V SA/Wa 866/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-22
Skład orzekający: Andrzej Kania, Bożena Zwolenik, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej, zdefiniowanej jako utrata ponad połowy subskrybowanego kapitału zakładowego w wyniku zakumulowanych strat, może otrzymać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)?Ratio decidendi
Pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej, rozumianej jako utrata ponad połowy subskrybowanego kapitału zakładowego w wyniku zakumulowanych strat, nie może otrzymać dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON. Ocena sytuacji ekonomicznej powinna być dokonana na podstawie dokumentów finansowych (bilans, rachunek zysków i strat) na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, a ewentualna późniejsza poprawa sytuacji nie ma wpływu na prawo do pomocy.Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. ubiegała się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres od stycznia do listopada 2017 r. oraz od stycznia do maja 2018 r. Prezes PFRON decyzją nakazał zwrot środków, uznając, że spółka znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej, co wynikało z analizy jej sprawozdań finansowych wykazujących utratę ponad połowy kapitału zakładowego. Spółka wniosła skargę, argumentując, że jej sytuacja finansowa jest dobra, a księgowanie kaucji od klientów jako zobowiązań może mylnie wskazywać na trudną sytuację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant - sekr. sąd. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez K. w B. (dalej: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON" lub "organ") z [...] marca 2019 r. nr [...], nakazująca Stronie zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące: od stycznia do listopada 2017 r. oraz od stycznia do maja 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Strona przekazała za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji do PFRON wnioski Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące: od stycznia do listopada 2017 r., oraz od stycznia do maja 2018 r.
Ubiegając się o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, w formularzach informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie i rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie Inf-oPP dołączonych do wniosków Wn-D za ww. miesiące w części dotyczącej informacji wymaganych na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1), dalej: "rozporządzenie nr 651/2014", Strona nie złożyła oświadczeń wskazujących na znajdowanie się w trudnej sytuacji. Jednakże z dokumentacji będącej w posiadaniu Funduszu, tj. sprawozdania finansowego za 2017 r. wynika m.in., że wysokość zakumulowanych strat stanowi 522,82% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego.
Mając na uwadze powyższe, Fundusz pismem z [...] sierpnia 2018 r., wezwał Stronę do dostarczenie wskazanych dokumentów celem ustalenia, czy pracodawca nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej, zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511 ze zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji".
Pismem z [...] sierpnia 2018 r. Spółka poinformowała, że nie utraciła zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych w czasie przekraczającym 3 miesiące, nie posiada przeterminowanych należności na rzecz kontrahentów ponadto zobowiązania pieniężne nie przekraczają wartości majątku spółki. Do pisma załączyła dokumentację finansową sporządzoną za okresy od stycznia do listopada 2017 r. oraz od stycznia do maja 2018 r.
Organ stwierdził, że analiza przedstawionej dokumentacji finansowej za ww. okresy wykazała, iż Strona spełniła przesłankę z art. 2 pkt 18 lit a) rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014.
Wobec powyższego, pismem z [...] września 2018 r., Fundusz wezwał pracodawcę do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych naliczonymi od tej kwoty, od dnia otrzymania do dnia wpłaty. Wskazana kwota wyliczona została, co podkreślił organ na podstawie dokumentacji będącej w posiadaniu Funduszu, tj. bilansów oraz rachunków zysków i strat sporządzonych za ww. okresy, których analiza wykazała, iż Strona spełniła przesłankę wynikającą z art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014.
Pismem z [...] października 2018 r. Spółka przedstawiła wyjaśnienia na temat kondycji finansowej spółki i podkreśliła, że sytuacja finansowa spółki jest bardzo dobra, zaś zobowiązania pieniężne nie przekraczały i nie przekraczają majątku Spółki. Tym samym Spółka na dzień składania wniosków o wypłatę dofinansowania nie znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej.
Pismem z [...] października 2018 r., Fundusz poinformował, że analiza finansowa za okresy sprawozdawcze od stycznia do listopada 2017 r. oraz od stycznia do maja 2018 r., przeprowadzona na podstawie dokumentów (bilansów oraz rachunków zysków i strat) przedstawionych przez Stronę wykazała, że Strona znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, o której mowa w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji.
Strona nie dokonała zwrotu środków wynikających z pisma z [...] września 2018 r.
W związku z powyższym, pismem z [...] grudnia 2018 r. Fundusz zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od stycznia do listopada 2017 r. oraz od stycznia do maja 2018 r.
Pismem z [...] stycznia 2019 r. pełnomocnik Strony przedstawił wyjaśnienia na temat specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej oraz sytuacji ekonomicznej Spółki. Podkreślił, iż Spółka na dzień złożenia wniosków o dofinansowanie nie znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej, a kondycja finansowa Spółki jest bardzo dobra, zobowiązania pieniężne nie przekraczały i nie przekraczają majątku spółki. Do pisma załączono dokumenty potwierdzające sytuację finansową Strony.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, Prezes PFRON decyzją z [...] marca 2019 r. o numerze wskazanym wyżej, nakazał Stronie zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące stycznia do listopada 2017 r. oraz od stycznia do maja 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ przywołał treść m.in. art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 2 pkt 18 Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 i podkreślił, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona pracodawcy znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej czyli w przypadku, gdy ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego Spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznanych za część środków własnych przedsiębiorstwa} zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego.
Organ stwierdził, że z analizy przedstawionej dokumentacji finansowej za okresy od stycznia do listopada 2017 r. oraz od stycznia do maja 2018 r. wynika, iż Strona spełniła przesłankę z art. 2 pkt 18 lit a) rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014, ze względu na to, że:
1) w okresie od stycznia do listopada 2017 r.: kapitał podstawowy Spółki wynosił [...] zł, kapitał zapasowy miał wartość ujemną i wynosił – [...] zł. Jednocześnie za okres od stycznia do kwietnia 2017 r. Spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Za okres od maja do grudnia 2017 r. Spółka wykazała stratę, która za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 listopada 2017 r. wyniosła [...] zł. Oznacza to, że za:
- styczeń 2017 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 113,82% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- luty 2017 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 101,36% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- marzec 2017 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 78,72% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- kwiecień 2017 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 111,71% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- maj 2017 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 216,60% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- czerwiec 2017 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 319,33% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- lipiec 2017 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 387,01% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- sierpień 2017 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 562,15% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- wrzesień 2017 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 787,92% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- październik 2017 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 708,80% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- listopad 2017 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 678,19% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
2) w okresie od stycznia do maja 2018 r. kapitał podstawowy wynosił [...] zł, kapitał zapasowy miał wartość ujemną i wynosił – [...] zł. Jednocześnie za styczeń 2018 r. Spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Za miesiące luty i marzec Spółka wykazywała stratę, która za okres od stycznia do marca 2018 r. wyniosła [...] zł. Za okres od 1 stycznia do maja 2018 r. Spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Oznacza to, że za:
- styczeń 2018 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 519,31% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- luty 2018 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 615,09% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- marzec 2018 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 598,99% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- kwiecień 2018 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 485,02% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego;
- maj 2018 r. wysokość zakumulowanych strat stanowi 424,51% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego.
Prezes PFRON podkreślił, że dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego to instrument wsparcia ze strony PFRON i przysługuje od momentu, kiedy beneficjent wyrazi wolę korzystania z uprawnienia w postaci dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego poprzez wystąpienie z odpowiednim wnioskiem (Wn-D), jednocześnie spełniając wszystkie przesłanki wynikające z ustawy o rehabilitacji, z uwzględnieniem przepisu art. 48 a. ust. 3 pkt 1 ww. ustawy dotyczącego sytuacji ekonomicznej w związku z art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014.
Organ dodał, że Fundusz bada sytuację przedsiębiorcy na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy, zatem decydujący jest stan faktyczny z daty złożenia wniosku. Ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej strony po dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Spółka nie skorzystała z przysługującego jej na mocy art. 26a ust. 12 ustawy o rehabilitacji, prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa PFRON i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez uznanie, iż Skarżąca jest podmiotem znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej, w której sytuacja ekonomiczna Spółki jest bardzo dobra, a przeciwne twierdzenie wynika jedynie z analizy bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki, sporządzonego zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości obowiązującymi w działalności gospodarczej skarżącej Spółki,
2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że Skarżąca w momencie składania wniosku o dofinansowanie za okresy sprawozdawcze od stycznia do listopada 2017 r. oraz od stycznia do maja 2018 r. znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej.
W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając powyższe zarzuty Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że organ nie poczynił starań w kierunku ustalenia i zrozumienia sposobu wykonywania przez Spółkę działalności gospodarczej oraz obowiązujących Stronę przepisów ustawy o rachunkowości, które wbrew znajdowaniu się Spółki w znakomitej kondycji finansowej powodują, że po analizie bilansu i rachunku zysku i strat, można dojść do przekonania, że ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego Spółki rzeczywiście została utracona w efekcie zakumulowanych strat, jednak w rzeczywistości tak nie jest, bowiem zobowiązania krótkoterminowe Spółki zawsze z czasem przekształcą się w aktywa.
Jak wyjaśniono w treści skargi, Spółka zajmuje się profesjonalnie wynajmowaniem oraz oddawaniem w leasing pojazdów mechanicznych. A podmioty korzystające z usług Spółki przy wynajęciu pojazdu wpłacają kaucję, która pod koniec okresu wynajmu lub leasingu, przed przeniesieniem własności pojazdu na wynajmującego lub leasingobiorcę, zostaje zaliczona na poczet ceny pojazdu. Kaucja ta de facto jest częścią aktywów Spółki, bowiem nawet jeżeli leasingobiorca nie zdecyduje się wykupić pojazdu, to będzie zobowiązany zapłacić karę umowną, na poczet której wpłacona przez niego kaucja zostanie zaliczona. Zatem zobowiązania krótkoterminowe przekształcą się z czasem w aktywa Spółki. Z tej przyczyny, przez konieczność księgowania kaucji otrzymanej przez Spółkę od klientów jako zobowiązania, z bilansu może wynikać, że zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku Spółki. W rzeczywistości jednak, Skarżąca dysponuje znacznymi środkami finansowymi pochodzącymi z kaucji, które to środki są niejako aktywami Spółki.
Wnoszący skargę podkreślił, że Spółka nie posiadała i obecnie nie posiada żadnych opóźnień w wykonywaniu swoich wymagalnych zobowiązań, a jej kondycja finansowa jest bardzo dobra. Zatem podczas dokonywania oceny, czy Spółka w momencie złożenia wniosku o dofinansowanie znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej, nie można opierać się wyłącznie na analizie dokumentów w postaci bilansów oraz rachunków zysków i strat Spółki jak zrobił to Prezes PFRON, a należy tę analizę, w ocenie Skarżącej przeprowadzić łącznie ze zrozumieniem mechanizmów występujących w prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Dopiero tak przeprowadzona analiza doprowadzi do wniosku, że mimo, iż kaucje od kontrahentów są księgowane jako strata (zobowiązanie krótkoterminowe inne), to faktycznie kapitał z nich pochodzący pozostaje w dyspozycji Spółki, a więc stanowi jej aktywa.
Prezes PFRON w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] marca 2019 r. o numerze wskazanym wyżej, nakazująca Stronie zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od stycznia do listopada 2017 r. oraz od stycznia do maja 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Natomiast zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1). Jak wynika z art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 2 pkt 18 Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014, pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona pracodawcy znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej czyli w przypadku, gdy ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego Spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat.
Rozporządzenie nr 651/2014 w art. 2 pkt 18 określa kryteria trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy. Zgodnie z tym przepisem "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji", w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, oznacza przedsiębiorstwo, w którym ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne.
Wymaga też wyjaśnienia, że Prezes PFRON bada, czy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej według danych na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy. Skoro bowiem pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy. Potwierdza to treść art. 33 rozporządzenia nr 651/2014. W myśl art. 33 ust. 1 tego rozporządzenia pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 TFUE i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 TFUE, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. W ust. 2 art. 33 ww. rozporządzenia wskazano, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 651/2014 intensywność pomocy nie przekracza 75 % kosztów kwalifikowalnych. Zatem pomoc dotyczy pokrycia wskazanej części kosztów kwalifikowanych, jako kosztów płacy, poniesionych w konkretnym okresie zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego przy spełnieniu w tym okresie warunków prawem przewidzianych. Tak też stanowi przepis art. 2 pkt 28 rozporządzenia nr 651/2014 wskazując w definicjach, że "data przyznania pomocy" oznacza dzień, w którym beneficjent nabył prawo otrzymania pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym. Powyższe stanowisko jest podzielane w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych (wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), np. w wyroku NSA z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt II GSK 765/12 wskazującym na taką wykładnię co do daty stosowanych przepisów. Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 464/14, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3594/15. W wyroku z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2078/12, NSA uznał, że sytuacja ekonomiczna pracodawcy jest badana na datę złożenia poprawnie wypełnionego i kompletnego wniosku, a poprawa sytuacji po tej dacie nie ma znaczenia dla oceny spełniania warunków uprawniających do otrzymania dofinansowania.
W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił w sprawie, że dokumentacja finansowa Spółki sporządzona na dzień złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania za wskazane w zaskarżonej decyzji miesiące, wprost wskazuje na trudną sytuację Spółki w rozumieniu przesłanki opisanej w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014.
Z przedłożonych przez Spółkę dokumentów finansowych wynika, że w okresie od stycznia do listopada 2017 r. kapitał podstawowy Spółki wynosił [...] zł, kapitał zapasowy miał wartość ujemną i wynosił – [...] zł. Za okres od stycznia do kwietnia 2017 r. Spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Za okres od maja do grudnia 2017 r. Spółka wykazała stratę, która za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 listopada 2017 r. wyniosła [...] zł. W okresie od stycznia do maja 2018 r. kapitał podstawowy Spółki wynosił [...] zł, kapitał zapasowy miał wartość ujemną i wynosił – [...] zł. Jednocześnie za styczeń 2018 r. Spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Za miesiące luty i marzec Spółka wykazywała stratę, która za okres od stycznia do marca 2018 r. wyniosła [...] zł. Za okres od 1 stycznia do maja 2018 r. Spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł.
Oznacza to, że na dzień wystąpienia z wnioskami Wn-D za okresy sprawozdawcze od stycznia do listopada 2017 r. oraz od stycznia do maja 2018 r. ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego Spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Tym samym zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, że Skarżąca jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej zgodnie z art. 2 pkt 18 lit b rozporządzenia nr 651/2014.
Oceny tej nie zmienia podnoszony w skardze fakt, iż Spółka nie posiadała i obecnie nie posiada żadnych opóźnień w wykonywaniu swoich wymagalnych zobowiązań.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo przyjął w rozpoznawanej sprawie, że ocena sytuacji ekonomicznej Spółki winna być dokonana na podstawie dokumentów finansowych przedłożonych przez Spółkę. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 312 ze zm.) wnioskodawca zobowiązany jest do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, informacji dotyczących swojej sytuacji ekonomicznej, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości. Sprawozdanie finansowe składa się z bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia (art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości; Dz. U. z 2018, poz. 395 ze zm.). Na podstawie tych dokumentów organ ocenia, czy wnioskodawca nie jest "przedsiębiorstwem zagrożonym" w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014.
Tym samym zarzut braku przeprowadzenia przez Prezesa PFRON analizy innych okoliczności dotyczących sytuacji ekonomicznej Skarżącej na podstawie innych dowodów, wykraczających poza zakres dowodów wskazanych w § 2 ust. 1 przywołanego rozporządzenia, nie zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 538/18, który stwierdził, że brak podstaw do formułowania zarzutu, że organy nie przeprowadziły analizy innych okoliczności dotyczących sytuacji ekonomicznej skarżącej spółki na podstawie innych dowodów, wykraczających poza zakres dowodów wskazanych w § 2 ust. 1 przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
W świetle powyższego dla rozpatrywanej sprawy nie mają znaczenia powody, dla których Spółka utraciła kapitał, jak również kwestia księgowania kaucji otrzymanej przez Spółkę od klientów. Istotne jest to, iż z dokumentów finansowych Spółki wynika, że zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku Spółki. Skoro Skarżąca podejmuje określone decyzje gospodarcze (które winny być również zgodne z przepisami zarówno podatkowymi, jak i dotyczącymi rachunkowości), to za te decyzje bierze odpowiedzialność, także co do zaistnienia skutków w zakresie spełnienia przesłanek przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014.
Nie znajduje zatem uzasadnienia podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez uznanie, iż Skarżąca jest podmiotem znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej na podstawie analizy bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki.
Skoro z akt sprawy wynika, że na dzień złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za objęte zaskarżoną decyzją miesiące wobec Spółki miała zastosowanie przesłanka przewidziana w art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr 651/2014, to Skarżącej w sposób prawidłowy odmówiono wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
W ocenie Sądu w sprawie, wbrew twierdzeniom Strony, nie ma żadnych wątpliwości co do treści normy prawnej wywiedzionej m.in. z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr 651/2014. Pomoc publiczna jaką jest dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych może być udzielona tylko w wypadku, gdy wszystkie przesłanki do jej udzielenia zostały spełnione. Organ w tym wypadku nie podejmuje decyzji w sposób uznaniowy.
W ocenie Sądu prawidłowo organ utożsamia pojęcie "subskrybowany kapitał zakładowy" o jakim mowa w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014 z kapitałem zakładowym (podstawowym) spółki. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca posługuje się określeniem "subskrybowany kapitał zakładowy" oraz "kapitał zakładowy" co przemawia za tym, że ustawodawca unijny stanowi o kapitale zakładowym. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 163 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1577); dalej: "K.s.h.", wymogiem powstania spółki z o.o. jest zawarcie umowy spółki, wniesienie przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki, z uwzględnieniem art. 158 § 11, powołanie zarządu, ustanowienie rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli wymaga tego ustawa lub umowa spółki oraz wpis do rejestru. Przepisy K.s.h. określają wymogi związane ze zgłoszeniem spółki z o.o. do sądu rejestrowego, wśród nich jest wymóg określenia wysokości kapitału zakładowego oraz wniesienia pełnych wkładów przez wszystkich wspólników na poczet kapitału zakładowego – a więc objęcia udziałów, co podlega rejestracji (art. 166 i 167). I chociaż rozporządzenie nr 651/2014, nie zawiera definicji "subskrybowany kapitał zakładowy", to zdaniem Sądu nie można pomijać okoliczności związanych z koniecznością posiadania zarejestrowanego kapitału zakładowego stanowiącego wkłady objęte przez wspólników. Należy wskazać w tym miejscu, że zgodnie ze słownikiem Dobry słownik pl. pojęcie słowa "subskrypcja" oznacza np. abonować, prenumerować, zadeklarować (również zobowiązać się do zakupu i dokonania zapłaty). W związku z tym uznanie, że subskrybowany kapitał zakładowy oznacza w istocie kapitał zakładowy, jest całkowicie uzasadnione i zgodne z treścią art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia 651/2014.
Powyższe również w taki sposób jest interpretowane przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konkurentów, który w piśmie z [...] października 2014r. nr [...], skierowanym do Wicemarszałka Senatu RP wskazał, że cyt. "w opinii UOKiK subskrybowany kapitał może być utożsamiany z tą wielkością kapitału podstawowego, która została objęta przez akcjonariuszy lub udziałowców".
Podsumowując wskazać należy, że w ocenie Sądu Prezes PFRON zebrał i rozpatrzył całość materiału wymaganego do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, który potwierdził, iż na dzień złożenia przedmiotowych wniosków o dofinansowanie Skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Tym samym w realiach niniejszej sprawy pomoc publiczna udzielona w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od stycznia do listopada 2017 r. oraz od stycznia do maja 2018 r. podlega zwrotowi, a zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zdaniem Sądu działające w sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż w sprawie zaistniała sytuacja określona art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji.
Mając powyższe na względzie i uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa wskazanych w skardze jak również naruszenia innych przepisów, które to naruszenie uzasadniałoby uwzględnienie skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło