V SA/Wa 867/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... marca 2009 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; oddala skargę. Wnioskiem z dnia ... sierpnia 2007 r. obywatel Republiki A. R. K. wystąpił do Wojewody ... o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 18 ust.1 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.Nr 120,poz.818) . Jako uzasadnienie wniosku wskazał na 16-letni pobyt w Polsce oraz związek z konkubiną obywatelką polską. Decyzją z dnia ... grudnia 2007 r. Wojewoda ... odmówił wnioskodawcy udzielenia wnioskowanego zezwolenia stwierdzając , że nie zachodzą przesłanki udzielenia zezwolenia w trybie art.18 ust.1 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, ponieważ w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. dnia 20.07.2007 r. pobyt cudzoziemca na terytorium Polski nie był nielegalny. Decyzja ta została uchylona przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia ... lutego 2008 r. z uwagi na konieczność uwzględnienia przy orzekaniu w sprawie art. 61 ust.1 a pkt 3 ( po sprostowaniu pkt 2) ustawy o cudzoziemcach , zgodnie z którym wniosek złożony przez cudzoziemca, o którym mowa w art.110 ustawy o cudzoziemcach pozostawia się bez rozpoznania. Art.110 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemca zatrzymanego, umieszczonego w strzeżonym ośrodku, w areszcie w celu wydalenia, w stosunku do którego został zastosowany środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju lub pozbawionego wolności wskutek wykonania orzeczeń wydanych na podstawie ustaw, uznaje się za legalny. Wnioskodawca w dniu złożenia wniosku był umieszczony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w L. Orzekając w sprawie ponownie Wojewoda ...i decyzją z dnia ... stycznia 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie R. K. Rozpoznając sprawę w wyniku odwołania wniesionego przez stronę, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia ... marca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody ... z dnia ... stycznia 2009 r. stwierdzając w jej uzasadnieniu, że postanowieniem z dnia ... czerwca 2006 r. Sąd Rejonowy w K. w sprawie o syg. akt [...] orzekł o umieszczeniu R. K. w Ośrodku Strzeżonym dla Cudzoziemców postanawiając jednocześnie, że do czasu usunięcia przeszkody uniemożliwiającej osadzenie go w Ośrodku z uwagi na chwilowy brak miejsc zostanie on umieszczony w pomieszczeniach Straży Granicznej przeznaczonych dla osób zatrzymanych. W strzeżonym ośrodku w L. Cudzoziemiec przebywał od ... sierpnia 2007 r., w dniu złożenia wniosku przebywał tam nadal. Wyjaśnił, że w sprawie ma zastosowanie przepis art.61 ust.1 a ustawy o cudzoziemcach , zgodnie z którym wniosek złożony przez cudzoziemca o którym mowa w art.110 ustawy pozostawia się bez rozpoznania, a taka sytuacja miała miejsce w przypadku wnioskodawcy i nie ma znaczenia , że cudzoziemiec nie przebywa już w takim ośrodku. Wyjaśnił również, że wobec wszczęcia przez Wojewodę ... postępowania z wniosku cudzoziemca rozstrzygnięcie nie stoi w sprzeczności z przepisem art.61 ust.1 a ustawy o cudzoziemcach, bowiem zarówno pozostawienie wniosku bez rozpoznania jak i umorzenie postępowania administracyjnego nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Pismem z dnia ... maja 2009 r. R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... marca 2009 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę prawa materialnego poprzez naruszenie przepisu art.110 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art.18 ust.1 tej ustawy poprzez zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, przez co w razie wydalenia go do kraju ojczystego zostanie narażony na utratę bezpieczeństwa i ograniczony w jego podstawowych wolnościach z uwagi na jego zaangażowanie w przeszłości. Podniósł również, że za nie wydalaniem go przemawia jego stan zdrowia – przebyte dwa zawały. Zarzucił również obrazę art. 61 ust.1 a ustawy o cudzoziemcach, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego pozostaje w sprzeczności z tym przepisem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.) Zgodnie z art. 18 ust.1 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.Nr120 poz.818), zwanej dalej ustawą o zmianie ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 1997 r., którego pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny, wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca udzieli zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 1 roku, o ile nie spowoduje to zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego, albo obciążenia dla budżetu państwa lub nie naruszy interesu Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli cudzoziemiec spełnia łącznie określone w tej ustawie warunki. Ustawa weszła w życie dnia 20 lipca 2007r. Zgodnie z art.61ust.1a pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach ( t.jed.Dz.U.2006 r.Nr234,poz.1694), zwanej dalej ustawą, wniosek cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony złożony przez cudzoziemca, o którym mowa w art. 110 ustawy pozostawia się bez rozpoznania. Art.110 ustawy stanowi, że pobyt cudzoziemca zatrzymanego, umieszczonego w strzeżonym ośrodku, w areszcie w celu wydalenia, w stosunku do którego został zastosowany środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju lub pozbawionego wolności wskutek wykonania orzeczeń wydanych na podstawie ustaw, uznaje się za legalny. Dla oceny sytuacji prawnej cudzoziemca składającego wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas określony w trybie art.18 ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach znaczenie mają dwie daty : data wejścia w życie ustawy z dnia z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz data złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie. W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach, tj. dnia 20 lipca 2007 r. wnioskodawca R. K. przebywał na terenie Polski legalnie, ponieważ postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia ... czerwca 2007 r. został umieszczony w Ośrodku Strzeżonym dla Cudzoziemców, a z uwagi na brak miejsc w tym ośrodku został tymczasowo umieszczony w pomieszczeniach Straży Granicznej przeznaczonych dla osób zatrzymanych. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art.110 ustawy pobyt taki uważa się za legalny. W ocenie Sądu, pomimo tymczasowego umieszczenia cudzoziemca w pomieszczeniach Straży Granicznej ze względu na brak miejsc w strzeżonym ośrodku, do sytuacji cudzoziemca ma zastosowanie przepis art.110 ustawy , co nakazuje uznanie jego pobytu w Polsce za legalny od daty wydania postanowienia o umieszczeniu Go w strzeżonym ośrodku do daty opuszczenia ośrodka. Ustalenia te miałyby znaczenie w przypadku merytorycznego rozpoznawania wniosku cudzoziemca o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie złożonego w trybie art.18 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach. Natomiast dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należało dokonać interpretacji przepisu art.61 ust.1a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w celu ustalenia czy ma on zastosowanie również do cudzoziemców składających wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art.18 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach , a więc w trybie nadzwyczajnym. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że stosowanie tego przepisu nie zostało wyłączone przez art.18 ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach. W ust.3 tego artykułu zawierającym wyłączenie stosowania wskazanych przepisów ustawy nie wymieniono przepisu art.61. Ponadto brzmienie przepisu art.61 usta.1 pkt 2 ustawy wskazuje, że celem jego jest wyłączenie od merytorycznego rozpoznawania wniosków cudzoziemców, którzy podejmują próbę legalizacji pobytu w Polsce w sytuacji gdy są zatrzymani, umieszczeni w strzeżonym ośrodku, w areszcie w celu wydalenia lub w stosunku do których został zastosowany środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju lub którzy zostali pozbawieni wolności wskutek wykonania orzeczeń wydanych na podstawie ustaw, a więc w sytuacji szczególnej, gdy znajdują się pod kontrolą organów państwa. W ocenie składu orzekającego przepis art.61a pkt 2 ma zastosowanie w odniesieniu do wszystkich cudzoziemców składających wnioski o zezwolenie na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony, w tym cudzoziemców składających wnioski w trybie przepisów "abolicyjnych". Dla oceny obowiązku zastosowania przepisu art.61 ust.1a znaczenie ma, zgodnie z brzmieniem przepisu, data złożenia przez cudzoziemca wniosku, a nie data orzekania w sprawie. W dacie składania wniosku R. K. przebywał w strzeżonym ośrodku na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K., Wydział IX Karny. Organy orzekające zobowiązane były do zastosowania w sprawie przepisu art.61 ust.1a pkt 2 ustawy. Odnosząc się do podniesionego skardze zarzutu, iż z Wyroku Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego dnia 3 grudnia 2008 r. w sprawie o syg.akt VIII SA/Wa363/08 uchylającego decyzję Wojewody ... z dnia ... maja 2007 r. o wydaleniu cudzoziemca oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wynika że brak było podstaw do wydalenia cudzoziemca, należy stwierdzić, że z uzasadnienie tego wyroku wynika w pierwszej kolejności, iż Sąd powziął wątpliwość czy w sprawie R. K. wykonana została pierwsza z wydanych w stosunku do niego decyzji wydaleniowych, co należało wyjaśnić, ponieważ w przypadku niewykonania pierwszej decyzji o wydaleniu, prowadzenie kolejnego postępowania wydaleniowego byłoby bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że w obrocie prawnym pozostawałaby decyzja w tym samym przedmiocie podlegająca wykonaniu. W wyroku Sąd wskazał również , że dodatkowego ustalenia wymaga czy w sprawie nie zachodzą przesłanki z art.97 ust.1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz art.8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Uchylenie decyzji ww. wyrokiem WSA z dnia 3 grudnia 2008 r. nie zmieniło sytuacji cudzoziemca w zakresie faktu przebywania przez niego w strzeżonym ośrodku w dacie składania wniosku o zezwolenie na zamieszkanie na czas określony. W ośrodku tym przebywał umieszczony postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Sprawdzenie czy w odniesieniu do Cudzoziemca nie występują przesłanki z art.97 ust.1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz art.8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności podlega badaniu w postępowaniu wydaleniowym , a nie w postępowaniu w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Odnosząc się do zarzutu sprzeczności umorzenia postępowania z przepisem art.61 ust.1a ustawy należy stwierdzić, że wobec faktu, iż postępowanie z wniosku cudzoziemca zostało wszczęte i było prowadzone pomimo wynikającego z przepisu art.61 ust.1a obowiązku pozostawienia wniosku bez rozpoznania prawidłowym było umorzenie tego postępowania. Kwestią do rozstrzygnięcia jest czy pozostawienie wniosku bez rozpoznania powinno mieć formę decyzji. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ani przepis art.61 ust.1a ustawy nie przewidują dla instytucji pozostawienia wniosku bez rozpoznania w formie decyzji. Dlatego w ocenie Sądu brak jest podstaw do wydania decyzji stwierdzającej pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W związku z powyższym Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę .