył do niego dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje, zeznał nieprawdę lub zataił prawdę, albo w celu użycia za autentyczny, podrobił lub przerobił dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używał. Na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, wiza Schengen lub wiza krajowa może być wydana w celu wykonywania pracy w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy. Przepis § 2 pkt 27 obowiązującego w chwili wydania przedmiotowej wizy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 30 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonywania pracy przez cudzoziemców bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz." 1116 z późn. zm.) przewidywał możliwość wykonywania pracy przez cudzoziemców - obywateli państw Republiki Białoruś, Republiki Gruzji, Republiki Mołdowy, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy w okresie nieprzekraczającym sześciu miesięcy w ciągu kolejnych dwunastu miesięcy, pod warunkiem posiadania przez nich oświadczenia (polskiego) pracodawcy o zamiarze powierzenia wykonywania pracy zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę składającego oświadczenie pracodawcy. Obecni e powyższa kwestia jest uregulowana w § 1 pkt 22 Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium RP jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz.U. z 2011 r. Nr 155, poz. 919).
Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie, pomimo odrębnego zdania przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Wiza krajowa w niniejszej sprawie została unieważniona na podstawie art. 48b ust. 1 pkt 2 i ust. 4, stosownie do art. 48 a ust. 1 w zw. z art.30 ust. 1 pkt 6 oraz art. 48a ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.
W kwestii podniesionego przez pełnomocnika zarzutu naruszenia art. 88 ust. 1 pkt 1 i 6 ww. ustawy, wskazać należy, że wykonywanie pracy niezgodnie z ustawą z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy skutkuje wydaniem decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP bądź o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium RP. Wydanie tego rodzaju decyzji, co trzeba zaznaczyć skutkuje m.in. unieważnieniem wizy krajowej z mocy prawa. Zmienić tego nie może nawiązanie umowy o współpracy ze Studiem Telewizyjnym "[...]" (niezależnie od odpłatności) lub podjęta przez skarżącego przed drugim przyjazdem do Polski (listopad 2011r.) próby wymiany wizy w Konsulacie RP w L.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że w związku z określonym stanem faktycznym i prawidłowym przyjęciem, że w dacie składania wniosku o wizę cudzoziemiec pracę w firmie, w której zezwolono mu pracować, traktował jako pretekst do przyjazdu ponieważ zamierzał związać swoje losy z inną firmą trzeba uznać, że w chwili jej wydania zachodziły przesłanki do odmowy jej wydania, w związku z czym przepisy prawa wskazane w decyzji zostały prawidłowo zastosowane i przytoczone.
Mając powyższe okoliczności na względzie i działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a Wojewódzki Sad Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło