V SA/Wa 865/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-20
Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Piotr Piszczek, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku rozwiązania umowy dzierżawy gruntów rolnych z powodu okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, producent rolny jest zobowiązany do zwrotu otrzymanych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie poczyniły wystarczających ustaleń w zakresie przyczyn rozwiązania umowy dzierżawy oraz zawiadomienia o tych okolicznościach. Brak tych ustaleń uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów rozporządzenia ONW dotyczących sytuacji, w których płatność nie podlega zwrotowi, co stanowiło naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez Prezesa ARiMR kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) przez K.J. w latach 2004-2005. K.J. utracił posiadanie działek rolnych, na które otrzymał płatności, w wyniku działań Agencji Nieruchomości Rolnych, co uniemożliwiło mu prowadzenie działalności rolniczej przez wymagany okres 5 lat. Organ uznał, że K.J. nie wykazał, iż zaniechanie działalności nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych i nie poinformował o tym właściwego organu, nakazując zwrot całej kwoty płatności. K.J. w skardze podniósł, że utrata działek nastąpiła wbrew jego woli, a Agencja Nieruchomości Rolnych nie przedłużyła umowy dzierżawy, co doprowadziło do odebrania gospodarstwa przez komornika.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2009 r. oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi K.J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW); 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
W dniu 2 lipca 2004 r. K. J. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w C. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 r. W dniu ... marca 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. wydał decyzję Nr ... o przyznaniu płatności w kwocie ... zł z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni ... ha gruntów rolnych. Na tej powierzchni K. J. zobowiązał się prowadzić działalność rolniczą przez kolejne 5 lat od dnia ... kwietnia 2005 r., tj. od dnia przekazania środków na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W dniu 11 maja 2005 r. K. J. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 rok. W dniu ... maja 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. wydał decyzje Nr ... o przyznaniu płatności w kwocie ... zł z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni ... ha gruntów rolnych.
W dniu ... czerwca 2006 r. Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy we W. wystawiła zawiadomienie, w którym powiadomiła o obowiązku dokonania przez K. J. zwrotu na jej rzecz działek rolnych, na których zobowiązał się prowadzić działalność rolniczą na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Podstawą powyższego był prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia ... stycznia 2005 r. (sygn. akt I C 2467/2003). W związku z zaistnieniem powyższych okoliczności, K. J. złożył w dniu ... lipca 2006 r. wniosek o "wycofanie całego wniosku". Na tej podstawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. wydał w dniu ... września 2006 r. decyzję o umorzeniu całości postępowania w ramach przyznania płatności ONW.
W roku 2007 K. J. nie złożył wniosku o dofinansowanie płatności bezpośrednich lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), pomimo, iż nie skończył się jeszcze okres zobowiązania wieloletniego ONW. W dniu ... lutego 2008 r., Prezes ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości ... zł.
Od ww. decyzji K. J. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym stwierdził, iż utrata posiadania działek w stosunku do których otrzymał płatność z tytułu ONW wynikało z działań Agencji Nieruchomości Rolnych, tzn. okoliczności za które nie ponosi odpowiedzialności. Ponadto powołał się na fakt umorzenia postępowania w sprawie płatności, z tego względu nie składał wniosku płatnościowego na rok 2007. W świetle jego wyjaśnień wynika, że prowadził spór z NAR od kilku lat, a działania agencji były w stosunku do niego krzywdzące.
Rozpatrując ponownie sprawę ustalenia K. J. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, Prezes ARiMR decyzją z dnia ...III.2009 r. orzekł o utrzymaniu zaskarżonego aktu administracyjnego w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu otrzymania płatności ONW na rok 2004 (tj. ... kwietnia 2005 r.) powstało po stronie K. J. pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych, do których w/w płatność została przyznana. Z dokumentów będących w posiadaniu ARiMR wynika, że działki rolne, objęte zobowiązaniem ONW zostały przekazane na rzecz ANR, w związku ze stosowanym wyrokiem, wbrew podjętemu zobowiązaniu do prowadzenia na nich działalności rolniczej przez okres pięciu lat.
Zgodnie z §2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657, z późn, zm.) – zwanej dalej rozporządzeniem ONW – płatności ONW udziela się producentowi rolnemu:
1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.), oraz
2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.
Wymagania, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. polegają na:
1) Prowadzeniu działalności rolniczej na obszarze o powierzchni co najmniej 1 ha (obszar ten określony został w & 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia ONW).
2) Prowadzeniu działalności rolniczej na obszarze znajdującym się w mniej korzystnej sytuacji, przez przynajmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego.
3) Stanowieniu ogólnej dobrej praktyki rolniczej zgodnie z potrzebą ochrony środowiska i utrzymania krajobrazu wiejskiego, w szczególności chodzi o zrównoważone gospodarowanie.
Zgodnie z §9 ust. 2 pkt. 1 lit. A rozporządzenia ONW – w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, producent rolny zwraca całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW.
Z akt sprawy wynika, że K. J. w okresie zobowiązania, zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na obszarze ONW w 2004 oraz 2005 r. Płatność z tytułu ONW, którą otrzymał K. J., została przyznana do powierzchni ... ha – na rok 2004 oraz ... ha – na rok 2005, zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej nastąpiło w stosunku do całości powierzchni wnioskowanych gruntów. W związku z tym K. J. zobowiązany został do zwrotu całej kwoty otrzymanej z tytułu ONW. Powyższe zostało ustalone również decyzją Prezesa ARiMR z dnia ... marca 2008 r. objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zasługują – zdaniem organu – na uwzględnienie. Zarzut, że skarżący utracił nie ze swojej winy posiadanie nieruchomości co do których był zobowiązany prowadzić działalność rolniczą nie może stanowić podstawy uchylenia decyzji o ustaleniu kwot nienależnie pobranych z tytułu ONW. Rozporządzenie ONW w przepisie § 9 ust. 2 pkt 1 lit. 4 ustala zobowiązuje producenta rolnego, który zaprzestał prowadzenia działalności na przedmiotowych gruntach, do dokonania zwrotu przyznanych z tytułu ONW płatności.
Jednocześnie - zdaniem prezesa ARiMR – na uwadze należy mieć zapis § 9 ust. 3 rozporządzenia ONW na podstawie którego płatność niepodległa zwrotowi, jeżeli:
1) zaniechanie o którym mowa w ust. 2 nastąpiło na skutek zaistnienia chociażby jednej z następujących okoliczności:
a) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego,
b) wystąpienie klęski żywiołowej,
c) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym producenta rolnego na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych,
d) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie rolnym producenta rolnego,
e) wywłaszczenie nieruchomości, na której są położone działki rolne objęte wnioskiem,
f) rozwiązaniem przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone działki rolne objęte wnioskiem, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, oraz
2) producent rolny zawiadomił kierownika biura powiatowego Agencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasadny stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.IV.2004 r.), o zaistnieniu chociażby jednej z okoliczności wymienionych w pkt 1, na skutek której nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej.
Zdaniem Prezesa ARIMR należy uznać, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały wymienione okoliczności. W szczególności podniesienia wymaga fakt niepoinformowania biura powiatowego Agencji o zaistnieniu okoliczności na skutek których nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej.
Organ dodatkowo nadmienił, że K. J. był należycie poinformowany o obowiązujących zasadach przyznawania płatności w ramach przedmiotowego programu. Podpisując oświadczania zawarte w pkt IX wniosku, potwierdził w ten sposób fakt, iż był w pełni powiadomiony o ciążących na nim obowiązkach.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 635) Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
2) krajowych przeznaczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.
Wypłacone nienależnie K. J. środki finansowe z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w latach 2004-05 pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.
In fine Organ wskazał podstawę prawną naliczania odsetek.
Od powyższej decyzji – żądając jej zmiany oraz "podtrzymania decyzji Kierownika Biura Powiatowego w C. z dnia ...9.2006 r. o umorzeniu postępowania w całości w sprawie ONW" – skargę wniósł K. J. wskazując:
"Decyzja Prezesa w dalszym ciągu nakazuje mi zwrot płatności z tytułu ONW i wcale nie uwzględnia moich argumentów przedstawionych w piśmie do Prezesa Agencji z dnia 12.04.2008 r., w którym piszę, że zaprzestanie działalności rolniczej na działkach objętych dopłatami z tytułu ONW nastąpiło wbrew mojej woli z powodu okoliczności niezależnych ode mnie, a mianowicie powyższe działki odebrał komornik.
Tenże Prezes w swojej decyzji podaje, że płatność ONW nie podlega zwrotowi, jeżeli rozwiązanie przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone działki rolne objęte wnioskiem, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności. W moim przypadku powyższe działki zostały mi odebrane wbrew mojej woli, Agencja Nieruchomości Rolnych we W. nie chciała przedłużyć umowy dzierżawy, mimo, że wielokrotnie składałem propozycje ugody, w których wyrażałem wolę dalszego dzierżawienia tych działek. Jednakże Agencja odrzuciła moje propozycje i zamiast dalszego wydzierżawiania przysłała komornika i odebrała całe gospodarstwo. Nie mogę więc ponieść za to odpowiedzialności, że nie uprawiałem pola przez całe 5 lat, co jest wymagane w przypadku płatności ONW. Sytuację tę opisałem we wcześniejszych pismach.
W dalszej kolejności Prezes ARiMR zarzuca, że o powyższym fakcie nie zawiadomiłem Kierownika Biura Powiatowego Agencji, gdy tymczasem Kierownik Biura Powiatowego Agencji w C. był zawiadomiony, czego dowodem jest, że w dniu ...06.2006 r. wydał decyzje o umorzeniu postępowania w całości w sprawie ONW."
W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbliżone z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy – zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych organów administracji rządowej.
Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.
II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyj-
nego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ
na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a, lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musi mieć) wpływu na wynik sprawy.
IV. Dokonując w powyższym zakresie oceny jakości poczynionych w sprawie ustaleń wskazać należy, że istotna jest kwestia poszanowania prawa materialnego i formalnego, a więc kwestia legalności działania organów administracji publicznej. Modelowe etapy stosowania prawa to:
a) ustalenie, jaka norma obowiązuje w znaczeniu dostatecznie określonym dla potrzeb rozstrzygnięcia;
b) uznanie faktu za udowodniony na podstawie określonych materiałów i w oparciu o przyjętą teorię dowodów oraz ujęcie tego faktu w języku stosowanej normy;
c) subsumcja faktu, uznanego za udowodniony, pod stosowaną normą prawną;
d) wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy prawnej.
Każdy z tych etapów ma swoje istotne znacznie, zwłaszcza kontekście poszanowania zasady praworządności (zob. P. Piszczek: Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego w świetle orzecznictwa NSA, Episteme 79 (2008), s. 21-54).
V. Istotą – w niniejszej sprawie – jest kwestia, kiedy płatność ONW nie podlega zwrotowi. Regulacja ta – zawarta w § 9 ust. 3 rozporządzenia ONW – wskazuje, iż przedmiotowa płatność nie podlega zwrotowi, jeżeli "rozwiązanie przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone działki rolne objęte wnioskiem, nastąpiło z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności."
W obu decyzjach brak jest w tym względzie jakichkolwiek ustaleń, w szczególności nie wiadomo jaka umowa łączyła Agencje Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy we W. ze Skarżącym, a dotycząca użytkowania przez K. J. gruntów rolnych. Najprawdopodobniej – co wynika ze skargi – była to właśnie umowa dzierżawy.
Jeżeli ten fakt potwierdzi się w uzupełniającym postępowaniu wyjaśniającym, to w grę wchodzi treść powołanego wyżej przepisu. Jego zastosowanie wymaga załączenia także wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia ...I.2005 r. (sygn. IC 2467/03) oraz poprzedzającego go orzeczenia Sądu I instancji – wraz z uzasadnieniem z dokumentów tych wynikać będzie przyczyna rozwiązania umowy dzierżawy (o ile taka wiązała strony), a być może również na tej podstawie będzie można ustalić, czy za zaistniałą sytuację ponosi odpowiedzialność K. J..
Dalszym warunkiem uniknięcia zwrotu płatności jest zawiadomienie kierownika biura powiatowego Agencji, zgodnie z treścią art. 39 ust. 2 rozp. 817/2004/WE z dnia 29.4.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozp. Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z EFOGR, o zaistnieniu okoliczności, która spowodowała zaniechanie działalności rolniczej (art. 39 ust. 2 cyt. rozp. wyznacza na tę czynność 10 dniowy termin).
Jak wynika z ustaleń poczynionych w decyzji z dnia ...3.2009 w dniu ...6.2006 r. Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy wystosowała zawiadomienie, w którym powiadomiła o obowiązku dokonania przez K. J. zwrotu na jej rzecz działek rolnych. W aktach administracyjnych znajduje to odzwierciedlenie w treści dwóch dokumentów z dnia ...6.2006 r. (k. 2 i 3 akt administracyjnych). Z ich treści wynika, iż w sprawie toczy się postępowanie egzekucyjne, a nadto żąda się wstrzymania dopłat do tych gruntów.
W związku z powyższym – skoro Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa została zawiadomiona o takiej konieczności zwrotu działek (pismo z dnia 8.6.2006 r. –k. 2), to za zupełnie zbyteczne należy uznać nakładanie identycznego obowiązku za Skarżącego; takie żądanie byłoby wyrazem skrajnie biurokratycznego stosowania prawa. Wypada też zauważyć, że cyt. art. 39 ust. 2 rozp. 817/2006/WE – poprzez swą konstrukcję – pozwala przyjąć, iż nie tylko rolnik może wystosować stosowne zawiadomienie; istotne jest tylko aby ono dotarło do "właściwego organu".
Wreszcie ostatnia kwestią wymagającą ustalenia jest zagadnienie zachowania – w świetle powołanego wyżej przepisu – wskazanego tam terminu. Ustalenia będą możliwe gdy zostawi się treść uzasadnień wyroków sądów powszechnych (a być może także akt egzekucyjnych) – w zakresie ustalenia daty rozwiązania umowy (najprawdopodobniej dzierżawy) z datą zawiadomienia wskazaną w dokumencie znajdującym się w aktach administracyjnych (k.2-3).
VI. Na marginesie zauważyć trzeba, iż akta administracyjne są na tyle nieczytelne, że obecny na sprawie pełnomocnik Organu nie mógł odczytać treści zawartych w kserokopiach dokumentów (vide protokół rozprawy). W dalszym postępowaniu zatem należy, również załączyć do akt czytelne kserokopie dokumentów, bądź ich oryginały.
VII. Widząc potrzebę sanacji tych uchybień należało – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. – orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło